علم و فناوری گزارش می دهد؛

دانشجویان دکتری قربانیان جدید تحریم های آمریکا/اقدام غیرقانونی نشریات علمی غربی در ریجکت مقالات ایرانیان+سند

بر اساس تحریم های آمریکا، تعدادی از نشریات معتبر بین المللی از پذیرش و بررسی مقالات علمی محققان کشورمان خودداری می کنند که این موضوع باعث به وجود آمدن مشکلاتی برای دانشجویان مقطع دکتری کشور شده است چرا که بر اساس قانون وزارت علوم، شرط فارغ التحصیلی آن ها چاپ مقاله در نشریات معتبر بین المللی می باشد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از همدان – بعد از خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام در سال گذشته و وضع تحریم های جدید علیه مردم کشورمان باعث به وجود آمدن مشکلاتی برای تعدادی از صنایع و بخش های کشور گردید. همزمان با تحریم‌های سیاسی ایران در سال 97، متأسفانه دامنه تحریم ‌‌ها به حیطه چاپ و انتشار مقالات محققین ایرانی نیز رسید و هم اکنون شهروند کشورمان برای چاپ مقالات علمی خود در تعدادی از مجلات معتبرعلمی بین المللی با مشکل روبه‌رو شده اند.

دانشجویان دکتری قربانیان تحریم آمریکا

طبق قوانین وزارت علوم و تحقیقات کشورمان، دانشجویان مقطع دکتری ، برای آنکه مجوز دفاع از پایان نامه خود را دریافت نمایند حتما باید 1 یا 2 مقاله مستخرج از پایان نامه را در نشریات معتبر علمی که با نام ISI نیز معروف می شود منتشر نمایند . این قانون تا سال گذشته بدون هیچ مشکلی در دانشگاه ها کشور اجرا می شود، اما متاسفانه از سال 1397 به دلیل تشدید تحریم های یک جانبه آمریکا؛ بسیاری از نشریات معتبر جهانی از پذیرش مقالات علمی ایرانی علی الخصوص در رشته های مهندسی مکانیک، مهندسی برق، مهندسی مواد و مهندسی هوافضا خودداری می کنند، که این تحریم ها شامل تمام نشریات آمریکای شمالی، اروپای غربی، اروپای شرقی و با کمال تاسف اخیرا شامل 3 کشور صنعتی آسیای شرقی نیز می گردد. این موضوع از آنجا نیز تشدید می‌شود که متأسفانه بیش از 90 درصد رشته های مهندسی که در بالا به آن اشاره کردیم نشریات علمی آن ها در آمریکای شمالی قرار دارند که پذیرش مقالات را بسیار دشوار کرده است. این مسأله باعث شده است که طی یک سال اخیر بسیاری از دانشجویان دکتری کشور که در آستانه دفاع از پایان نامه و فراغت از تحصیل هستند با مشکل روبه رو شوند و عملا نتوانند تحصیلات خود را به پایان برسانند.

منصور غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری کشورمان امروز در پاسخ به گلایه دانشجویان در این زمینه و لزوم تغییر قوانین این وزارتخانه برای اجبار  دانشجویان به ویژه دانشجویان مقطع دکتری برای چاپ مقاله در نشریات بین المللی گفت:

«در موارد احتمالی این چنینی خود دانشگاه‌ها باید به دانشجوها کمک کنند و این موضوع در حیطه اختیار دانشگاه‌ها است. »

کدام نشریات از تحریم های آمریکا پیروی می کنند ؟

با توجه به بررسی های خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری، انتشارات معروفی مانند Elsevier ، Willey وTaylor & Francis در ارتباط با مقالات ایرانی بصورت واضح و شفاف و با ارایه این دلیل که نویسندگان مقاله از شهروندان ایرانی هستند یا اینکه وابسته به دولت جمهوری اسلامی ایران است از ارایه خدمات چاپ و انتشار آن تفرح می روند.

یک نمونه از ایمیل‌هایی که اخیراً برای یکی از محققان کشورمان که قصد انتشار مقاله در مجله Drug and Chemical Toxicology از سوی سردبیر این مجله ارسال شده است را در زیر مشاهده می‌کنید. لازم به ذکر است که این مجله متعلق به انتشارات الزویر است.

ایمیل دریافتی توسط محقق کشورمان از سوی سردبیر مجله

همانطور که در متن ایمیل فوق می توانید مشاهده کنید ادیتور این مجله به صراحت اعلام نموده است که دلیل عدم بررسی این مقاله تحریم های جدید آمریکا علیه کشورمان می باشد که طبق آن از پذیرش مقالات علمی که نویسندگان آن شهروند ایران باشند یا نویسندگان آن مستقیم یا غیرمستقیم به دولت ایران وابسته باشند را مورد بررسی قرار نمی دهند. همانگونه که مشاهده می ‌نمایید مقاله ارسالی قبل از هرگونه مطالعه یا داوری به صورت مستقیم ریجکت شده است.

وب سایت الزویر به تازگی، قوانین تحریم های OFCA یا دفتر کنترل سرمایه‌ های خارجی را در انتشارات خود بروز نموده است که طبق آن از نویسندگان مقالات این نشریه خواسته است در تعهدنامه اقرار نمایند که کار پژوهشی آن ها وابسته به نهاد ، موسسه یا سازمان وابسته به دولت جمهوری اسلامی ایران نباشد که در صورت اثبات این موضوع ، مقاله آن ها باطل خواهد شد. در بخشی که با کادر قرمز رنگ مشخص شده است ، دقیقاً به این مساله اشاره دارد.

از لحاظ قوانین بین المللی آیا نشریات اجازه عدم انتشار مقالات محققان ایرانی را دارند ؟

طبق قوانین کمیته بین المللی اخلاق در نشر یا COPE ، هر نوع محدودیت نویسنده به منظقه جغرافیایی یا موضوع سیاسی مردود می باشد و هیچ یک از مجلات منتشر کننده مقالات در سرتاسر جهان اجازه ایجاد محدودیت برای چاپ و انتشار مقالات نویسندگان را ندارند ، اما متأسفانه این مجلات با توجه به نفوذ بین المللی آمریکا مجبور به ایجاد محدودیت برای نویسندگان کشورمان نموده اند .

تقویت ناشرین و مجلات ایرانی راه حل مقابله با تحریم های آمریکا

طی سال های بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، بارها و بارها دولت های مختلف آمریکا اقدام به وضع انواع تحریم های در زمینه های مختلف همچون صنایع نظامی، صنایع پزشکی، صنایع فناوری پیشرفته همچون نانو و ... کشورمان نموده است که خوشبختانه می توان این تحریم های آمریکا را به فال نیک گرفت چرا که در بلند مدت آثار رضایت بخشی برای مردم و کشور داشته است و باعث خودکفایی در آن موضوع گردیده است؛ به عنوان مثال هم اکنون در بحث دفاعی جزء 10 کشور برتر دنیا، در بحث نانوفناوری جزء 4 کشور برتر جهان و در زمینه تولید داروها و تجهیزات پزشکی نیز خوشبختانه بسیاری از نیازهای داخل را در کشور تولید می نماییم.

در بحث تحریم های علمی و عدم چاپ مقالات علمی محققان کشورمان در نشریات بین المللی، می توان با اصلاح قوانین وزارت علوم در مورد الزام چاپ مقالات دانشجویان دکتری در نشریات خارجی و تقویت ناشرین و مجلات ایرانی علاوه بر اینکه مشکلات دانشجویان کشور را حل نماییم می توان مانع جاسوسی احتمالی مراکز آمریکایی و اسرائیلی از وضعیت علمی کشور شد چرا که همانگونه که در این گزارش به آن اشاره کردیم بیشتر رشته هایی که تحریم های آمریکا  مانع انتشار مقالات آن شده است رشته های فنی و مهندسی می باشد ، که این رشته ها سنگ بنای اقتصاد و تولید کشور و حتی صنایع دفاعی می باشد الزام به چاپ مقاله جهت فرایند فارغ التحصیلی عملا رایگان در اختیار قرار دادن نتایج پژوهش های کشور در اختیار کشور های بیگانه و شناسایی افراد فعال در هر زمینه تخصصی توسط کشورهایی همچون آمریکا و اسرائیل و سایر کشورها می باشد. لذا حذف الزام چاپ مقاله ISI و صرفا ارسال نسخه نتایج پژوهش در قالب مقاله کامل به هیات داوری پایان نامه و وزارت علوم می تواند راهکار حل این مشکل باشد، به گونه ای که نتایج پژوهش ها از کشور خارج نشده و سطح علمی پایان نامه ها نیز حفظ شود.

انتهای پیام /

 خبرنگار: سجاد عبدلی

زمان انتشار: یکشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۸ - ۰۹:۰۵:۰۰

شناسه خبر: 78780

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب