همه چیز در مورد ذرت‌های تراریخته:

از اداعاهای غیرعلمی تا مصرف جهانی ذرت تراریخته/ سمی بود ذرت تراریخته کذب است

باتوجه به میزان مصرف ذرت‌های تراریخته در سطح جهانی و بررسی‌های گوناگونی که در رابطه با ادعاهایی مبنی بر سمی بودن ذرت تراریخته انجام شده است، می‌توان گفت سمی بودن این محصول یک ادعای کذب است.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری؛ وقتی در مورد یک محصول «تراریخته» صحبت می‌کنیم، منظورمان گیاهی است که به وسیله «مهندسی ژنتیک» تولید شده است. مهندسی ژنتیک این امکان را به تولیدکنندگان گیاه می‌دهد که یک ویژگی مطلوب را در طبیعت پیدا کنند و آن را از یک گیاه یا یک موجود زنده دیگر به گیاه مورد نظر خود(گیاهی که قصد دارند ویژگی مطلوبی به آن اضافه کنند) انتقال دهند. برخی از این ویژگی‌های مطلوب که رایج‌تر هستند عبارتند از: مقاومت به حشرات و بیماری‌ها، متحمل به علف کش، متحمل به تنش‌های طبیعی مثل خشکی، شوری و... .

آیا ذرت تراریخته در هنگام مصرف سم پس می‌دهد؟

برای پاسخ دقیق به این سوال، اول باید بدانیم ذرت تراریخته چگونه تولید می‌شود. ذرت تراریخته هم همانند سایر محصولات زراعی تراریخته، انواع گوناگونی دارد. انواع ذرت‌های تراریخته تجاری‌سازی شده عبارتند از: ذرت تراریخته متحمل به خشکی، ذرت تراریخته مقاوم به آفت، ذرت تراریخته مقاوم به علف‌کش، ذرت تراریخته مقاوم به حشرات، ذرت تراریخته با سیستم کنترل گرده افشانی، ذرت تراریخته با کیفیت بهبود یافته. برای تولید هر کدام از این ارقام، ژن‌های متفاوتی به گیاه ذرت منتقل شده است. در برخی از ارقام ذرت تراریخته، مثلا ذرتی که سیستم گرده افشانی آن تقویت شده است، ژن منتقل شده از خانواده خود گیاهان ذرت است. در مورد ذرت تراریخته مقاوم به آفات نیز ژنی منتقل می‌شود که پروتئینی تولید می‌کند که این پروتئین سلول‌های معده حشرات را از بین برده و باعث مرگ آن‌ها می‌شود. آیا این ژن برای انسان نیز مضر است؟ و می‌توان محصول آن را سم تلقی کرد؟ پاسخ ساده است: خیر. بدیهی است که فیزیولوژی معده انسان و حشرات تفاوت دارد. در معده انسان برای این پروتئین که موجب آسیب به معده حشرات می‌شود، هیچ گیرنده‌ای وجود ندارد. بنابراین ادعای تولید سم در ذرت تراریخته واقعیت ندارد. اساسا این ادعا که ذرت تراریخته در حین مصرف سم پس می‌دهد، ادعایی از اساس غیرعلمی است و واقعیت ندارد.

آیا سلامت ذرت تراریخته بررسی نشده است؟

پاسخ این است که ایمنی تمام محصولات تراریخته پیش از تجاری‌سازی بررسی می‌شود و پس از تایید اینکه این محصولات برای سلامت انسان، حیوانات و محیط زیست ایمن هستند به بازار راه پیدا می‌کنند.

سلامت ذرت تراریخته نیز در مطالعات و مقالات معتبر بسیاری بررسی و تایید شده است. در اینجا به یک نمونه از مطالعاتی که نتایج آآن در مجله معتبر «نیچر» منتشر شده است اشاره می‌کنیم.

در این کار بزرگ پژوهشی، دانشمندان با متاآنالیز شش هزار مقاله منتشر شده در ۲۱ سال اخیر تایید کردند ذرت‌های مهندسی ژنتیک شده نه تنها از نظر سلامت تفاوتی با ذرت‌های غیرتراریخته ندارند که حتی نسبت به آن‌ها مزایا و برتری‌هایی دارند.

نتایج این پژوهش نشان داد که ذرت‌های تراریخته دارای مایکوتوکسین‌(مواد شیمیایی سمی) به مراتب کمتری نسبت به ذرت‌های غیرتراریخته و همچنین ذرت‌های ارگانیک هستند. علت اینکه ذرت‌های اصلاح شده ژنتیکی دارای مایکوتوکسین‌های بسیار کمتری نسبت به ارقام غیرتراریخته هستند، این است که کمتر توسط حشرات آسیب می‌بینند.

ذرت تراریخته در بازار تبادل جهانی

بر اساس گزارش سرویس بین‌المللی دستیابی و استفاده از بیوتکنولوژی کشاورزی(آیسا)، در سال 2017، سطح زیر کشت ذرت تراریخته در مجموع 7/59 میلیون هکتار بوده است. در واقع این مقدار 32 درصد از کل سطح زیر کشت ذرت را تشکیل می‌دهد. آمریکا، آرژانتین، اتحادیه اروپا، کانادا، برزیل، پاراگوئه، پاکستان، کلمبیا، پرتغال، از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان ذرت تراریخته هستند.

کشت، مصرف و واردات ذرت تراریخته در اتحادیه اروپایی

سطح زیر کشت ذرت تراریخته در اتحادیه اروپایی در سال 2017 به بیشتر از 131 هزار هکتار رسید. علاوه بر این، اتحادیه اروپایی سالیانه 10 تا 15 میلیون تن ذرت و فراورده‌های آن را وارد می‌کند. 20 تا 25 درصد از این مقدار را ذرت تراریخته تشکیل می‌دهد. در میان محصولات تراریخته، ذرت تراریخته متحمل به علف‌کش با 55 مجوز در 54 کشور شامل 28 کشور عضو اتحادیه اروپایی بیشترین تعداد مجوز را دریافت کرده است. همه رخدادهای تراریخته را که اتحادیا اروپا برای آن‌ها مجوز صادر کرده است را اینجا ببینید.

در ادامه خواهیم خواند که تقریبا تمام سطح زیر کشت ذرت در آمریکا تراریخته است. کشورها اروپایی مثل انگلستان، هلند، ایرلند، بلژیک، لوکزامبورگ، سوئد، ایتالیا، اسپانیا، اوکراین، رومانی، لهستان و لیتوانی، همگی جز کشورهایی هستند که از آمریکا ذرت تراریخته وارد می‌کنند. تمام کشورهای واردکننده ذرت از آمریکا را در اینجا ببینید.

بنابراین می‌توان گفت که اگرچه در برخی از کشورهای اروپایی محصولات تراریخته با در نظر گرفتن مزیت‌های سرزمینی کشت نمی‌شود، اما محصولات تراریخته در همه این کشورها به مصرف می‌رسد. آیا تمام کشورهای جهان در حال مصرف محصولی هستند که در هنگام مصرف سم پس می‌دهد؟

کشت و مصرف ذرت تراریخته در ایالات متحده آمریکا

 در سال 2017 کل سطح زیر کشت ذرت در ایالات متحده آمریکا 8/36 میلیون هکتار بوده است. از این مقدار، نزدیک به 34 میلیون هکتار به کشت ذرت تراریخته اختصاص داشته است. آمریکا یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان ذرت تراریخته در جهان است. ارزش صادرات ذرت برای این کشور تنها در سال 2017 نزدیک به نه و نیم میلیارد دلار بوده است. بیشترین صادرات ذرت تراریخته از آمریکا به ژاپن انجام می‌شود.

اطلاعات نادرستی در مورد ممنوعیت مصرف محصولات تراریخته در عربستان سعودی و روسیه وجود دارد. در حالیکه این کشورها وارد کننده ذرت تراریخته از آمریکا هستند. اینجا ببینید.

بر اساس گزارش وزارت کشاورزی آمریکا، 88 درصد از  دانه ذرت تراریخته که در آمریکا تولید می‌شود در همین کشور به مصرف می‌رسد. این میزان برای روغن تراریخته 66 درصد است. بنابراین این ادعای مطرح شده در رسانه‌های گروهی که "محصولات تراریخته که در آمریکا تولید می‌شوند، در این کشور به مصرف نمی‌رسند"، صحیح نیست و با یک جستجوی اینترنتی در سایت وزارت کشاورزی آمریکا می‌توان به اطلاعات صحیح دست یافت.

کشت، مصرف و واردات ذرت تراریخته در ایران

سهم ایران از بازار جهانی تمام محصولات تراریخته، تنها واردات این محصولات بوده است. در سال 2017 بیشتر از هفتاد درصد ذرت وارداتی به ایران تراریخته بوده و از کشور برزیل وارد شده است. ارزش ذرت تراریخته وارد شده به ایران از کشور برزیل در این سال معادل با 783 میلیون دلار است. علاوه بر این، در همین سال ایران وارد کننده ذرت از روسیه و اوکراین نیز بوده است(کشورهای واردکننده ذرت به ایران را اینجا ببینید). اگرچه در این کشورها محصولات تراریخته کشت نمی‌شود، اما همانطور که پیش‌تر اشاره شد هر دوی آن‌ها واردکننده ذرت تراریخته از آمریکا هستند.

در حالی در ایران تولید محصولات تراریخته با دلایل غیرمستند مبنی بر خطرناک بودن این محصولات به تاخیر می‌افتد که با بکارگیری مهندسی ژنتیک می‌توان از سد خیلی از محدودیت‌هایی که کشاورزی ما  به علت مسائل اقلیمی با آن‌ها مواجه است، عبور کرد. برای مثال ایلات متحده امریکا در طی چهار سال، کشت یک رقم ذرت تراریخته مقاوم به خشکی با نام تجاری Drought Guard را تا پانزده برابر افزایش داد(از 50 هزار هکتار در سال 2013 به 810 هزار هکتار در در سال 2015). این به معنی کشت ذرت در یک مقیاس بسیار وسیع بدون نیاز به آب و در شرایط خشکی است.

بدیهی است که تولید محصولات تراریخته مقاوم به خشکی برای کشور ما -که در منطقه خشک جهان قرار دارد- تا چه اندازه در کاهش اتکای کشور به واردات محصولات کشاورزی موثر خواهد بود.

شایعات زیادی بدون مبنای علمی پیرامون تاثیرات محصولات تراریخته بر روی سلامت انسان در رسانه‌های گروهی و فضای مجازی وجود دارد. اما گزارش‌ها و مقالات علمی معتبر و همینطور تجربه جهانی نشان می‌دهد که محصولات تراریخته نه تنها برای انسان زیان‌آور نیستند، بلکه می‌توانند تاثیرات مثبت فراوانی در زندگی انسان به همراه داشته باشند.

آنچه در این یادداشت بررسی شد مصاحبه‌ای است که اخیرا در خصوص محصولات تراریخته با عنوان «محصولات تراریخته لزوم شفاف‌سازی» منتشر شده است.

در این مصاحبه مطرح شده است که:

«فرق ذرت تراریخته با ذرت غیرتراریخته در این است که ذرت تراریخته سمی از خود ترشح می‌کند که آن سم بخاطر مقاوم بودن گیاه در برابر آفت، به ژنتیک گیاه اضافه شده، که زمان مصرف آن را پس می‌دهد و برای مصرف‌کنندگان آن باعث ایجاد بیماری‌های حادی از جمله سرطان می‌شود».

 

شقایق فکوری، کارشناس ارشد بیوتکنولوژی

زمان انتشار: یکشنبه ۳۰ تیر ۱۳۹۸ - ۰۸:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 79870

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
نظرات ارسال شده :
تعداد نظرات : ۱ نظر
محمد رحمانی
۰ مخالف          ۰ موافق
یکشنبه ۳۰ تیر ۱۳۹۸ - ۱۱:۴۲:۰۲

تیتر غلط املایی دارد

اشتراک گذاری مطالب