علم وفناوری گزارش می دهد؛

از حیدر برقی تا رتبه اول مهندسین برق ایرانی در آسیای غربی

رتبه‌بندی سایمگو حکایت از کسب مقام نخست ایران در زمینه تولیدات علمی در رشته برق و الکترونیک در سطح منطقه آسیای غربی دارد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری؛ از جذاب‌ترین موضوعات علمی که در اوایل قرن هفدهم مطرح شد، الکتریسته بود. این موضوع در اوایل و تا پیش از دهه ۱۸۸۰از جمله زیرمجموعه‌ای از فیزیک بود. همچنین این رشته اولین بار در نیمه دوم قرن نوزده میلادی، بعد از تجاری‌سازی تلگراف، تلفن و توزیع برق و استفاده‌های آن به عنوان یک شغل شناخته شده مطرح شد. یکی از اولین مهندسین برق احتمالا ویلیام گیلبرت بوده است که اولین وسیله اندازه‌گیری الکتریسیته یا الکتروسکوپ را طراحی کرد و بطور واضح مغناطیس و الکتریسیته ساکن را تمیز داد. از حدود سال ۱۸۸۵ برخی دانشگاه‌ها و موسسات فناوری مانند دانشگاه کرنل یا موسسه فناوری ماساچوست، رشته کارشناسی مهندسی برق را ایجاد نمودند. دانشگاه فنی دارمشتات اولین دانشگاهی بود که در سال ۱۸۸۲ دانشکده مهندسی برق را ایجاد کرد و پس از آن دانشگاه کرنل و دیگر دانشگاه‌ها این رشته را ارائه نمودند.

حال، رویای مهندس شدن، از جمله موضوعاتی است که بسیاری از دانش‌آموزان رشته ریاضی و فیزیک، شب‌های قبل از آزمون کنکور را با آن سر می‌کنند. یکی از زیرمجموعه‌های این رشته، برق و الکترونیک است که به دلیل جذابیتش در سال‌های اخیر در کشورمان، طرفداران زیادی پیدا کرده و افراد نخبه زیادی جذب این رشته شده‌اند. همچنین با راه‌اندازی اکثر گرایش‌های رشته برق در ایران، این رشته توانسته است از نظر علمی در دنیا رتبه مناسبی پیدا کند. علاوه بر این به نقل از خبرگزاری ایسنا جمعیت رشته مهندسی برق یکی از پرجمعیت‌ترین رشته‌های علمی در سال‌های اخیر در ایران بوده که سالانه دانشجویان زیادی جذب این رشته دانشگاهی می‌شوند.

حیدر برقی چه کسی بود؟

حیدر طاری وئردی را می‌توان به عنوان اولین مهندس برق ایرانی‌الاصل نام برد. وی در سال ۱۲۵۹ه.ش برابر ۱۸۸۰ میلادی در شهر ارومیه متولد شد و در تاریخ ایران به "حیدرخان برقی" یا از آن معروف‌تر به "حیدرخان عمواغلی" معروف است. خانواده از زمانی‌که او بیش از شش سال نداشت، در اثر فشار اقتصادی که در آن زمان بر ایران حاکم بود، راهی قفقاز می‌شوند و در یکی از شهرهای ارمنستان فعلی به نام الکساندوپل ساکن می‌شوند.

حیدر پس از گذراندن تحصیلات متوسطه خود در شهر الکساندوپل و بعدها تحصیلات عالی خود در شهر ایروان، وارد دانشکده پلی‌تکنیک که تنها دانشکده فنی در منطقه ماورای قفقاز بود، شد. شرایط سیاسی و اجتماعی آن روز قفقاز به‌گونه‌ای بود که او از سنین نوجوانی وارد فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی شد. حیدرخان پس از اخذ دیپلم مهندسی برق در اوایل ۱۹۰۱م به باکو می‌رود و زیر نظر لئونید بورسییوویچ از همرزمان لنین در تاسیس نیروگاه برق بائیلوف به‌عنوان مهندس الکترونیک مشغول به‌کار می‌شود. در اواخر سال ۱۹۰۲در سن ۲۳ سالگی برای نصب و به‌کار انداختن اولین کارخانه برق که به دستور ناصرالدین شاه قاجار و به مباشرت حاج محمدباقر رضا یوسفی میلانی در جهت روشن کردن آستانه ثامن‌الحجج در مشهد مقدس که از باکو خریداری شده بود، وارد ایران شد. همچنین نخستین سیم‌کشی و سیستم روشنایی الکتریکی در آستان امام هشتم متعلق به او است.

جای پای مهندسین برق بر سکوی اول منطقه

در جدیدترین گزارش از رتبه‌بندی سایمگو، ایران در سال ۲۰۱۷به مقام نخست تولیدات علمی در رشته مهندسی برق و الکترونیک در سطح کشورهای آسیای غربی رسیده است. صدرنشین جهان در رشته مهندسی برق و الکترونیک، چین است؛ محققان چینی در سال ۲۰۱۷، ۵۵ هزار و ۷۵۵ مقاله در زمینه مهندسی برق و الکترونیک منتشر و ارائه کرده‌اند که از این تعداد ۵۴ هزار و ۹۳۲ مورد قابل استناد بوده است. همچنین کشورهای آمریکا، هند، ژاپن، آلمان، کره جنوبی، انگلیس، فرانسه، ایتالیا، کانادا و روسیه به ترتیب بعد از کشور چین و قبل از ایران در جدول جهانی جای گرفته‌اند. در این رتبه‌بندی، ایران در میان ۱۵۵ کشور جهان، جایگاه دوازدهم تولیدات علمی در رشته مهندسی برق و الکترونیک را به خود اختصاص داده است.

نظام رتبه‌بندی سایمگو توسط یک گروه پژوهشی به همین نام در دانشگاه گرانادا در اسپانیا انجام می‌شود که براساس تعداد مقالات علمی موسسات آموزش عالی کشورهای مختلف موجود در بانک اطلاعاتی اسکوپوس، آن‌ها را ارزیابی و رتبه‌بندی می‌کنند.

از جمله کشورهایی که در منطقه رتبه‌های بعد از ایران را کسب کرده‌اند، به ترتیب می‌توان به کشورهای ترکیه، عربستان سعودی، مصر، رژیم صهیونیستی، کشورهای امارات متحده عربی، قطر، عراق، اردن، لبنان، عمان، کویت، سرزمین‌های اشغالی، یمن و سوریه و بحرین اشاره کرد.

بررسی‌های منتشر شده در مجله «SCImago Journal & Country Rank» نشان می‌دهد ایران با تعداد ۴ هزار و ۶۹۸ مقاله در زمینه مهندسی برق و الکترونیک در رتبه نخست و ترکیه با یک اختلاف قابل توجه در مقام دوم قرار دارد.

از میان ۴ هزار و ۶۹۸ مقاله منتشر شده محققان ایرانی، ۴ هزار و ۶۰۲ مقاله قابل استناد بوده است؛ در حالی‌که ترکیه و عربستان به عنوان کشورهای حائز مقام دوم و سوم هر کدام به ترتیب ۲ هزار ۱۹۱ و یک هزار و ۶۶۷ مقاله تولید کرده‌اند که تنها ۲ هزار و ۱۴۳ و یک هزار و ۶۲۱ مقاله قابل استناد دارند. بحرین که در این رتبه‌بندی در منطقه آسیای غربی رتبه آخر را کسب کرده است، در سال ۲۰۱۷تنها ۱۹مقاله در زمینه مهندسی برق و الکترونیک ارائه کرده است.

زمان انتشار: چهارشنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۸ - ۰۷:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 76976

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب