علم و فناوری گزارش می‌دهد:

علاقه، مهم‌ترین ملاک انتخاب رشته تحصیلی/ علاقه تحصیلی ضامن سلامت روحی و روانی است

باتوجه به فرارسیدن بحبوحه انتخاب رشته آزمون سراسری، لازم است دانش‌آموزان با شناخت و آگاهی کافی و متناسب با علایق و زمینه‌های شخصیتی خودشان تعیین رشته کنند.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری؛ دانشجویان از ارکان اصلی دانشگاه‌ها و به عنوان نیروهاي جوان، کارآمد و هوشمند جامعه بوده و علاقمندي و رضایتمندي آن‌ها نسبت به رشته تحصیلی در زمان تحصیل، نقش مهمی براي ارتقاي دانش آنان، فعالیت‌هاي آینده و نیز بهداشت، درمان و آینده کشور دارد. بنابراین ارزیابی رضایتمندي نسبت به رشته تحصیلی در هر دانشگاه یکی از اساسی‌ترین مباحث و یک بخش مهم از فعالیت‌هاي دانشگاه در حیطه عملکرد و رفتار سازماندهی شده محسوب می‌شود، از طرف دیگر از آنجایی که علاقه و رضایت نسبت به رشته تحصیلی یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در تحصیل و موفقیت دانشجویان می‌باشد. این موضوع باید در اولویت اول برنامه‌ریزي تحصیلی باشد.

دکتر منصور غلامی وزیر علوم، با تاکید بر اینکه مجازین آزمون سراسری ۹۸ بر اساس علاقه انتخاب رشته کنند، گفت: داوطلبان وقتی نتایج خود را دریافت می‌کنند سعی کنند در انتخاب رشته علائق خود را اولویت قرار بدهند چرا که در آینده کسانی موفق و اثرگذار می‌شوند که بر اساس علائق تلاش و تحصیل نمایند.

وی در ادامه تاکید کرد: در هر رشته تحصیلی افراد شاخص، دانشمند و تاثیرگذار زیادی در کشور داریم؛ لذا کسانی که با علاقه رشته مورد نیاز خود را انتخاب کنند و پشتکار نیز داشته باشند در آینده نیز حتما جزء شخصیت‌های تاثیرگذار خواهند بود. نکته مهم این است که ما در زندگی بتوانیم جایگاه تاثیرگذار داشته و خدمت‌رسانی به مردم و کشور را داشته باشیم. پولدار یا کم پول بودن عاملی برای معرفی افراد در تاریخ به شمار نمی‌رود.

بی علاقگی تحصیلی، آفت نظام آموزش و پرورش است

نظام ‌آموزش‌ و پرورش‌ پويا ‌و ‌كارآمد، ‌از ‌همه‌ توانمندی‌های ‌موجود ‌بهره ‌می‌گيرد ‌تا ‌يادگيری‌ و‌ پيشرفت ‌تحصيلی ‌دانش‌آموزان ‌در ‌بالاترين ‌سطح‌ ممكن ‌حاصل ‌شود. ‌بنابراين ‌برای ‌دستيابی ‌به ‌بازده‌ مطلوب، ‌به ‌تمام ‌عوامل ‌موثر ‌در ‌پيشرفت ‌تحصيلی‌ دانش‌آموزان ‌توجه ‌می‌كند. ‌از‌جمله ‌عوامل ‌موثر‌ در ‌پيشرفت ‌تحصيلی، ‌علاقه ‌به ‌رشته ‌تحصيلی‌ است. ‌بی‌علاقگی ‌به ‌رشته ‌تحصيلی ‌ممكن‌ است‌ انگيزه ‌پيشرفت ‌تحصيلی‌ را ‌كاهش‌ دهد ‌و ‌يا ‌از‌ بين ‌ببرد؛ ‌در‌نتيجه، ‌افت‌ تحصيلی،‌ پديده ‌مردودی‌ و‌ ترک‌ تحصيل‌ كه ‌از ‌مشكلات‌ و‌ آفات ‌هر ‌نظام‌ آموزشی ‌است، ‌بروز ‌می‌كند. ‌اين‌ آفت، ‌هر‌ساله،‌ مبالغ‌ هنگفتی ‌خسارت‌ و ‌زيان ‌اقتصادی‌ برای ‌دولت‌ و ‌خانواده‌ها ‌‌بوجود ‌می‌آورد. ‌علاوه ‌بر ‌جنبه‌های‌ اقتصادی، ‌ريشه ‌بسياری‌ از ‌نا‌بسامانی‌ها ‌و ‌آشفتگی‌های‌ روانی‌ـ‌عاطفی‌ نيز ‌به ‌شكل ‌مستقيم‌ و ‌غير‌مستقيم، ‌مرتبط‌ با ‌افت‌ تحصيلی‌ است.

علیرضا رعیتی دکترای روانشناسی و مشاوره تحصیلی و کارشناس مسائل آموزشی با اشاره به اینکه  علاقه به عنوان یکی از مهم‌ترين ملاک‌های هنگام انتخاب رشته بايد مورد توجه قرار گيرد، گفت: ميل و علاقه در هر كار سبب مي‌شود شخص با انرژي بيشتري فعاليت كند. بسياري از دانشجويان به خاطر آنكه به رشته تحصيلي خود علاقه نداشته‌اند، ترك تحصيل كرده‌اند و تعدادي ديگر نيز نتوانسته‌اند در رشته خود موفق باشند. داوطلبان دانشگاه‌ها بهتر است قبل از هر چيز، زمينه علايق خود را شناسايي كنند و هنگام انتخاب رشته به آن توجه داشته باشند.

وی افزود: در صورتي علاقه به رشته مي‌تواند افراد را در انتخاب رشته صحيح ياري كند كه از رشته‌هاي تحصيلي و مراكز آموزشي آگاهي داشته باشد. شناخت و آگاهي داشتن از رشته تحصيلي سبب ايجاد انگيزه در فرد مي‌شود. بعضي افراد نسبت به رشته‌ها و دانشگاه‌هايي ابراز علاقه مي‌كنند، ولي وقتي مشغول به تحصيل مي‌شوند، احساس مي‌كنند كه در انتخاب خود دچار اشتباه شده‌اند. دليل اين امر نداشتن اطلاع و آگاهي مناسب از رشته‌هاي تحصيلي و مراكز آموزشي است.

از آنجا كه دانش‌آموزان، سرمايه‌هاي ملي كشور مي‌باشند و اينان هستند كه تبديل به منابع انساني كارآمد خواهند شد، دانش‌آموزان آگاه و توانمند در خصوص انجام مشاغل مختلف، در بهره‌وري كشور نقش اساسي خواهند داشت. بنابراين تربيت اين سرمايه از حساسيت خاصي برخوردار است و انتخاب شغل و نياز بازار ارتباط تنگاتنگي با انتخاب رشته تحصيلي و دانشگاهي دانش‌آموزان دارد؛ در نتيجه رضايت آن‌ها از انتخاب و شغل خود كارايي و بهره‌وري را به دنبال خواهد داشت.

رعیتی با تاکید بر توجه ویژه اطرافیان هنگام انتخاب رشته تحصیلی و تاثیر بلندمدت آن بر زندگی شخصی و اجتماعی دانش‌آموز اظهار داشت: انتخاب رشته تحصيلي اهميت فراواني دارد، زيرا انتخاب نادرست رشته تحصيلي سبب افت علمي كشور، تضييع منابع اقتصادي و انساني، بي‌تفاوتي و بي‌انگيزه شدن دانشجو نسبت به مسائل اجتماعي و ايجاد اختلالات رواني در زندگي فردي و اجتماعي دانشجو مي‌گردد.

تمرکز روی اهداف، کانون ملاک انتخاب رشته تحصیلی

آرش قهرمان در تحقيقي به بررسي تطبيقي رضايت از زندگي دانشجويان دختر و پسر در پايان‌نامه كارشناسي ارشد به بررسي عوامل موثر بر رضايت از زندگي در ميان 450 نفر(167مرد و 228 زن) از دانشجويان دانشگاه فردوسي شهر پرداخته است. نتايج حاصل حكايت از آن دارند كه ميزان رضايت در دانشكده‌ها تفاوت معناداري با هم ندارد و به لحاظ آماري دانشجويان دختر و پسر داراي رضايت از زندگي متفاوت نيستند. همچنين در هر دو جنس رضايت خود، مثبت‌نگري و رضايت از دانشگاه تاثير زيادي بر رضايت دانشجو و نيز دو متغيير وضعيت سلامتي و اميد شغلي و رضايت بر زندگي دختران اثربخش‌تر از پسران است و موفقيت تحصيلي تاثير بيشتري در رضايت پسران دارد.

علاقه به رشته تحصیلی و شغل در عوامل مختلفی ریشه دارد و بیشتر مطالعات موجود به بررسی این عوامل پرداخته‌اند و نتایج متفاوتی را گزارش کرده‌اند. الریچ در مطالعه خود بر روی دانشجویان مامایی، علاقه به این رشته و شغل، تشویق اطرافیان مخصوصا ماماها و حتی داشتن تجربه زایمان را از عوامل انگیزشی آنان در انتخاب رشته مامایی برشمرده است. زیسبرگ با مطالعه بر دانشجویان پرستاری گزارش داده که زنان و مردان انگیزه‌های متفاوتی برای انتخاب رشته پرستاری دارند، به گونه‌ای که بیشتر زنان به خاطر تطابق شخصیت فردی خود با رشته پرستاری آن را انتخاب نموده بودند، اما مردان عمدتا به دلایلی مانند برآورده شدن نیازهای مالی، امکان استخدام، درآمد بیشتر و امنیت شغلی، این رشته را برگزیده بودند. این درحالی است که دلیر و همکاران با مطالعه دانشجویان پرستاری و مامایی، اعتبار و منزلت اجتماعی شغل، صلاح‌اندیشی والدین، امکان بهره‌مندی از امکانات رفاهی بیشتر و داشتن بازار کار مناسب را از عوامل انگیزشی اصلی برای انتخاب این رشته‌ها توسط دانشجویان ذکر کرده‌اند.

رعیتی در رابطه با عوامل مهم ایجاد انگیزه و ملاک‌های یک انتخاب رشته تحصیلی صحیح عنوان کرد: كمبود انگيزه و اشتياق مي‌تواند باعث ايجاد ناراحتي و نارضايتي شود و حتي ابعاد مختلف زندگی را دچار اختلال کند. اما روش‌هايي وجود دارد كه انسان را از بي‌انگيزگي در مي‌آورد. يكي از راه‌هاي مبارزه با بي‌انگيزگي، تمركز روي اهداف است.

سرنوشت دانش‌آموزان زیر ذره‌بین انتخاب رشته تحصیلی

با استناد به پژوهش یلدا دلگشایی و همکاران که در سال‌های اخیر و در رابطه با تمایلات شغلی دانش‌آموزان و انتخاب رشته تحصیلی آنان انجام شده است، می‌توان گفت فهم تفاوت‌هاي فردي در اولويت‌دهي به نيازها مي‌تواند به افراد در درك علل كمبود انگيزه، بي‌علاقگي يا مقاومت و به عبارت ديگر نحوه ايجاد علاقه، انگيزه يا تعهد كاري كمك كند. محرك‌هايي كه ممكن است ايجاد انگيزه كنند يا براي يك فرد به عنوان مشوق عمل كنند، مي‌توانند براي فرد ديگر با نيازهاي متفاوت جواب ندهند. پس براي تهيه نقشه محرك‌ها و مشوق‌ها، يك روش از پيش تعيين شده وجود ندارد، بلكه براي هر كس براساس نيازهايش، نوع آن تعريف مي‌شود.

 

بیشتر بخوانید:

- فرسودگی تحصیلی، پیامد آموزش محوری و کمیت‌گرایی

- لزوم توجه والدین به علایق فرزندان در انتخاب رشته تحصیلی

 

دنياي صنعتي به دنياي مجازي تغيير يافته و در اين عصر دگرگوني و تخصصي شدن كارها، وجود متخصصاني ماهر را ملزم مي‌دارد كه مي‌بايست افرادي داراي دانش و نگرش، مهارت‌هاي لازم جهت سازگاري با اين دنياي پر شتاب و متغير باشند. اين افراد بايد توانايي شناخت استعدادها و توانايي‌هاي خود را داشته باشند و بتوانند خود را تغيير دهند و نقش خود كنترلي و خود راهبردي در زندگي خويش را داشته باشند. از عوامل موثر در بهره‌وري علاوه بر داشتن دانش و تخصص لازم نيروهاي انساني، ميزان رضايت و انگيزه آن‌ها از شغل خود است كه خود عامل مهمي در موثر بودن در هر حرفه است. دانش‌آموزان در مسير زندگي خود با انتخاب رشته تحصيلي كه نقطه آغاز انتخاب شغل است، سرنوشت خود را عوض مي‌كنند. هر چه ميزان آگاهي فرد از شغل و رضايت و انگيزه كاري بالا باشد، به همان نسبت شرايط روحي و رواني فرد مناسب‌تر خواهد بود و بر كارايي اثر مثبتي خواهد داشت.

 

به قلم: مجتبی صفاری

زمان انتشار: یکشنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۸ - ۰۸:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 80425

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب