یادداشت

راههای مقابله با آلودگی نفتی در خاک و آب

از آنجایی که، در استان هرمزگان به ­لحاظ وجود منابع سرشار نفت و گاز و توسعه روز افزون صنایع مختلف از جمله صنایع فولاد و پتروشیمی موجب بروز مشکلات متنوع در اکثر جنبه­های زیست محیطی از قبیل افزایش آلودگی هوا و منابع آب و خاک گردیده ­است.

 به گزارش خبرگزاری علم وفناوری از هرمزگان؛ غبار کوره صنایع گاز و پتروشیمی به­همراه ضایعات نفتی یکی از محصولات این صنایع است که در افزایش میزان مواد نفتی و فلزات سنگین در آب، هوا و خاک مناطق اطراف سهم به­سزایی دارد. از این رو در قرن بیست و یکم نگرانی جامعه بشري از به هم خوردن چرخه طبیعی حیات کره زمین و تخریب و از دست رفتن منابع خاك و آب بیش از پیش افزایش یافته است (عنایت­زاده، 1385).

در کشوري نفت­خیز مثل ایران با پیامدهاي مخرب زیست محیطی ناشی از استحصال و پالایش نفت، باعث آلودگی بخش­هایی از منابع خاك و آب به­خصوص­ در جنوب کشور به هیدروکربن­هاي نفتی شده­ است.

اتخاذ یک استراتژي صحیح جهت از بین بردن این مشکل و دست­یابی به توسعه پایدار در این زمینه ضروري است. بدون شک این استراتژي باید مبتنی بر شناخت دقیق امکانات و شرایط موجود بوده و تا حد ممکن کمترین ریسک را در به­هم­زدن تعادل محیط زیست داشته باشد.

روش­های مکانیکی و شیمیایی که جهت حذف آلودگی­های نفتی استفاده می­شوند کارایی محدودی دارند و گران می­باشند (Zaki et al., 2015). روش­های مختلفی برای پاک­سازی مناطق آلوده به نفت ارائه شده­است که روش­هاي فیزیکی (سوزاندن، ابزارهاي جمع کننده و ...)، شیمیایی ( استخراج از طریق حلال­ها و ...) و زیستی (تهویه زیستی، افزایش زیست توده میکروبی و ...) را شامل می­شوند. زیست­پالایی با کاربرد گیاهان سبز و میکروارگانیسم در اصلاح خاک و حذف آلاینده­های زیست محیطی یک روش کم­هزینه و بی‌خطری برای بیولوژی خاک و اکوسیستم است (Cunningham et al., 1996). از جمله مزایای زیست­پالایی می­توان به موارد زیر اشاره نمود:

1- اصلاح زیستی در حالت تعادل با فرایندهای طبیعی است و به­عنوان یک فرایند تصفیه مواد زاید مورد استفاده قرار می­گیرد. میکروب­های تجزیه­کننده، در زمان حضور آلاینده­ها تعدادشان افزایش می­یابد و پس از تجزیه آلاینده­ها از تعداد آنها کاسته می­شود. مواد باقیمانده پس از تصفیه عموما بی­ضرر هستند و نهایتا شامل دی­اکسیدکربن، آب و توده سلول­های میکروبی می­باشند. 2- اصلاح زیستی برای تجزیه کامل یا بخشی از آلاینده­ها مناسب است. 3- اصلاح زیستی می­تواند بسیاری از ترکیباتی را که به­عنوان مواد خطرناک شناخته می­شوند به مواد بی ضرر یا کم ضرر تبدیل سازد. 4- اصلاح زیستی اغلب اوقات قابلیت اجرایی در محل دارد و معمولا موجب هیچ­گونه وقفه­ای در فعالیت­های معمول محل نمی­گردد. این فرایند همچنین نیازی به حمل و نقل مواد زاید به خارج از محل که خود باعث ایجاد تهدیداتی در زمینه سلامتی انسان و محیط زیست می­گردد، ندارد. 5- اصلاح زیستی نسبت به سایر فناوری­های که برای پاکسازی مواد زاید خطرناک به­­کار می­روند ارزانتر است (USEPA, 1987).

اندیشه حفاظت از محیط زیست

به ویژه آب دریاها و اقیانوس ها و آب های بین المللی با این که منافع تمامی کشورها در گرو سالم بودن مسیر ممکن می باشد و همگان باید در حفظ آن کوشا باشند. جمهوری اسلامی ایران با تدوین و ارائه آیین نامه ها و پروتکلها و موافقت نامه های زیست محیطی متکی بر اهداف مشترک کشورهای منطقه و تلاش در جهت معرفی و امضا این توافقت نامه ها، حفظ محیط زیست دریایی برای منطقه خلیج فارس می تواند بستر مناسبی را برای همکاری منطقه و بین المللی با محوریت رعایت اصول زیست محیطی دریایی بوجود آورده و ضمن تثبیت جایگاه محوری خود می تواند به الگوی منطقه ای تبدیل شود.

نویسنده: هادی کوهکن
 

منابع:

عنایت زاده، م. (1385). حذف آلودگیهاي حاصل از نفت خام در محیط زیست و آبهاي آلوده به روش زیستی، پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه بیوتکنولوژي دانشگاه صنعتی امیرکبیر.

لیمویی، ف. ا.، محبت کار، ح. 1392. بررسی آلودگی خلیج فارس و دریای عمان و راه های مبارزه با آن. سومین کنفرانس بین المللی برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست. دانشگاه تهران. 1-8

Cunningham, S. D., Anderson, T. A., Schwab, P. A. and Hsu, F. C. (1996). Phytoremediation of soils contaminated with organic pollutants. Advances in Agronomy. 56: 55-114.

USEPA. (1987). Compondium of technologies used in the treatment of hazardous wastes. EPA/625/8-87/014, center for environmental.

انتهای پیام

Zaki, M. S., Mohammad, M. N. Authman M. M. N. and Abbas, H. H. H. (2015). Bioremediation of petroleum contaminants in aquatic environments. Life Science Journal. 12:127-139.

زمان انتشار: شنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۸ - ۱۳:۴۱:۴۳

شناسه خبر: 78781

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب