یک متخصص گیاهپزشکی مطرح کرد

گیاهان گنجینه ژنهای مقاومت به آفات

یک متخصص گیاهپزشکی با اشاره به سازگار شدن گیاهان با انواع تنش ها در طول روند تکاملی خود، بر لزوم شناسایی دقیق ژنوم آنها تاکید کرد.

دکتر مارال مرادی در گفت و گو با خبرگزاری علم و فناوری در گیلان با اشاره به خسارات قابل توجهی که هر ساله حشرات آفت به محصولات زراعی و باغی در سطح جهان وارد می آورند، تصریح کرد: علاوه بر خسارت مستقیمی که بالغ بر چهارده درصد است، حشرات به شکل غیر مستقیم و از طریق انتقال عوامل بیماری زای گیاهی بستر ساز بروز خسارت های غیر مستقیم فراوانی نیز می شوند.

این متخصص گیاهپزشکی مرسوم شدن کاربرد سموم شیمیایی دفع آفات نباتی را یکی از عوامل اصلی بر هم خوردن تعادل در اکوسیستم های کشاورزی و کاهش تنوع زیستی آنها دانست و خاطرنشان کرد: کاربرد لجام گسیخته انواع مختلف این سموم علاوه بر وارد آمدن صدمات غیرقابل جبران به سلامتی بشر و محیط زیست، باعث ایجاد مقاومت در آفات و در برخی موارد غیر قابل کنترل شدن آنها گردیده است.

وی با تاکید بر لزوم اتخاذ شیوه های جایگزین و دوست دار محیط زیست به جای کاربرد سموم شیمیایی در کنترل جمعیت آفات خسارت زای گیاهی گفت: بهره گیری از ظرفیت مقاومت ژنتیکی موجود در گیاهان میزبان جهت دفع آفات در راستای مدیریت تلفیقی، از موثرترین شیوه های پیش رو برای دستیابی به هدف مورد نظر خواهد بود.

مرادی در ادامه با اشاره به لزوم گزینش گیاهان مقاوم در برابر آفات و شناسایی ژن های ایجاد کننده مقاومت در آنها تصریح کرد: گیاهان در روند تکامل خود طی سال های متمادی به لحاظ ژنتیکی در برابر انواع تنش های زنده و غیر زنده سازگاری پیدا کرده و با توجه به میزان سازگاری، مقاوم شده اند.

وی به بررسی های صورت گرفته در جهت شناسایی ژن های مقاومت به آفات در گیاهان خانواده حبوبات اشاره کرد و افزود: کشف ژن های کد کننده آنزیم های مهار کننده پروتئاز، مهار کننده های آلفا آمیلازی، لکتین ها و کیتینازها نمونه هایی از نتایج مطالعات صورت گرفته بر روی ژنوم های بسیار غنی و پر ارزش گیاهان این خانواده بوده است.

مرادی اساس کار آنزیم های مهار کننده پروتئاز را ممانعت از سوخت و ساز اسیدهای آمینه از طریق جلوگیری از هضم پروتئینی دانست و گفت: بسیاری از گونه های حشرات آفت علی الخصوص پروانه ها نسبت به این آنزیم ها حساس بوده و در برابر ترشح آن از خود واکنش نشان می دهند.

وی مهار کننده های آلفا آمیلازی را یکی از موثرترین موارد در کنترل آفات گیاهی دانست و افزود: این ترکیبات با جلوگیری از سوخت و ساز کربوهیدرات ها، مانع تامین انرژی برای حشرات آفت و در نهایت مرگ و کنترل جمعیت آنها می شوند.

مرادی با اشاره به این که لکتین های گیاهی قابلیت ایجاد پیوند با قندهای مونوساکارید و الیگوساکارید اختصاصی را دارند، خاطرنشان کرد: این ترکیبات با قندهای مانوز، گالاکتوز، استیل گلوکز آمین و استیل گلاکتوز آمین پیوند برقرار کرده و بر اساس آن که با کدام قند در پیوند قرار گیرند، منجر به بروز اثرات زیستی گوناگونی در دفع آفات نباتی می شوند.

وی از کیتینازها به عنوان آنزیم های هیدرولیز کننده کیتین نام برد و افزود: این آنزیم ها در پوست اندازی حشرات نقشی کلیدی ایفا کرده به طوری که پس از تغذیه آن توسط آفات، دیگر امکان تکمیل چرخه زندگی برای آنها فراهم نخواهد شد.

مرادی در پایان با بیان این که کشاورزی محور توسعه هر کشوری است و دستیابی به استقلال بدون خودکفایی در تولید محصولات غذایی ممکن نخواهد بود، خاطرنشان کرد: افزایش تنوع و ایجاد خود مقاومتی در گیاهان منجر به حفظ تعادل چرخه های اکوسیستمی به ویژه زیست بوم های کشاورزی، کاهش مصرف نهاده های شیمیایی و افزایش درآمد بهره برداران خواهد شد.

انتهای پیام/

زمان انتشار: چهارشنبه ۲۰ شهریور ۱۳۹۸ - ۱۹:۵۴:۱۷

شناسه خبر: 81086

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب