رویکرد جدیدی از علم در درمان بیماریها؛

موفقیت محققان کشور در تکثیر سلول های بنیادی برای درمان ناباروری مردان

استفاده از سلول های بنیادی پایه اصلی سلول درمانی است و نتایج تحقیقات جدید حاکی از امکان کاربرد وسیع سلول های بنیادی برای درمان اختلالات تولید مثلی در مردان و زنان می باشد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از اردبیل؛ سلول درمانی شاخه ای از پزشکی ترمیمی است که در آن از تزریق سلول های فرآوری شده در خارج از بدن برای ترمیم بافت و یا اعضای بیمار استفاده می شود و  مطالعات اخیر نشان می دهد که از سلول درمانی نه تنها در بیماری های خونی بلکه در سایر بیماری هایی که علت اصلی آن ها از دست دادن بخشی از عملکرد بافتی است نیز می توان استفاده کرد.

در سلول درمانی با توجه به نوع بیماری می‌توان از هر دو نوع سلول بدنی و یا سلول بنیادی استفاده نمود، اما در سال‌های اخیر تمایل به استفاده از سلول‌های بنیادی در بیماری‌های همراه با تخریب بافتی افزایش یافته است.

سلول های بنیادی به آن دسته از سلول های بدن اطلاق می شود که هنوز تمایز نیافته و برای کار ویژه ای تجهیز نشده اند و این سلول ها دارای قدرت خود تکثیری بوده و قابلیت تمایز و تبدیل به انواع دیگر سلول های بدن را دارند..

نخستین زمانیکه دانشمندان به وجود سلول های بنیادی گمان برند در اوایل قرن 20 و هنگامی بود که نمو رویان های ابتدایی را مورد بررسی قرار می دادند و نخستین تایید سلول های بنیادی در اوایل دهه 1960 حاصل شد.

سلول های بنیادی بر خلاف سلول های عصبی، سلول های خون و دیگر سلول های بالغ ظاهر مشخصی ندارند، بنابراین پژوهشگران سلول های بنیادی را براساس توانایی هایی که دارند توصیف می کنند نه از روی شکل و اندازه آنها.

انواع سلول های بنیادی

سلول های بنیادی براساس توانایی تکثیر و تمایز به انواع زیر طبقه بندی می شوند:

سلول های بنیادی Totipotent یا همه توانی:  این سلول ها می توانند به هر نوع سلولی در بدن تغییر پیدا کنند از جمله این سلول ها تخمک بارور شده یا سلول های تولید شده در تقسیمات یک تخمک بارور شده می باشد..

سلول های بنیادی pluripotent یا پرتوانی: این سلول ها که از سلول های بنیادی رویان منشا می گیرند حدود 4 روز بعد از لقاح بوجود می ایند و می توانند به هر نوع سلول بنیادی به جز سلول های بنیادی همه توانی  و سلول های جفت تبدیل شده و تمایز حاصل کنند.

سلول های بنیادی Multipotent یا چند توانی: این سلول ها از سلول های بنیادی پرتوانی منشا می گیرند و سلول های تخصص یافته از آنها ناشی می شوند. برای مثال سلول های بنیادی خونساز که در مغز استخوان وجود دارند می توانند به همه انواع سلول موجود در خون تبدیل شوند مانند گلبول قرمز، گلبول سفید و پلاکت. یا سلول های بنیادی عصبی که می توانند به سلول های عصبی و سلول های حمایت کننده عصبی تبدیل شوند.

سلول های بنیادی Unipotent یا تک توانی: این نوع سلول ها می توانند فقط به یک نوع سلول تبدیل شده و آن را تولید کنند.

در سال های اخیر دانشمندان زیادی سلول های بنیادی را کانون پژوهش های خود ساخته اند. توجه کم نظیر به سلول های بنیادی سه علت اصلی دارد: ارزش آنها برای پژوهش های پایه، دورنمای استفاده از انها برای درمان بیماری و آسیب دیدگی و امکان به کارگیری آنها در تولید داروهای جدید.

دانشمندان بسیاری عقیده دارند که سلول های بنیادی به نیاز موجود برای دارو و درمان های جدیدی که ممکن است رنج ادمی را کم کنند پاسخ خواهند داد. ترمیم بافت های آسیب دیده قلب، ترمیم بافت های استخوانی، درمان بیماریها و ضایعات عصبی، ضایعات نخاعی، ترمیم سوختگی ها و ضایعات پوستی، ترمیم لوزالمعده و ترشح انسولین، آزمون تاثیر داروهای جدید، استفاده از سلول های بنیادی بالغ برای طب پیوند، درمان پارکینسون، درمان ناباروری، حفظ باروری، اختلالات رحمی، پیشگیری از انتقال بیماری های ژنتیکی، ناباروری ناشی از شیمی درمانی، اختلالاتی مانند بیماری های خود ایمنی، خطرات محیطی اوفورکتومی در بدخیمی های تخمدان، اندومتریوز نوجوانی یا کیست های تخمدانی و سرطان های تخمدانی قبل از یائسگی از  کاربردهای سلول های بنیادی در علوم پزشکی می باشند که تعدادی از انها در حیوانات و انسان و تعدادی دیگر فقط در حیوانات مورد بررسی و تایید قرار گرفته است.

در سال های اخیر تلاش های گسترده ای جهت تبدیل سلول های بنیادی به سلول های جنسی بارور در شرایط ازمایشگاهی یا شناسایی رده های مختلف سلول های بنیادی جنسی و کاشت و پیوند آنها از یک حیوان به حیوان یا انسان دیگر انجام شده است و گزارشات امیدوارکننده ای از موفقیت های بدست آمده وجود دارد.

با توجه به نتایج تحقیقات انجام شده در پستانداران غیر انسانی و نیز با توجه به پیشرفت های اخیر در مزینه کشت و جداسازی سلول های اسپرماتوگونی در انسان به نظر می رسد در صورت اطمینان از سلامت زیستی و اخلاقی روش های فوق، استفاده برای درمان ناباروری، کشت و جداسازی این سلول ها پیش از درمان سرطان و پیوند آنها پس از درمان در افراد مبتلا می تواند درمان مناسبی برای باروری باشد.

از انجایی که حفظ باروری بدین روش این مزیت را به همراه دارد که باروری حاصله فارغ از روش های تولیدمثلی مصنوعی است و فرد به روند عادی تولیدمثلی بر می گردد، در صورت بالا بودن درصد موفقیت آن می تواند در مورد مردان بالغ نیز به کار برده شود تا نیازی به ررش های لقاح مصنوعی در ازمایشگاه نباشد.

در مرحله اول با توجه به فراهم بودن امکان ذخیره سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی والدین پسربچه های مبتلا به سرطان به محض تشخیص باید در این مورد آگاه شوند. همزمان با فعالیت مراکز  ذخیره سازی سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی در کشورهایی همچون هلند، بلژیک، سوئد ، فنلاند و امریکا، این مهم در ایران میسر شده است. در مرحله بعدی زمانی که درمان کامل سرطان انجام شد و ناباروری ناشی از عارضه درمان تایید شد پیوند سلول های بنیادی تکثیر شده انجام می گیرد. در حال حاضر اگرچه ایمنی استفاده  درمانی از این سلول ها در مدل های حیوانی تایید شده است، اما پژوهشگران بالینی مشغول انجام پروژه هایی در تایید ایمنی کامل پیوند این سلول ها به انسان هستند.

سلول های بنیادی پرتوان راهی برای درمان آزواسپرمی هستند اما نگرانی های اخلاقی در مورد esc وجود دارد. توسعه کلینیک ها در این زمینه در جهت طولانی  نمودن پنجره باروری برای زنان جهت برخورد با نیازهای جمعیت آینده با تاخیر در باروری بسیار مهمی می باشد، چرا که با افزایش سن و افزایش مداخلات پزشکی فولیکول های تخمدانی کاهش پیدا می کند.

 

موفقیت محققان کشور در تکثیر سلول های بنیادی برای درمان ناباروری مردان

محققان پژوهشگاه ابن سینا و دانشگاه آمستردام طی اجرای پروژه تحقیقاتی مشترک با تکثیر سلولهای بنیادی اسپرم ساز انسانی در آزمایشگاه روش نوینی را برای ناباروری مردان ناشی از عوارض شیمی درمانی ارائه کردند.

 به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از اردبیل به نقل از مهر؛  دکترهومن صدری اردکانی - عضو هیئت علمی پژوهشگاه فناوریهای نوین ابن سینا و مجری این طرح پژوهشی، به موفقیت این پژوهش در تکثیر سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی به میزان بیش از 18 هزار برابر اشاره کرد و گفت: این طرح پژوهشی به صورت مشترک توسط پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی و مرکز طب تولید مثل دانشگاه آمستردام انجام شد.
وی تصریح کرد: در سه دهه برخی عوارض طولانی مدت روش های شیمی درمانی، کیفیت زندگی این بیماران را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد که یکی از این عوارض "ناباروری" است که تبعات فردی و اجتماعی وسیعی دارد.
 

صدری گفت: اگر چه امکان برداشتن بخشی از بافت تخمدان، فریز آن و پیوند مجدد آن پس از اتمام درمان سرطان در دختران و زنان مبتلا به سرطان وجود دارد و یا در مردان بالغ فریز اسپرم ها و استفاده آتی آنها برای باروری از سالها قبل میسر شده است، اما در پسران مبتلا به سرطان این امکان وجود ندارد چراکه اسپرم سازی پس از سن بلوغ آغاز می شود.
 

مجری طرح ادامه داد: ایده اصلی این پژوهش برداشتن بخشی از بافت بیضه قبل از شیمی درمانی، فریز آن، تکثیر سلول های بنیادی اسپرم ساز در آزمایشگاه و پیوند مجدد آنها به خود فرد است. اگرچه امکان فریز بافت بیضه انسانی از سالیان قبل فراهم شده بود اما امکان تکثیر سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی وجود نداشت.
 

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فناوری های نوین علوم زیستی ابن سینا استفاده از نتایج این تحقیق در سطح بالینی را در دو مرحله میسر دانست و یادآور شد: در مرحله اول و در حال حاضر با توجه به فراهم بودن امکان ذخیره سلول های بنیادی اسپرم ساز انسانی، والدین پسر بچه های مبتلا به سرطان به محض تشخیص باید در این مورد آگاه شوند.
 

صدری مرحله بعدی را پیوند سلول های بنیادی ذکر کرد و گفت: زمانی که درمان کامل سرطان انجام شد و ناباروری ناشی از عارضه درمان تایید شد، پیوند سلول های بنیادی تکثیر شده باید انجام شود و در حال حاضر اگرچه ایمنی استفاده درمانی از این سلول ها در مدلهای حیوانی تایید شده ولی پژوهشگران بالینی مشغول انجام  پروژه هایی در تایید ایمنی کامل پیوند این سلول ها به انسان هستند .

 

راه‌اندازی مرکز تخصصی و تحقیقاتی سلول درمانی در اردبیل

رئیس جهاد دانشگاهی استان اردبیل در جلسه انعقاد تفاهم نامه با استانداری اظهار کرد: استان اردبیل ظرفیت‌ها و توانمندی‌های بسیار بالایی برای پیشرفت و توسعه دارد که باید از این ظرفیت‌ها استفاده بهینه و درستی انجام شده و زمینه توسعه استان را فراهم آورد.

مهران اوچی از برنامه‌ریزی جهاد دانشگاهی برای شناسایی ظرفیت‌های توسعه زیرساخت‌های استان اردبیل خبر داد و گفت: جهاد دانشگاهی در حال شناسایی و مهیا کردن زیرساخت‌های لازم برای بهره‌برداری از آنها در استان است.

رئیس جهاد دانشگاهی استان اردبیل با اشاره به امضای تفاهم‌نامه همکاری جهاد دانشگاهی با استانداری اردبیل تصریح کرد: ارزیابی ژنوتیپ‌ها و ارقام فندق استان، احداث و تجهیز مجتمع تخصصی سلامت و راه‌اندازی مرکز خدمات تخصصی بیوتکنولوژی صنعتی در استان از جمله موارد مورد همکاری است.

وی از راه‌اندازی ایستگاه تحقیقاتی و تولیدی گیاهان دارویی در اردبیل خبر داد و افزود: راه‌اندازی ایستگاه تحقیقاتی و تولیدی گیاهان دارویی و راه‌اندازی مرکز تخصصی و تحقیقاتی سلول درمانی نیز در قالب این تفاهم‌نامه انجام می‌شود.

اوچی اردبیلی اذعان داشت: بر اساس این تفاهم‌نامه مرکز خدمات تخصصی اشتغال و کارآفرینی، مراکز آموزش و پژوهش شغل محور در شهرستان‌های استان و برخی مراکز دیگر نیز در استان ایجاد و راه‌اندازی می‌شود.

 

 

 انتهای پیام / مریم عیدی

 

 

زمان انتشار: یکشنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۷ - ۰۷:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 67125

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
نظرات ارسال شده :
تعداد نظرات : ۱ نظر
فریبا
۰ مخالف          ۰ موافق
چهارشنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۷ - ۱۳:۴۲:۱۲

توروخدابگین کجاانجام میشه برای آزواسپرمان همسرم آزواسپرمی زندگیمون داره ازهم میپاشه

اشتراک گذاری مطالب