گفت و گوی تلویزیونی رئیس جمهور ؛

سیاست و راهبردی بلند مدت یا تزریق مسکنی مقطعی بر پیکر نیمه جان اقتصاد؟

باید دانست که وابستگی بالای اقتصاد کشورمان به دلار و یورو باعث شده است که آمریکا بتواند تحریم‌های بانکی را بر ایران تحمیل و با همکاری اروپا، اقتصاد و تجارت خارجی کشورمان را دچار چالش جدی کند.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری و بنا بر مقاله ی منتشر شده از سوی شورای اتلانتیک، برجام یا توافق هسته ای ایران یک سند 159 صفحه ای است که در 14 جولای بین پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل و آلمان با ایران به توافق رسید. بر اساس مفاد توافق، در ازای ایجاد محدودیت هایی، تمامی تحریم های اتحادیه اروپا، آمریکا و سازمان ملل لغو شدند. برجام در 16 ژانویه 2016 وارد فاز اجرایی شد. دونالد ترامپ در 8 می، با وجود پایبندی مستمر ایران، خروج آمریکا از توافق هسته ای را اعلام کرد. وی در ادامه خواستار بازگشت تمامی تحریم های لغو شده شد.

ششم آگوست _15 مرداد_ با بد عهدی امریکا و زیر پا گذاشتن تعهدات برجامی توسط ترامپ تحریم هایی علیه ایران وضع گردید. تحریم هایی که طبق اعلام وزارت خزانه داری امریکا، مربوط به خرید و تهیه دلار آمریکایی توسط دولت ایران، تحریم های مرتبط با تجارت ایران در زمینه طلا و فلزات گرانبها، تحریم های مرتبط با خرید، ذخیره یا انتقال مستقیم یا غیر مستقیم گرافیت، مواد  خام یا فلزات نیمه تمام شامل آلومینیوم و آهن، زغال و نرم افزار برای یکپارچه سازی پروسه های صنعتی، تحریم های مرتبط با انتقال عمده خرید یا فروش ریال ایرانی، نگهداری کمک های مالی عمده یا حساب های بانکی بیرون از خاک ایران که تحت نفوذ ریال ایرانی است، تحریم های مرتبط با خرید، اشتراک یا تسهیلات بدهی های دولتی ایران، تحریم های مرتبط با صنعت خودروسازی ایران، اعلام شده است.

حسن روحانی در واکنش به این اقدام مقابل دوربین صدا و سیما حاضر شده و در گفتوگویی صریح با مردم علاوه بر تشریح شرایط و مباحث مرتبط با تحریم ها، راه هایی را برای مقابله با این محدودیت ها ارائه داد.

رئیس‌جمهوری با اعلام اینکه از فردا فعالیت صرافی‌ها آزاد می‌شود، اظهار کرد: قبلا اگر مردم ارز به بانک می‌بردند این موضوع قاچاق محسوب می‌شد اما الان دیگر اینگونه نیست و در بسته جدید ارزی، بانک مرکزی متعهد است که هر کدام از شهروندان که ارز را به بانک بیاورند بانک مرکزی تعهد دهد که با پذیرش آن ارز و ایجاد سپرده برای مشتری، آن ارز را با سود هر چند درصدی که مشخص شود در هر زمانی که صاحب حساب خواست به آنان بازپرداخت کند.
وی تاکید کرد: در این موضوع لازم است که دولت و مردم در کنار هم قرار گیرند و امروز ارز به یک معنا عِرض ما هم است و در واقع آبروی ملی ما شده است و در این زمینه هم همه ما باید دست به دست هم دهیم و از آن حراست کنیم وگرنه اگر دولت تلاش کند که مدام ارز به بازار بیاورد و مردم هم در پی این باشند که ارز را بخرند و نگه دارند هیچ وقت موفق نمی‌شویم.

رییس جمهور در بخشی از سخنان خود با اشاره به اینکه دلارها و طلاها به جای احتکار باید به بازار بیاید، از مردم درخواست کرد تا برای پایین آمدن نرخ ارز و طلا می بایست هم دولت به بازار ارز تزریق کند و هم مردم اگر اندوخته ای دارند به بازار بیاورند.

سیاست تزریق ارز و طلا به بازار

تزریق ارز، سکه و طلا به بازار یکی از راههای جلوگیری از افزایش نرخ تورم مسکوکات و ارز در کشورهای مختلف است. این یک راه حل اقتصادی است که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در روزهای اخیر از مردم این کشور خواست برای حفظ ارزش پول ملی، جواهرآلات و ارز‌های خارجی خود را به لیره تبدیل کنند؛ چرا که با بالا گرفتن تنش در روابط ترکیه و آمریکا نرخ برابری دلار در برابر لیره ترک به بالاترین حد خود در تاریخ این کشور رسیده است و در اخبار دو روز اخیر شاهدیم که مردم این کشور در راستای همراهی با دولت خود برای فروش طلا و جواهراتشان به بازار آمده اند.

حسن روحانی شب گذشته مشابه چنین درخواستی را از مردم ایران مطرح کرد اما وی نیک می داند این مساله که به عنوان راه حلی برای گذر از تنگنای تحریم ها مطرح شده است، سیاست و راهبردی مقطعی برای کشور است که مانند یک مسکن بر پیکره ی اقتصاد تزریق می شود.

باید عنوان کرد که این راهکار عملی شاید در ترکیه پاسخگوی نیاز اقتصاد باشد اما برای ایران در طولانی مدت به بن بست و بالارفتن قیمت ها می انجامد. آنچه در جنگ اقتصادی میان ترکیه و آمریکا می گذرد با شرایط ایران متفاوت است؛ آمریکا در سال جدید تصمیم گرفت تا تعرفه‌های اضافی 25 و 10 درصدی بر واردات فولاد و آلومینیوم اعمال کند و در برابر آن توزیر اقتصاد ترکیه نیز در حرکتی تلافی جویانه از اقداماتی علیه آمریکا به ارزش بیش از 250 میلیون دلار بر کالاهای وارداتی مختلف از جمله خودرو، ماشین آلات صنعتی و محصولات پتروشیمی خبر داده است که به گفته وی این تعرفه‌های تلافی‌جویانه را به نحوی طراحی، اندازه‌گیری و متناسب کرده‌اند که هم منافع ترکیه را حفظ کند و هم راه مذاکره با آمریکا را باز بگذارد.

اما در ایران وضع به گونه ی دیگری است و مراوادات اقتصادی شکل دیگری بر خود دارد. در اینجا تحریم های آمریکا در برابر فروش نفت ایران، صادرات طلا به ایران، مبادلات ارزی و معاملات بانکی است، منع خرید و فروش کشورها با ایران از طریق ارز و نیز تحریم فروش طلا به ایران موجب می شود تا نه دلار جدیدی وارد بازارهای ایران شود و نه بازار طلا روال سابق خود را داشته باشد.

این یعنی دلار و طلای داخل بازار همان مقداری است که در کشور وجود دارد و دریچه ای برای افرایش حجم و تزریق آنها برای پایین رفتن قیمت وجود ندارد؛

به عبارت دیگر اگر مردم نیز جواهرات و ارزهای خود را به میدان بیاورند و قیمت ها برای مدتی کاهش یابد، پس از چندی عده ی دیگری دلارها و طلاهای بازار را جمع کرده و در حالی که ورود ارز از خارج نداریم، مجدد قیمت دلار و طلا روند صعودی به خود خواهد گرفت.

باید دانست که وابستگی بالای اقتصاد کشورمان به دلار و یورو باعث شده است که آمریکا بتواند تحریم‌های بانکی را بر ایران تحمیل و با همکاری اروپا، اقتصاد و تجارت خارجی کشورمان را دچار چالش جدی کند. پیمان پولی دوجانبه را می‌توان یکی از بهترین راهکارهای قطع وابستگی تجارت خارجی ایران به نظام پرداخت آمریکا و اروپا که مبتنی‌بر نظام جهان ورای دلار و یورو است، دانست که زمینه لازم را برای بی‌اثر‌سازی تحریم‌های بانکی آمریکا و همچنین ایجاد همکاری موثر و تسهیل تبادلات بانکی و تجاری ایران با کشورهای مختلف فراهم می‌کند.

در پیمان پولی دوجانبه، به جای استفاده از ارزهای جهان‌ورای دلار و یورو، از ارزهای ملی دو کشوری که با هم مراودات اقتصادی دارند، استفاده می‌شود. به‌عنوان مثال ایران و روسیه در مبادلات مالی خود به جای استفاده از دلار و یورو، از ریال و روبل استفاده کنند. از آنجا که آمریکا و اروپا به نظام پرداخت روبل و ریال دسترسی ندارند، لذا اعمال تحریم بانکی در حوزه ارزهای ملی برای آنها بسیار پرهزینه و سخت است، بنابراین پیمان پولی کانال امنی برای انجام مبادلات بانکی خواهد بود اما دولت تا کنون سیاست فروش نفت در قبال دریافت کالا را پیش گرفته است که این زنگ خطری برای آینده ی اقتصادی کشور و ازبین رفتن منابع ارزی خواهد بود.

اگرچه موضوع پیمان پولی دوجانبه از سال 90 در ایران مطرح شد، ولی تاکنون تنها دو پیمان پولی با کشورهای ترکیه و پاکستان منعقد شده که تنها پیمان پولی دوجانبه با ترکیه اجرایی شده است. البته انعقاد و اجرای این پیمان نیز با پیگیری‌های اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه که دوبار در آنکارا و یک بار در تهران درخواست حذف دلار از مبادلات دوجانبه را مطرح کرده بود، صورت گرفت. در واقع، بی‌تفاوتی بانک مرکزی باعث شد که خود اردوغان دست به کار شده و در سفر مهرماه 96 به تهران، پیمان پولی ایران و ترکیه را نهایی کند و پس از این سفر، رسما این توافقنامه به میزان یک میلیارد و دویست میلیون دلار در آنکارا امضا شد. 27 فروردین امسال، اولین اعتبار اسنادی(LC) را برای تامین مالی تجارت با کشور ترکیه گشایش کردتا شاهد آغاز اجرای این توافق باشیم.

همچنین در حالی بانک مرکزی مدعی اجرایی شدن پیمان پولی امضاشده بین ایران و پاکستان است که با وجود گذشت بالغ بر دو سال از انعقاد تفاهمنامه، شواهد حاکی از عدم اجرای آن است. از طرف دیگر، بیش از دو سال از درخواست رسمی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در اوایل آذر 94 جهت انعقاد پیمان پولی دوجانبه بین ایران و روسیه می‌گذرد ولی به‌رغم تاکید مقام معظم رهبری در دیدار با پوتین در 10 آبان 96، این موضوع با بی‌تفاوتی بانک مرکزی مواجه شده است.

اگر ایران با هدف کاهش وابستگی‌های ارزی خود به دلار و ایجاد ثبات در تجارت، با کشورهای اصلی طرف تجاری خود که حدود 16 کشور هستند این پیمان را اجرایی کند، بیش از 60 درصد از تجارت کشور به صورت دوجانبه و بیش از 80 درصد به صورت چندجانبه قابل تسویه بوده و نیازی به دلار و یورو نخواهد داشت. البته انجام 80 درصد از مبادلات خارجی به واسطه ارز ملی در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست، بلکه بانک مرکزی باید با برنامه‌ریزی مشخص، 16 پیمان پولی را در حدود 6-5 سال اجرایی کند.

در مجموع، تنها راهکار برطرف شدن مشکلات بانکی بین‌المللی کشورمان و برقراری تبادلات تجاری ایران با کشورهای دیگر، انعقاد پیمان‌های پولی دو یا چند جانبه است و مهم‌ترین مسئول این کار، بانک مرکزی است که دولت می بایست در انجام آن اهتمام کند و به جای درخواست از مردم برای به بازار آوردن طلا و ارز و نیز مبادله ی نفت در قبال کالا، به سمت عقد پیمان های پولی حرکت کند.

/انتهای پیام

 

زمان انتشار: پنج شنبه ۱۸ مرداد ۱۳۹۷ - ۲۱:۲۵:۱۳

شناسه خبر: 68221

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب