معرفی ۵ کشور برتر سیستم آموزشی در دنیا؛

آمار امیدوارکننده نشریه تایمز از رتبه دانشگاه‌های ایران

رشد کمی و قارچ‌گونه دانشگاه‌ها و مراکز علمی نمی‌تواند کمک شایانی در راستای توسعه سیستم دانشگاهی در کشور و درنتیجه پیشرفت و ارتقای علمی داخلی کند.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری؛ در عصر جديد و در كشاكش رقابت ميان جوامع ، كشورها در تلاش هستند تا نقش آموزش و به ويژه آموزش عالي را در توسعه ملي و ارتقاي دانش و تكنولوژي مورد توجه قرار دهند. از اين رو نقش آموزش عالي در توسعه اجتناب‌ناپذير است. در واقع مي‌توان گفت يكي از پرارزش‌ترين منابعي كه جامعه در اختيار دارد، دانشگاه است. در غالب كشورهاي پيشرفته و كشورهاي در حال توسعه، حل مسائل و رفع نيازمندي‌هاي اهداف توسعه ملي را دانشگاه و دانشگاهيان تحقق بخشيده‌اند. اختلاف اصلي كه باعث تفاوت معنادار بين وضعيت كشورهاي پيشرفته و توسعه‌يافته و كشورهاي در حال توسعه شده است، نوع نگرش آن‌ها به توسعه علمي و ارزش‌گذاري آنان به اين عامل حياتي و پايه اصلي توسعه است بطوری که هر چه آموزش بيشتر و با كيفيت بهتر ارائه شود، توسعه ملي سريع‌تر صورت خواهد پذيرفت.

دانشگاه‌ها به دلیل تربیت نیروی ماهر و متخصص در سطح جامعه، امروزه به یکی از مراکز اصلی توسعه در جهان تبدیل شده‌اند. همچنین دانشگاه به لحاظ دارا بودن دانش و فن، در سطح جهان از اعتبار زیادی برخوردارند و از عوامل عمده دگرگونی اجتماعی محسوب می‌شوند.

طبق تعریفی که در پژوهش مریم ثابتی، محمد همایون سپهر و فخرالدین احمدی از آموزش عالی  شده است، می‌توان آن را مجموعه‌ای از دوره‌های تحصیلی تعریف کرد که متقاضیان می‌توانند پس از پايان تعلیمات متوسطه به آن راه يابند و دانشگاه به محلی اطلاق می‌شود که براساس ديد اصولی، وارده‌های آن شامل سرمايه ساختمان، تجهیزات، برنامه، امكانات، نیروی انسانی و در نهايت دانشجوست.

ازجمله هدف‌هایی که در این مراکز دنبال می‌شود، می‌توان به کمك به تحقق هدف‌های اجتماعی از طريق فراهم آوردن برابری در استفاده از فرصت‌های آموزش عالی، برآوردن تقاضای اجتماعی برای آموزش عالی متناسب با انگیزه‌ها و انتظارات و تحصیلات افراد و تسهیل فرآيند يادگیری مستمر، پرورش نیروی انسانی متخصص و مورد نیاز توسعه کشور و کمك به حل مسائل جامعه، پیشبرد حرفه‌های دانش و تولید دانش نو اشاره کرد.

بررسی تاريخچه خدمات دانشگاهی می‌تواند به روشن ساختن ارتباط دانشگاه و توسعه ملی کمك کند، زيرا اگر در طول تاريخ گسترش خدمات دانشگاهی با رشد و توسعه و پیشرفت‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی از نظر زمانی قرين باشد و نوسانات و نشیب و فرازهای توسعه يكی با ديگری منطبق شود، می‌تواند تا اندازه‌ای بر نوعی همبستگی بین آن‌ها دلالت داشته باشد.

برترین‌های سیستم آموزش عالی در دنیا

به نقل از «universityworldnews»، طبق رتبه‌بندی یونیورسیتاس ۲۱، دانشگاه‌های ایالات متحده آمریکا، سوئیس، انگلستان، سوئد و دانمارک به عنوان پنج کشور برتر دنیا به لحاظ برترین سیستم آموزش عالی شناخته شدند. یونیورسیتاس ۲۱ (U۲۱) شبکه‌ای بین‌المللی از ۲۱ دانشگاه معتبر است که حدود دو دهه قبل با هدف اشتراک منابع، همکاری و تبادل دانش بین اعضای آن تاسیس شد. امروزه این شبکه شامل نیم میلیون دانشجو و ۴۰ هزار نفر عضو هیئت علمی است و با بیش از ۲ میلیون نفر فارغ التحصیل فعال در ارتباط است.

جدیدترین رتبه بندی یونیورسیتاس ۲۱ سیستم آموزش عالی ۵۰ کشور مختلف را بر اساس ۲۴ معیار و ۴ موضوع محوری منابع، محیط، ارتباطات و خروجی یا دستاوردها رتبه‌بندی کرده است. در محاسبات این شبکه برای خروجی ۴۰ درصد و برای هریک از سه موضوع دیگر ۲۰ درصد از امتیاز نهایی در نظر گرفته شده است.

کشورهای کانادا، سنگاپور، استرالیا، فنلاند و هلند نیز در رتبه‌های بعدی این رتبه‌بندی قرار دارند و به این ترتیب لیست 10 کشور برتر جهان در سیستم آموزش عالی تکمیل می‌شود.

تفاوت رتبه‌بندی یونیورسیتاس ۲۱ با دیگر فهرست‌ها در این است که مطالعات این شبکه کل سیستم آموزش عالی را از جنبه‌های مختلف بررسی کرده و از رتبه بندی جداگانه دانشگاه ها خودداری می‌کند. این رتبه بندی توسط یک تیم به سرپرستی ویلیامز در دانشگاه ملبورن استرالیا صورت می‌گیرد.

جایگاه مراکز آموزش عالی ایران در دنیا

رشد مدرک‌گرایی و قارچ‌گونه مراکز آموزشی در ایران ازجمله مسائلی است که امروزه برنامه‌ریزان توسعه باید به آن توجه خاصی داشته باشند. این امر به شکلی درحال پیشرفت بوده است که رشد این مراکز به عنوان کارخانه تولید مدرک یاد می‌شود و این مسئله امروزه در کشور ما بسیار مشهود بوده است.

بر اساس گزارش اعلام شده موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی وزارت علوم که در سال‌های اخیر منتشر شده است، استان‌های کردستان،‌ ایلام،‌ چهارمحال بختیاری و زنجان کمترین و استان‌هایی نظیر تهران، آذربایجان شرقی،‌ فارس و خراسان رضوی بیشترین تعداد مراکز و واحد دانشگاهی را دارند. آمار دقیق تعداد مراکز دانشگاهی استان‌های مختلف در جدول زیر قابل مشاهده است:

دولتی

پیام‌نور

علمی‌کاربردی

آزاد

غیرانتفاعی

فنی‌حرفه‌ای

استان

۸

۲۶

۳۷

۴۸

۱۲

۸

آذربایجان‌شرقی

۳

۱۹

۲۴

۲۱

۱۱

۴

آذربایجان‌غربی

۱

۱۲

۲۰

۱۶

۳

۳

اردبیل

۷

۴۰

۴۳

۳۴

۳۰

۱۲

اصفهان

۵

۸

۳۹

۶

۲

۲

البرز

۱

۹

۱۳

۸

۲

۲

ایلام

۱

۱۱

۲۰

۱۲

۳

۲

بوشهر

۲۹

۱۷

۱۸۸

۴۸

۲۲

۸

تهران

۱

۱۱

۱۴

۵

۱

۵

چهارمحال‌وبختیاری

۳

۱۲

۱۶

۸

۲

۵

خراسان جنوبی

۱۱

۲۷

۶۲

۲۴

۳۳

۱۱

خراسان رضوی

۴

۸

۱۲

۶

۳

۵

خراسان شمالی

۷

۳۰

۳۳

۲۹

۷

۵

خوزستان

۲

۸

۱۹

۱۰

۴

۲

زنجان

۶

۸

۲۰

۹

۱۱

۴

سمنان

۵

۱۰

۲۹

۱۱

۷

۴

سیستان‌وبلوچستان

۱۴

۳۹

۴۲

۵۲

۱۰

۱۳

فارس

۲

۸

۱۴

۱۱

۲۲

۲

قزوین

۵

۳

۱۸

۲

۱۲

۲

قم

۱

۹

۲۱

۷

۴

۳

کردستان

۸

۲۸

۳۷

۱۸

۱۱

۱۲

کرمان

۲

۱۴

۲۱

۱۳

۴

۴

کرمانشاه

۱

۹

۱۲

۶

۲

۲

کهگیلویه‌وبوبراحمد

۳

۱۲

۱۹

۱۵

۱۴

۵

گلستان

۲

۱۹

۲۹

۲۴

۱۷

۷

گیلان

۲

۹

۳۱

۱۱

۵

۵

لرستان

۷

۱۷

۳۶

۲۴

۴۲

۱۱

مازندران

۴

۱۱

۲۲

۱۹

۹

۴

مرکزی

۴

۱۳

۲۰

۲۱

۲

۳

هرمزگان

۵

۱۱

۱۹

۱۴

۷

۶

همدان

۳

۹

۲۳

۱۳

۴

۹

یزد

 

بنا به تازه‌ترین اعلام مؤسسه اسپانیایی CISC  که از بزرگ‌ترین بدنه تحقیقات عمومی اسپانیا و از زیرمجموعه‌های آموزش و پرورش این کشور به شمار می‌آید،‌ تعداد دانشگاه‌ها در اغلب کشورهای پیشرفته جهان زیر ٥٠٠ دانشگاه است؛ بطوری که آلمان ٤١٢، انگلیس ٢٩١، کانادا ٣٢٩، ایتالیا ٢٣٦ و هلند ٤٢٣ دانشگاه دارند و برخی کشورهای اروپایی نظیر نروژ، سوئد، دانمارک، فنلاند و... زیر ١٠٠ دانشگاه تأسیس کرده‌اند. این آمار درباره کشورهای پیشرفته آسیایی مانند سنگاپور و کره‌جنوبی نیز تکرار می‌شود و تنها ژاپن است که کمی پا را فراتر از این قاعده گذاشته و ٩٨٧ دانشگاه دارد. شمار دانشگاه‌ها در استرالیا و نیوزیلند نیز مانند سایر کشورهای توسعه‌یافته جهان رقمی زیر ٥٠٠ است و چین تنها ٢‌ هزار و ۳۱۰ و هند ۴ هزار و ۴ دانشگاه دایر کرده است.

اما در این میان لازم به ذکر است که هرساله آمارهای ضد و نقیضی از رتبه دانشگاه‌های کشور در میان دیگردانشگاه‌ها در جهان منتشر می‌شود که بعضی از آن‌ها امیدوارکننده و بعضی دیگر قابل تامل و ناراحت کننده هستند. اما در میان این رتبه‌بندی‌ها و گزارش‌ها، از مهم‌ترین گزارشی که سطح اعتبار آن بیشتر از دیگر گزارش‌ها است، می‌توان به رتبه‌بندی بین‌المللی تایمز اشاره کرد که یک نشریه واقع در انگلستان و مربوط به آموزش عالی با همکاری موسسه کاکارلی سیموندز است که هر ساله لیستی از ۲۰۰ دانشگاه برتر دنیا را با عنوان منتشر می‌کند.

به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم و بنا به گزارشی که در خبرگزاری مهر در راستای صحت این ادعا منتشر شده است، دکتر محمدجواد دهقانی سرپرست ISC گفت: پایگاه رتبه‌بندی تایمز یکی از معتبرترین نظام‌های رتبه‌بندی بین‌المللی است که دانشگاه‌های جهان را رتبه‌بندی می‌کند. در حالی که در سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴ از ایران تنها یک دانشگاه و در سال ۲۰۱۵ دو دانشگاه صنعتی شریف و صنعتی اصفهان در این رتبه‌بندی حضور داشتند.

دهقانی با توجه به اینکه در سال ۲۰۱۶ تعداد دانشگاه‌ها به ۸ مورد، در سال ۲۰۱۷ به ۱۳ دانشگاه و در ۲۰۱۸ این تعداد به ۱۸ دانشگاه افزایش یافته است، عنوان کرد: در رتبه‌بندی اخیر در سال ۲۰۱۹ با ورود ۱۱ دانشگاه جدید شاهد حضور ۲۹ دانشگاه از جمهوری اسلامی ایران در جمع ۱۲۵۸ دانشگاه برتر جهان از ۸۶ کشور بوده است.

سرپرست ISC گفت: دانشگاه های کاشان، علوم پزشکی مشهد، صنعتی شیراز، شهید مدنی آذربایجان، علوم پزشکی ایران، مازندران، علوم پزشکی شهید بهشتی، خوارزمی، شهید باهنر کرمان، صنعتی شاهرود و ارومیه برای اولین بار در رتبه‌بندی تایمز حضوریافته‌اند. بر اساس رتبه‌بندی تایمز در سال ۲۰۱۹، دانشگاه‌های کاشان، علوم پزشکی مشهد، صنعتی شیراز که برای اولین بار در این رتبه‌بندی حضور داشتند رتبه‌های خوبی کسب کرده‌اند.

حال باتوجه به این موضوع، می‌توان گفت رشد کمی دانشگاه‌ها و دانشجویان نمی‌تواند کمک شایانی به رشد و توسعه سیستم دانشگاهی و درنتیجه پیشرفت و توسعه ملی کند. به عبارتی دیگر، بسیاری از ظرفیت‌ها و هزینه‌های ایجاد شده در بدنه آموزشی کشور در عمل کارایی ندارد و این مراکز بعد از گذشت چند دهه نه تنها کمکی به رفع معضلات جامعه نکرده است، بلکه خود به معضل اصلی در کشور نیز تبدیل شده است،‌ بطوریکه در حال حاضر از یک سو شاهد افزایش آمار بیکاری در بین فارغ التحصیلان دانشگاهی هستیم به شکلی که رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در سال‌های اخیر از 6 میلیون بیکار تحصیل کرده خبر داده است  و از سوی دیگر صندلی‌های خالی از دانشجو، سالیانه بودجه هنگفتی از سرمایه کشور را می‌بلعند. در شرایط فعلی ارائه راهکاری از سوی مسئولان برای ساماندهی و کاهش هزینه‌هایی که این معضل به کشور تحمیل می‌کند، ضروری‌ می‌رسد.

زمان انتشار: سه شنبه ۲۷ فروردین ۱۳۹۸ - ۰۷:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 77088

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب