گزارش علم و فناوری از کم و کیف تحریم های ۱۳ آبان:

هیاهوی هالیوودی ترامپ پشت توییت های سینمایی/تحریم های ۱۳ آبان چه تاثیری خواهند داشت؟

رئیس جمهور آمریکا این روزها مشغول ادامه جنگ روانی اقتصادی علیه کشورمان است. موضوعی که تاثیر آن را در دوران پس از ۱۳ آبان بررسی خواهیم کرد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری، ترامپ که این روزها به شدت تحت تاثیر صنعت هالیوود قرار گرفته است، با شبکه اجتماعی مورد علاقه خود(توئیتر)، درصدد ملتهب کردن فضای روانی کشورمان همزمان با اعمال تحریم هاست. تحریمی هایی که به گفته کارشناسان، از قبل اجرا شده و خبر اعمال مجدد آن از 13 آبان، صرفا یک شوی تبلیغاتی است.

دونالد ترامپ این روزها در جدیدترین توئیت خود، با الهام گرفتن از سریال «بازی تاج و تخت» سعی در ایجاد اخرین جنگ روانی پیش از اعمال تحریم ها را دارد. توئیتی که مورد تمسخر کابران فضای مجازی و همچنین انتقاد تهیه کننده و یکی از بازیگران این سریال قرار گرفت.

این پوستر که با تقلید از جمله «زمستان می آید» سریال بازی تاج و تخت طراحی شده است، موجب تمسخر کابران فضای مجازی قرار گرفت. یکی از این کابران با اشاره به جمله ترامپ گفت:"زمستان اینجاست"

عده ای دیگر نیز با توجه به نزدیک بودن زمان انتخابات میان‌دوره ای کنگره آمریکا که سه شنبه این هفته برگزار می شود، خواهان حضور در انتخابات برای مهار رفتار رئیس جمهور آمریکا شده‌اند.

تهیه کننده سریال بازی تاج و تخت نیزدر پاسخ به این توییت ترامپ گفت:"ما از استفاده از این پیام ها آگاه نبودیم و علاقه نداریم علامت تجاری مان برای اهداف سیاسی غارت شود."

میسی ویلیامز، یکی از بازیگران این سریال هم در توییتر خود پوستر دونالد ترامپ را که می گوید "تحریم ها می آیند" نوشت:"امروز نه."

حساب رسمی حاج قاسم سلیمانی نیز به این توئیت ترامپ پاسخی درخور داد و در طرحی پوستری به تقابل با آن پرداخت.

حال با توجه به هیاهوی رسانه ای ترامپ بر اعمال دور دوم تحریم ها در13 آبان که از قبل اعمال شده اند، در گفتگویی با احمد جانجان، کارشناس مسائل سیاسی و اقتصادی، به معرفی این تحریم ها، تاثیرات و اقدامات اندیشیده شده برای مقابله با آن ها خواهیم پرداخت.

چه تحریم هایی در 13 آبان اعمال می شوند؟

پس از پایان دوره 180 روزه که وزارت خزانه داری آمریکا تعیین کرده است، دولت آمریکا تحریم‌های مربوط به فعالیت‌های زیر و خدمات مرتبط با آن ها که پس از اجرایی شدن برجام برداشته شده بودند را احیا خواهد کرد.

  1. تحریم معامله با بخش‌های کشتی‌رانی و کشتی‌سازی ایران و عاملان بنادر ( IRISL) شامل شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، خطوط کشتیرانی جنوب و وابستگان به آن ها
  2. تحریم مربوط به معامله با شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی نفت‌کش ایران (NITC) ، شرکت بازرگانی نفت ایران) نیکو   (NIOC / NICO و از جمله خریداری نفت، محصولات نفتی یا محصولات پتروشیمی از ایران
  3. تحریم‌های مربوط به مبادلات موسسات مالی خارجی با بانک مرکزی ایران و موسسات مالی ایرانی که به موجب بند 1245 قانون اختیارات دفاع ملی برای سال مالی 2012 (NDAA) در فهرست تحریم قرار گرفته‌اند
  4. تحریم‌های مرتبط با ارائه خدمات پیام‌رسانی مخصوص مالی به بانک مرکزی ایران و دیگر موسسات مالی ایران ذکر شده در بند 104 قانون CISADA
  5. تحریم‌های مربوط به ارائه خدمات پذیره‌نویسی، بیمه یا بیمه اتکایی و تحریم‌های مربوط به بخش انرژی ایران

اما تاثیر این تحریم ها و راهکارهای کم اثر کردن آن ها

تحریم های فوق برای کشورمان ناشناخته نیستند. تحریم هایی که در سال های 2010 تا 2012 نیز با اجماع جهانی علیه کشورمان اعمال شدند. البته تاثیر این تحریم ها بر اقتصاد کشور موضوع غیرقابل انکاری است لکن میزان این تاثیر با آنچه در هیاهوهای رسانه ای آمریکا شاهد آن هستیم به شدت تفاوت دارد. فروپاشی اقتصادی ایران هدفی که تیم اقتصادی-سیاسی ترامپ در پی آن است. هدفی که اگر قابل تحقق بود سال های قبل از ترامپ اتفاق می افتاد.

پایگاه آمریکایی «میدل ایست مانیتور» در رابطه با اثرگذاری تحریم های آمریکا علیه ایران، شکست آن را محتمل دانست. این پایگاه اینترنتی، دلایل این شکست را ناشی از 5 عامل می داند:

  1. جایگزین مناسبی برای 2 و نیم میلیون بشکه نفت صادراتی ایران وجود ندارد و ریاض و متحدانش توانایی جبران این میزان کمبود در بازراهای جهانی نیستند.
  2.  جنگ تجاری ترامپ با چین و تحریم های اقتصادی آمریکا علیه روسیه باعث می شود پکن و مسکو تمایلی برای کار با واشنگتن علیه ایران نداشته باشند. علاوه بر این، کاخ سفید نمی تواند روی همکاری با اتحادیه اروپا حساب باز کند، در حالی که بروکسل برجام را یکی از دستاوردهای سیاست خارجی خود می داند.
  3. تحریم های آمریکا زمینه ساز تغییر تاریخی در نظام مالی جهانی شده است. خروج آمریکا از برجام، کشورهایی مانند روسیه، چین، هند و ترکیه را به استفاده از ارزهای محلی خود برای تجارت با ایران تشویق کرده است. اگر اروپا نیز موفق به ایجاد یک سیستم مالی جدا از دلار آمریکا شود، دیگر کشورها می توانند از یورو در تجارت با ایران استفاده کنند و سلطه ایالات متحده بر بازارهای جهانی را کاهش دهد.
  4. طرفین باقی مانده در برجام، این توافق را به عنوان ابزاری برای مقابله با یکجانبه گرایی آمریکا، قلمداد می کنند. این به دلیل این واقعیت است که برجام یک توافق چندجانبه است که توسط قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد پشتیبانی می شود که دولت ترامپ آن را یک جانبه ترک کرده و در حال تلاش برای مجازات سایر کشورها در صورت اجرای آن است.
  5. متحدان قدرتمند ایالات متحده مانند اتحادیه اروپا و ژاپن همچنان از برجام پشتیبانی می کنند. تحولات در سایر بحران های منطقه ای به نفع ایالات متحده و متحدان آن در جریان نیست. بشار اسد، با حمایت روسیه و ایران، برنده جنگ داخلی می شود، کمپین ایالات متحده در افغانستان شکست خورده است. عربستان سعودی قادر به شکست حوثی های حمایت شده از تهران در یمن نیست و قطر نیز بر محاصره های تحت رهبری سعودی فائق آمده است.

گزارش شبکه خبری بلومبرگ نیز شاهدی بر ناتوانی آمریکا در تحریم ایران دارد. موضوعی که نشان می دهد اثرگذاری تحریم ها به حداقل خود خواهد رسید. این شبکه در گزراشی به نقل از مقام های آمریکایی گزارش داد که واشنگتن با اعطای معافیت به 8 کشور از جمله کره جنوبی، هند و ژاپن برای ادامه واردات نفت از ایران موافقت کرده است.

اما پاشنه اشیل کشورمان، صادرات نفت و دریافت عواید حاصل از آن است، چراکه اقتصاد ایران، سال های سال است که از مشکل تک محصولی بودن رنج می برد. برای بررسی بیشتر موضوع، با احمد جانجان کارشناس مسائل سیاسی و اقتصادی به گفتگو پرداختیم.

جانجان با اشاره به مبجث تحریم نفت ایران و به صفر رساندن آن توسط آمریکا، این موضوع را بلوفی دانست که تحقق نخواهد یافت. وی با اشاره به فرا رسیدن فصل سرما و افزایش مصرف انرژی عنوان کرد که آمریکا در این شرایط نمی تواند برای ایران تعیین تکلیف بکند.

با این حال، آمریکا با کاهش صادرات نفت ایران سعی در جایگزین کردن نفت دیگر کشورها به جای نفت کشورمان را دارد. در این رابطه به صورت مختصر به تکنولوژی صنعت های کشورهای دنیا برای مطابقت دادن خود با انواع نفت خام اشاره می کنیم. ای پی آی (API)، شاخص تعیین چگالی مایعات نفتی و پتروشیمی است که بر اساس آن، میزان سبکی و سنگینی نفت مشخص می شود. هر کشوری در دنیا بر اساس یکی از انواع نفت صنعت خود را بنا نهاده و گسترش می دهد. در دنیا نیز بیش از 70 نوع نفت خام به مقدار تجاری تولید و در بازار معامله می شود و شاید هیچ دو نفت خامی را نتوان یافت که خصوصیات آن ها درست شبیه هم باشد. احمد جان جان، چگالی مایعات نفتی و پتروشیمی (API) را دلیل دیگری بر راه سخت جایگزین کردن نفت دیگر کشورها به جای نفت ایران می داند. بدین صورت که با هر کشوری صنعت خود را با یکی از انواع نفت خام دنیا راه اندازی کرده است و حال تغییر نوع نفت مصرفی صنعت موردنظر به دشواری و با صرف هزینه های گزاف امکان پذیر خواهد بود. موضوعی که کمتر کشوری در دنیا حاضر به پذیرش آن است.

اما راهکارهای مقابله با تحریم ها چیست؟

تنوع بازار نفت

تنوع بخشیدن به عرضه کنندگان و خریدارن نفت موضوعی دیگری است که این کارشناس مسائل سیاسی و اقتصادی برای کم اثر کردن تحریم های آمریکا پیشنهاد  می کند. البته این موضوع با راه اندازی بازار بورس نفت در حال تحقق است و بر اساس آن روزانه تا یک میلیون بشکه در بورس عرضه خواهد شد. در این بخش، هم شرکت های داخلی و هم خارجی می توانند نسبت به خرید نفت ایران اقدام کنند.

پیمان های پولی دوجانبه

جانجان این موضوع را از دیگر راهکارهای مهمی دانست که می تواند علاوه بر کم اثر کردن تحریم های آمریکا به حذف تدریجی دلار آمریکا از مبادلات جهانی کمک کند. بدین صورت که مبادلات کشور واردکننده و صادرکننده بر اساس پول ملی این کشورها انجام شود. موضوعی که در تیرماه امسال به صورت طرحی یک فوریتی به منظور انعقاد پیمان پولی دو و چندجانبه با 24 کشور در مجلس عنوان شد.

این کارشناس سیاسی علاوه بر مشکل مبادله بر مبنای دلار، استفاده از نرم افزاهایی نظیر سوئیفت را از دیگر مواردی دانست که آمریکا می تواند از طریق آن نقل و انتقالات وجوه به کشورمان را به دقت و با شفافیت بالا زیرنظر داشته باشد. وی ایجاد پیام رسان بومی و موازی با سوئیفت را از دیگر راه های مقابله با تحریم های آمریکا عنوان کرد به نحوی که آمریکا دیگر توانایی رصد فعالیت های اقتصادی و همچنین رصد دریافت عواید حاصل از فروش نفت کشورمان را نداشته باشد.

مسکن

سرمایه گذاری در بخش مسکن و رونق آن از دیگر پیشنهادات احمد جان جان است. وی اشاره میکند که مسکن، بخشی اساسی در اقتصاد کشور است به طوریکه نزدیک به 360 شغل و 130 صنعت وابسته دارد.

جانجان معتقد است با سرمایه گذاری در مسکن، بخش مهمی از اقتصاد کشور از رکود خارج شده و با ایجاد رونق در این بخشِ اساسیِ صنعتِ کشور، دیگر بخش های وابسته نیز از رکود خارج خواهند شد. به عنوان مثال با ساخت مسکن، نیاز به لوازم خانگی همچون یخچال، تلویزیون و... ایجاد می شود که با افزایش تقاضا برای این حوزه و دیگر حوزه ها، شاهد رشد اقتصاد کشور خواهیم بود.

کنترل واردات و صادرات

واردات همیشه از جمله معضلات کشور برای تولید ملی بوده است. موضوعی که در اکثر دولت ها وجود داشته و ضربه های اساسی به کالای تولید داخل وارد کرده است. این کارشناسی سیاسی-اقتصادی با اشاره به این موضوع خواستار واردات کالاهایی است که مشابه داخلی ندارد. وی نظارت و کنترل دولت در این حوزه را کافی نمیداند و خواستار توجه بیشتر در ممنوعیت واردات کالاهایی است که مشابه آن در داخل کشور تولید می شوند. جان جان در بخش صادرات هم به صادرات کنترل شده اشاره می کند که در شرایط تحریمی فعلی، صادرات بدون ضابطه می تواند ضربات سنگینی به اقتصاد کشور وارد کند. به عنوان مثال وی به افزایش قیمت رب گوجه فرنگی اشاره می کند و علت را صادرات آن به خارج کشور میداند. عاملی که موجب کمبود این محصول در داخل و در نهایت افزایش قیمت گوجه و رب گوجه شد.

حال با توجه به مطالب فوق که راهکارهای مهمی در کم اثر کردن تحریم های آمریکا به نظر میرسند، طبق گزارش های شبکه های خبری خارجی، آمریکا به 8 کشور برای ادامه واردات نفت از ایران معافیت اعطا کرده است. این در حالی است که در ماه های اخیر مقام های آمریکایی از به صفر رساندن نفت ایران تا 13 آبان خبر داده بودند و به صراحت اعلام می کردند که به هیچ کشوری معافیت داده نخواهد شد. موضوعی که گزارش شبکه خبری بلومبرگ مبنی بر موافقت واشنگتن با اعطای معافیت به 8 کشور برای ادامه واردات نفت از ایران به خوبی نشان از عدم موفقیت ترامپ و یارانش در دستیابی به اهداف خود دارد.

زمان انتشار: یکشنبه ۱۳ آبان ۱۳۹۷ - ۰۷:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 72767

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب