ضعف عدالت آموزشی در مدارس مناطق محروم / عدالت آموزشی بسترساز تحقق عدالت اجتماعی

افت تحصیلی ، دیرآموزی ، عدم کسب مهارت های لازم جهت ورود به اجتماع و عقب ماندگی کشور بدلیل ضعف نسل فردای کشور ، از جمله مواردی است که ریشه در ضعف سیستم آموزشی کشور دارد و بررسی آسیب ها و راهکارهای برقراری سیستم عدالت آموزشی در نظام آموزش و پرورش دو چندان می کند.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری استان ایلام ، عدالت آموزشی ارتباط مستقیمی با برنامه‌ریزی فراگیر و تعاملات کلاس درس دارد و بدیهی است که تحقق این مولفه مهم ، در ارتقاء جایگاه دانش‌آموزان و کسب مهارت های آموزشی آنها تأثیر بسزایی داشته و زمینه بروز و ظهور توانایی ها و استعدادهای دانش آموزان ، در سطح ملی را در پی خواهد داشت .

از آنجا که اصلی ترین وظیفه نظام تعلیم و تربیت در هر کشوری ، مسئله تربیت نیروی انسانی ماهر ، متخصص و كارآمد است ، اما امروزه علیرغم تلاش ها و پیگیری های وزارت آموزش و پرورش ، تمام دانش آموزان کشور خصوصاً دانش آموزان مناطق محروم کشور از یک میزان عدالت آموزشی برخوردار نبوده و فراگیران مدارس کشور در دسترسی به فرصت ‌های حمایتی ، تجهیزات و امکانات آموزشی در یک سطح نیستند .

افت تحصیلی ، دیرآموزی ، عدم کسب مهارت های لازم  جهت ورود به اجتماع و از همه مهم تر عقب ماندگی کشور بدلیل ضعف نسل فردای کشور ، از جمله مواردی است که ریشه در ضعف سیستم آموزشی کشور دارد و بررسی آسیب ها و راهکارهای برقراری سیستم عدالت آموزشی در نظام آموزش و پرورش دو چندان می کند.

 

**دلایل اهمیت بررسی سیستم عدالت آموزشی در کشور:

-عدالت آموزشي بنيان تفكر و فرهنگ در جامعه است .

-عدالت آموزشی بسترساز عدالت اجتماعي ، اقتصادی ،آموزشی و فرهنگی در جامعه است .

-تاکید عدالت آموزشی بر بهره­ مندی همه استعداد­های کشور از امکانات موجود آموزشی متناسب با نیاز­هایشان

 

**نظام عدالت آموزشی در کشورهای توسعه یافته :

دانش آموزان کره ‌ای برای یک سال تحصیلی  میزان1020 ساعت معادل 14 ساعت در روز و پنج روز در هفته را در مدارس سپری می کنند که این میزان ، بالاترین نسبت در جهان است . میزان خواب کمتر نسبت به سایر همسالانشان در جهان و تمرکز بیشتر نظام تعلیم و تربیت این کشور بر دروس زبان انگلیسی ، ریاضیات و علوم از دیگر ویژگی های نظام آموزشی در کشور کره جنوبی است .

سیستم نظام آموزشی ژاپن بر پایه 3-3-6  حاکم بوده و روش آموزشی این کشور به جای آموزش مستقیم بر کار تیمی و حل مسئله تاکید دارد . وجهه مدارس این کشور  به عملکرد  آکادمیک و نوع تعامل آن بستگی داشته و دانش آموزان برنامه های درسی مربوط به ریاضیات، علوم، و اخلاق را با درجه ‌ای موازی برنامه‌های درسی اخلاق و علوم دانشگاهی فرا می‌گیرند که تاثیر مثبتی بر رفتار افراد جامعه داشته است .

تحصیل در کشور انگلیس تا 16 سالگی اجباری است و  این دوران به دو دسته 5 تا 11 سالگی  (دوران ابتدایی ) و11 تا 16 سالگی(مربوط به دوران متوسطه) است. در این سال‌ها آموختن یک زبان خارجی (فرانسه، آلمانی، اسپانیایی، ایتالیایی، روسی) برای دانش آموزان اجباری است . در سن 14 سالگی دانش آموزان به انتخاب خود یا تحصیلات آکادمیک را انتخاب کنند و یا به مدارس فنی و حرفه ای جهت حرفه‌ آموزی می روند.

مدارس آمریکا 6 ساعت و نیم را در مدرسه سپری می کنند . ساعت شروع کار آنها از ساعت  8 و 30 دقیقه صبح تا 3بعد از ظهر است. اما معلمان برای کمک به دانش آموزان و رفع اشکالات درسی آنها مجبورند تا ساعت 4 در مدرسه بمانند. تکالیف دانش آموزان آمریکایی در مدرسه انجام می شود  زیرا معتقدند حل تکالیف در مدرسه و کار گروهی نتایج بهتری دارد و سعی می شود جلسات کلاسهای درس بصورت میزهای گرد یا به مستطیل در مدارس برگزار شود تا به نحوی ، دانش آموزان با فرهنگ کار گروهی آشنا شوند.

در ایران بعد از انقلاب اسلامی آموزش های تئوریک روند رو به رشدی را در پیش گرفت ، اما جایگاه آموزش های مهارتی در راستای حل مسئله و مهارت اندوزی دانش آموزان چندان خوشایند نبوده و به گونه ای است که جمعیت بسیاری از افراد تحصیل كرده مقاطع تکمیلی  ارشد و دکتری فاقد شغل هستند .

  

**رابطه عدالت آموزشی و نشاط تحصیلی:

اهمیت و تاثیرگذاری عدالت آموزشی بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان ، یکی از مبحث های استراتژیک و مهم نظام آموزشی است که به روز رسانی سیستم عدالت آموزشی را در حوزه تعلیم و تربیت کشور به امری ضروری و اجتناب ناپذیر تبدیل کرده است و با توجه به  اهمیت آن در سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش ، باید ساختار آموزشی ، اساتید ، معلمان و در رآس آنها نظام آموزش و پرورش کشور بر اجرای این رویه در مدارس کشور توجه جدی داشته باشند .

بین عدالت آموزشی و نشاط یادگیری و شکوفا شدن استعداد ها و توانایی ها رابطه ای مستقیم وجود دارد و هر اندازه که عدالت آموزشی در مدارس و سیستم آموزشی کشور بیشتر باشد ، ضمن کاهش شکاف بین ‌دانش‌آموزان نخبه و عادی  ، میزان مشارکت مردم در امور آموزشی ارتقاء یافته و زمینه برای کاهش فقر آموزشی خصوصاً در مناطق محروم فراهم می شود.

 

**اهداف سیستم عدالت آموزشی:

-پرورش انسان های متعهد و گسترش عدالت آموزشی در سیستم نظام آموزش و پرورش کشور

- تبیین مولفه های سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

-آموزش با کیفیت برای تمامی دانش آموزان و با استعداد خصوصاً در مناطق محروم

- تربیت نیروهای کارآمد ، توانمند و مسئولیت پذیر

- فراهم نمودن امکانات و تسهیلات آموزشی پایه ، در سطحی قابل قبول برای همة دانش آموزان، فارغ از طبقه اجتماعی، قومیتی، جنسیت، توانایی‌های شناختی، مذهب، سطح درآمد و..

** مشکلات سیستم آموزشی در مناطق محروم کشور:

- تقاضای بالای خروج نیروهای آموزش و پرورش از مناطق محروم

-استفاده از سرباز معلمان کم تجربه در مدارس روستایی و عشایر

- کمبود زیرساخت‌های توسعه در برخی از مدارس مناطق محروم کشور

- عدم تامین مناسب و استانداردسازی سیستم های گرمایشی مدارس روستایی و عشایر ، عدم وجود سرویس ایاب و ذهاب در برخی از مدارس روستایی، عدم توسعه و توجه جدی به نیازهای بهداشتی دانش آموزان

- عدم توجه به ساعات زنگ ورزش در مناطق روستایی و عشایر کشور

-استفاده از یک معلم جهت تدریس چند پایه تحصیلی در برخی از مدارس محروم کشور خصوصاً مناطق روستایی و عشایر

** آسیب های عدم برقراری سیستم عدالت آموزشی در نظام آموزشی کشور :

- عدم تناسب توانایی‌ها و مهارت‌های دانش آموزان پس از پایان تحصیلات با توجه به نیازها و انتظارات جامعه

-عدم انتقال مهارت‌های زندگی به دانش آموزان در طول زمان یادگیری

- افت تحصیلی و عقب ماندگی تحصیلی دانش آموزان در برخی از روستاها و مناطق محروم کشور  بدلیل عدم وجود معلمان مجرب ، با‌ استعداد و توانمند

-گرایش معلمان به شغلهای دوم و سوم بدلیل عدم تناسب حقوق دریافتی با نیازهای معیشتی

- کاهش سرعت پيشرفت تمدن بشري  و تضاد طبقاتي در جامعه

 

**راهکارهای هم سطح سازی و کیفی سازی مدارس :

-اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

- کاهش سیاست های تغییر و تحول در نظام آموزش و پرورش کشور

-ایجاد فضایی مناسب برای معلمان ، بر اساس عدالت و رفع تبعیض

- گسترش کمی و کیفی تربیت معلم متناسب با رشد و گسترش آموزش و پرورش

- اهمیت دادن به نقش معلم و طولانی کردن مدت کارآموزی و بازآموزی تربیت معلم

- فراهم کردن زمینه مناسب جهت  مشارکت مردم در آموزش و پرورش

-توجه به زیر ساخت های قوی و مبتنی بر نظام جمهوری اسلامی

-توزيع عادلانه نيروي انساني تحصيل كرده و فرهنگيان مجرب در مناطق مختلف کشور

-تحول در برنامه­‌های آموزشی و محتوای کتاب‌­های درسی

- بسترسازی فرهنگی، همکاری­‌های گروهی درمدرسه

- ارتباط موثر و تشریک مساعی با نهادهای آموزشی ، بازرگانی و صنعتی

-توجه جدی به وضعیت معیشتی معلمان و ایجاد جاذبه‌های شغلی برای این حرفه

- سرمایه‌گذاری در توسعه کمی و کیفی آموزش و پرورش برای برخورداری شهروندان از زندگی بهتر

-برنامه‌ریزی دقیق و منسجم جهت تربیت صحیح افراد در راستای دستیابی به معیارهایی چون دانش، اخلاق ، معرفت، بینش و مهارت­‌

- تقویت استعدادها و ظرفیت‌­های گوناگون یادگیری دانش‌آموزان توسط  آموزش و پرورش

 

** سخن پایانی :

برکسی پوشیده نیست که وزارت آموزش و پرورش در تمامی سالهای بعد از انقلاب اسلامی، در برقراری سیستم آموزشی بر پایه ی عدالت آموزشی تلاش های بسیاری نموده ، اما برای تحقق عدالت آموزشی و فراهم کردن فرصتهای برابر یادگیری و منابع انسانی  برای دانش آموزان ، باید ضمن بازنگری در رویه‌ها و بازسازی ساختارهای نظام آموزش و پرورش به عواملی چون بهره مند سازی مدارس کشور از فناوری‌ های نوین در نظام تعلیم و تربیت ، نهادینه‌ ساختن مشارکت اثربخش مردم ، خلاقیت و نوآوری ، استقرار نظام مدیریت اثربخش و کارآمد ، محرومیت زدایی آموزشی در مناطق مختلف کشور، کاهش مشکلات معیشتی معلمان و استقرار و بسترسازی نظام کارآمد منابع ، توجه جدی داشت.

توزیع مساوی امکانات و منابع در حوزه آموزش کشور ، تثبیت و بسط عدالت آموزشی را در پی داشته و عدالت آموزشی بسترساز دستیابی به عدالت اجتماعی است ، اما برای تحقق و رسیدن به این مهم ، باید ضمن استفاده از ظرفیت های قانونی دستگاه‌ ها و نهادها ، زیر ساخت های متناسب با شرایط و مقتضیات آموزشی  فراهم شود .

انتهای پیام / ن

زمان انتشار: سه شنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۸ - ۰۷:۳۰:۰۰

شناسه خبر: 81196

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب