خبرگزاری علم و فناوری گزارش می دهد؛

چراغ سبز نمایندگان مجلس به CFT / آیا FATF تبدیل به بهانه جدید آمریکا برای تحریم ایران می شود؟

بلاخره بعد از کش و قوس های فراوان لایحه الحاق ایران به کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (CFT) امروز در جلسه ی علنی نمایندگان مجلس تصویب شد. از میان ۲۷۱ نماینده حاضر در جلسه علنی امروز مجلس و ۲۶۸ رای ماخوذه ۱۴۳ نماینده رای موافق، ۱۲۰ نماینده رای مخالف و ۵ نماینده رای ممتنع دادند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری از همدان – بلاخره بعد از کش و قوس های فراوان لایحه الحاق ایران به کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (CFT) امروز در جلسه ی علنی نمایندگان مجلس تصویب شد. از میان 271 نماینده حاضر در جلسه علنی امروز مجلس و 268 رای ماخوذه 143  نماینده رای موافق،  120 نماینده رای مخالف و 5 نماینده رای ممتنع دادند.

داستان FATF و ایران

گروه ویژه اقدام مالی یا همان FATF یک سازمان بین دولتی است که در سال 1989 با ابتکار جی 7 با توجه به سیاست های توسعه برای مبارزه با پولشویی به خصوص در قالب معاملات مواد مخدر و مقابله با تامین مالی تروریسم تاسیس شد. دبیرخانه این گروه در مقر سازمان همکاری اقتصادی و توسعه در پاریس قرار دارد. با گذشت زمان این سازمان و فعالیت های آن گسترده تر شد تا آنجا که در سال 2012 چهل و نه توصیه را به عنوان استانداردهای خود ابلاغ نمود که شامل 9 توصیه برای مبارزه با تروریسم و 40 توصیه برای شفافیت مالی می شد. از نظر این نهاد مالی، کشورها به چهار دستۀ، استاندارد، در حال پیشرفت، غیرهمکار و لیست سیاه تقسیم می شوند. هم اکنون FATF شامل ۲۹ کشور و دو سازمان بین ‌المللی است و اعضای این اتحادیه شامل کشورهایی می ‌باشند که از مراکز مهم مالی جهان محسوب می ‌شوند. کشورهای عضو FATF عبارتند از: آرژانتین، استرالیا، اتریش، بلژیک، برزیل، کانادا، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، هنگ کنگ، سوییس، ایسلند، ایرلند، ایتالیا، ژاپن، لوکزامبورگ، مکزیک، هلند، سوئد، نروژ، پرتقال، سنگاپور، اسپانیا، نیوزلند، ترکیه، انگلستان، آمریکا و دو سازمان بین ‌المللی یعنی اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس.

همان گونه که عنوان شد این گروه برای کشورها، دارای چهار دسته بندی است که ایران از سال 2010 به بهانه برنامه هسته ای در قالب کشورهای لیست سیاه و در کنار کره شمالی قرار گرفت. ایران برای خارج شدن از لیست سیاه این گروه و تبادل با نظام بانکی و مالی دنیا، ابتدا قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم را به صورت لایحه در تاریخ 26 تیر 1389 تقدیم مجلس کرد. این لایحه بعد از گذشت حدود سه سال و نیم در تاریخ 13 دی ماه 1394 به تصویب مجلس رسید و رئیس جمهور در تاریخ 22 اسفند 1394 آن را جهت اجرا ابلاغ نمود. 25 خرداد ماه سال 1395 بود که علی طیب نیا وزیر اقتصاد به نمایندگی از دولت یازدهم طی یک توافق محرمانه پذیرفت که توصیه های 40 گانۀ FATF و یک برنامه اقدام را که حاوی دستورالعمل زمان بندی شده بود را اجرا کند. گروه اقدام مالی نیز 4 تیرماه 1395 طی بیانیه ای در بوسان کره جنوبی اعلام کرد که ایران را به مدت 12 ماه از لیست کشورهایی که باید علیه آن ها اقدام متقابل صورت بگیرد تعلیق می کند و در این مدت ایران باید تعهداتی را که پذیرفته است اجرا نماید.

دولت ایران از 41 توصیه FATF حدود 37 توصیه را اجرا کرد و تنها 4 توصیه باقیماند. در آبان ماه سال گذشته بود که دولت دوازدهم برای اجرای این چهار توصیه، چهار لایحه به مجلس ارائه داد: اصلاح قانون پولشویی، اصلاح قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم، لایحه کنوانسیون مبارزه با جرائم سازمان یافته (پالرمو) و لایحه کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم (CFT). تاکنون سه مورد از این لوایح در مجلس بررسی شده است اما برای تصویب نهایی همچنان نیازمند بررسی های لازم در شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام می باشد. لایحه چهارم که همانا لایحه کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم (CFT) می باشد در مورخه 15 مهر 1397 کلیات این لایحه به رای نمایندگان گذاشته شد که نمایندگان رای به پیوستن به کنوانسیون مبارزه با تامین مالی تروریسم دادند.

سخنان جنجالی نماینده ورامین در مجلس خطاب به رئیس مجلس و رئیس جمهور

سید حسین نقوی حسینی نماینده مردم ورامین در مجلس شورای اسلامی صبح امروز در نشست بررسی لایحه CFT در صحن علنی مجلس و در مخالفت با این تصویب این لایحه اظهار داشت: یادتان هست پشت همین میکروفن آقایان گفتند برجام را تصویب کنید تا آب آشامیدنی،  اشتغال جوانان و مشکل مالی و پولی حل می‌شود و همه گرفتاری‌ها به خاطر برجام است؟ مگر این مجلس برجام را بیست دقیقه‌ای تصویب نکرد؟ مگر هنوز مورد اتهام ملت ایران نیستید؟

نماینده مردم ورامین در مجلس افزود: اخطار من به آقای لاریجانی این است که جنابعالی در این سه هفته جلسات متعددی را برای تصویب FATF تشکیل  داده‌اید چرا بعد از بیانات رهبر انقلاب حتی یک جلسه تشکیل نداده‌اید تا بگویید این مطالبه رهبری از مجلس است. ما چه کار کنیم که کنوانسیون‌های پخت و پز شده در اتاق‌های فکر استکبار در مجلس تصویب نشود چرا جلسه تشکیل ندادید؟ چطور روسای کمیسیون‌ها را دعوت کردید و می‌گویند باید FATF تصویب شود؟ چطور فراکسیون‌ها را دعوت کرده و می‌گویید باید FATF تصویب شود چرا حتی یک جلسه تشکیل ندادید و بگویید این مطالبه آقا از نمایندگان ملت است و چگونه باید عملیاتی‌اش کنیم. اخطار من به جنابعالی (رئیس مجلس) اصل 110 قانون اساسی است.

وی خطاب به جواد ظریف وزیر امور خارجه که در جلسه حاضر بود تصریح کرد: ما برجام را تصویب کردیم، شرط هم گذاشتیم چه دستاوردی برای ملت ایران داشت؟ مشکل پولی و مالی را حل نکرد،‌ آقای طبیب‌نیا در سال 94 ، 40 توصیه FATF را پذیرفت و امضا کرد و ما عضو FATF شدیم،‌ چرا همکاری مالی و پولی نشد؟ مجلس شورای اسلامی سه لایحه دولت را تصویب کرد هم پالرمو، هم لایحه پولشویی و هم لایحه مقابله با تروریسم. چه چیزی در کف دست شما گذاشتند و کدام مشکل‌تان را حل کردند.

نماینده ورامین با طرح این سوال که آیا مشکل کشورها در همکاری پولی و مالی، FATF و CFT است تصریح کرد: چرا به مردم و نمایندگان دروغ می‌گویید؟ اینکه کشورها از ما نفت نمی‌خرند و حتی کشورهای دوست هم حاضر به خرید نفت ما نیستند مشکل‌شان FATF است؟ چرا با مردم روراست نیستید؟ اگر شما عضو CFT هم بشوید و کنوانسیون را هم بپذیرید مشکل پولی و مالی‌تان حل نمی‌شود.

پاکستان الگویی مناسب برای ایران در زمینه اجرای FATF

قبل از برجام بارها از زبان مقامات کشور می‌شنیدیم که بلافاصله پس از انعقاد آن همه تحریم‌ها برداشته خواهد شد؛ که عملاً نشد. حالا برخی از همان افراد می گیویند که اگر عضو FATF شویم همه چیز رو به راه می‌شود! این ادعا در حالی مطرح می شود که هیچ ضمانتی برای خروج ایران از لیست سیاه FATF با تصویب لوایح مرتبط با این نهاد بین الدولی وجود ندارد زیرا:

الف- در بیانیه های عمومی FATF ابدا گفته نشده است که اگر کشورمان این برنامه اقدام را به طور کامل انجام داد، از بیانیه عمومی (لیست سیاه) خارج می‌شود بلکه صرفا گفته شده است که ایران تا زمانی که برنامه اقدامش را انجام دهد، در این لیست این نهاد بین الدولی می‌ماند. علاوه بر این، در این بیانیه ها صراحتا گفته شده است که در صورت اجرای کامل برنامه اقدام توسط کشورمان، پرونده ایران برای بررسی وضعیت به مجمع عمومی ارجاع می‌شود و بحث قدم بعدی (Next Step) مطرح خواهد شد. همین نکات ابهام پیرامون صحت ادعای خروج ایران از لیست سیاه FATF در صورت اجرای برنامه اقدام توسط کشورمان را افزایش می دهد و به نظر می رسد اجرای این برنامه، صرفا شرط لازم برای خروج ایران از لیست سیاه این نهاد بین الدولی است و نه شرط کافی برای تحقق این موضوع.

ب- براساس سازوکارهای FATF، خروج ایران از لیست سیاه این نهاد بین الدولی تنها در صورتی محقق می شود که اجماع حاصل شود و تمامی اعضای مجمع عمومی به این موضوع رای دهند. بنابراین تحقق این امر نیازمند رای مثبت سه کشور آمریکا، اسرائیل و عربستان است زیرا آمریکا عضو مجمع عمومی FATF است و اسرائیل و عربستان هم از نشست آتی (فصل پاییز)، قرار است عضو مجمع این نهاد بین الدولی شوند. در نتیجه، عملا احتمال خروج ایران از لیست سیاه FATF، بسیار اندک است و به صفر میل می‌کند. جالب است بدانید چنین اتفاقی در نشست FATF در اوایل تابستان 96 نیز رخ داده و FATF به دلیل رای گیری اجماعی، اقدامات ایران را ناکافی ارزیابی کرده است. در بیانیه شورای عالی مبارزه با پولشوئی در تاریخ 6 تیرماه پارسال درباره این موضوع آمده است: «اکثریت اعضا شامل عموم کشورهای اروپایی، روسیه، چین، برزیل، آفریقای جنوبی، کانادا، استرالیا، ژاپن، نیوزیلند و مکزیک تدابیر متخذه و توفیقات حاصله را در حوزه‌های مزبور کافی و حتی قابل ملاحظه ارزیابی کرده و خواهان لغو کامل اقدامات مقابله‌ای (Counter Measure) شدند. معدود کشورهایی شامل آمریکا، آرژانتین، رژیم صهیونیستی (عضو ناظر) و نماینده شورای همکاری خلیج فارس بدون استدلال فنی و صرفاً بر مبنای انگیزه‌های سیاسی خواهان اعمال مجدد اقدامات مقابله‌ای علیه کشورمان بودند. از آنجا که بر اساس رویه حاکم بر FATF، مواضع رسمی این گروه بر پایه اجماع اتخاذ می‌گردد و با توجه به مخالفت های برخی کشورهای عضو که بدان اشاره شد، اعضا مبتنی بر راه حل مصالحه‌ای عمل کردند که نتیجه آن توافق کلیه اعضاء بر «تصمیم به تداوم تعلیق اقدامات مقابله‌ای» قرار گرفت».

در این زمینه بد نیست مروری بر سرنوشت پاکستان پس از ۱۸ سال همکاری با APG و FATF داشته باشیم که فکر نکنیم اگر عضو FATF شویم همه چیز بلافاصله روبراه می‌شود؛ بلکه ممکن است پس از ۱۸ سال همچنان برای خروج از فهرست خاکستریِ این نهادِ ظاهراً مستقل بین‌المللی به این در و آن در بزنیم!

پاکستان در سال ۱۹۹۷ میلادی قانون داخلی مقابله با تروریسم و در سال ۲۰۱۰ میلادی قانون مقابله با پولشویی را تصویب کرد. از سال ۲۰۰۰ میلادی به گروه آسیا-اقیانوسیه در FATF پیوسته که به APG شناخته می‌شود. در فوریه ۲۰۰۸ میلادی همزمان با ایران در نشست و بیانیه FATF مورد خطاب قرار گرفته و از آن خواسته شده تا بار دیگر خود را با توصیه‌های چهل‌گانه تطابق دهد. یک سال و نیم بعد در ۲۰۰۹ از آن به دلیل همکاری‌های انجام شده تقدیر شده، اما در سال ۲۰۱۲ در فهرست خاکستری FATF قرار گرفت و تا سه سال در آن ماند.

امسال بار دیگر و پس از هشدارهای نشست فوریه، پاکستان از ژوئن ۲۰۱۸ میلادی با آنکه تمام بندهای FATF را اجرا کرده بود دوباره در فهرست خاکستری قرار گرفت، اتفاقی که به صورت کاملاً روشن با فشار آمریکا انجام شد. این تصمیم در FATF با همکاری عربستان همراه شد، کشوری که قرار بود در کنار چین و ترکیه در جمع ۳۷ نفریِ FATF با تصویب آن مخالفت کند اما به نوشته پایگاه Down، ریاض با وعده واشینگتن مبنی بر پذیرش عضویتش در FATF دست از پشتیبانی پاکستان برداشت. ریاض فعلاً در کنار اسرائیل و اندونزی، عضو ناظر است.

تعریف تروریسم دلیل مخالفت دلواپسان نظام با FATF

سابقه تعامل ایران با مجامع بین المللی نشان داده در معمولا همکاری ایران با این مجامع به جای اینکه به سود برای ایران تبدیل شود به ضرر ایران تبدیل می شود. نمونه بارز این ماجرا شاید همان پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای و یا NPT است که چون ایران آن را امضاء کرده امروزه متحمل انواع و اقسام تحریم ها و فشار های بین المللی است اما چون اسرائیل آن را امضاء نکرده علیرغم اینکه گزارش های متعدد مبنی بر اینکه چندین کلاهک هسته ای در اختیار دارد ولی از بازرسی های بین المللی مصون می باشد. به این معنا که چون ایران فعلا FATF را امضا نکرده می تواند از اجرای مفاد آن سر باز بزند ولی در صورتی که آن را امضاء کند ممکن است در آینده مستمسکی برای دیگر کشورها جهت ایجاد تحریم های جدید بر علیه ایران گردد. بزرگترین مشکلی که قطعا ایران را در صورت پیوستن به FATF تهدید خواهد کرد این است که این سازمان معاییر آمریکایی را ملاک کار خود قرار داده و بر اساس آن مبارزه با تروریسم و پولهای مرتبط با آن را نیز دنبال می کند و معاییر این سازمان برای انتخاب گروه و یا گروه هایی به عنوان گروه های تروریستی همانا بخشنامه های آمریکا است ونه حتی معاییر سازمان ملل.

آیا ایرانی ها باید در انتظار تحریم جدید باشند؟

بر اساس معیار های دوگانه ای که معمولا اکثر مجامع بین المللی از آن برخوردار هستند هیچ وقت همکاری ایالات متحده ویا متحدانش با گروه هایی مانند داعش یا القاعده یا طالبان و یا… که طبق معاییر سازمان ملل گروه های تروریستی به حساب می آیند زیر ذره بین این سازمان ها قرار نمی گیرد و تا به حال یک بار هم نشده که ببینیم این سازمان به دلیل حمایت متحدین عرب ایالات متحده از این گروه های تروریستی اقدامی انجام دهد اما قطعا در صورتی که ایران به این پیمان بپیوندند اولین مسایلی که مطرح خواهد شد همانا حمایت ایران از گروه های مقاومت مانند حزب الله و حماس و جهاد اسلامی خواهد بود که طبق قوانین ایران گروه های آزادیخواه به حساب می آیند اما طبق قوانین آمریکا تروریست. و حتی در صورتی که ایران در آینده حمایت از این گروه ها را کاملا متوقف کند همانند ماجرای توافق هسته ای باز هم دیگران بهانه خواهند آورد که هنوز مشکوک هستند و تحریم هایی را بر علیه ایران تصویب خواهند کرد.

نکته دیگری هم که در این ماجرا وجود دارد این است که ایران می بایست حساب های همه شخصیت هایی که توسط ایالات متحده تحریم شده اند و یا در لیست سیاه آمریکا و اسرائیل و اروپا قرار دارند را در اختیار این سازمان قرار دهد. از همه مهم تر اینکه با توجه به اینکه ایران در شرایط تحریم قرار دارد و برای تامین ما یحتاج مردم تاجران ایرانی نمی توانند از سیستم های رسمی بانکی استفاده کنند و مجبور هستند از کانال های مختلف تحریم ها را دور بزنند تا کالا را به ایران برسانند ورود ایران به FATF منجر خواهد شد که سیستم بانکی ایران مجبور شود همه روزنه های مقابله با تحریم ها را ببندد و تاجرانی که در زمینه دور زدن تحریم ها فعالیت می کنند را به مراجع بین المللی معرفی کنند تا آنها اینها را تحریم کنند.

کلام آخر ...

قطعا با این شرایط پذیرش FATF نوعی خودزنی و خود تحریمی کشورمان توسط مسئولین کشور است و به جای اینکه به سود ایران باشد به ضرر ایران تمام خواهد شد مخصوصا که طرف مقابل هم هیچ تعهدی مبنی بر تسهیل روابط بانکی با ایران را ندارد پس امیدواریم شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام با تمام قدرت در مقابل آن بایستد.

انتهای پیام/

خبرنگار: سجاد عبدلی

 

زمان انتشار: یکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۷ - ۱۷:۲۲:۱۷

شناسه خبر: 69224

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب