سرویس پزشکی و سلامت خبرگزاری علم وفناوری؛

ایمنی درمانی،تحولی در درمان بیماری ها/ایمونولوژی چیست؟

ایمنی‌درمانی، روش امیدوارکننده‌ای برای درمان سرطان است اما درمان‌های کنونی فقط روی برخی از بیماری‌ها موثر هستند.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری استان سمنان؛ ایمونو تراپی یا ایمنی درمانی يك روش نوين در درمان سرطان مى باشد، اما مطالعه ی بیشتر دراین باره، ممكن است به شما در اتخاذ تصميم صحيح براى دريافت اين نوع درمان يارى رساند، تا بدانيد در انتظار چه چیزی باید باشید.با ما همراه باشید...

ایمونولوژی یا همان ایمنی درمانی چیست؟

ایمنی‌درمانی تحولی درزمینه‌ی درمان سرطان محسوب می‌شود. اکنون، ابزارها و دانش حاصل از این استراتژی درمانی که در آن با تحریک سیستم ایمنی با بیماری مبارزه می‌شود، درحال استفاده در حوزه‌های دیگر پزشکی از درمان بیماری‌های خودایمنی گرفته تا پیشگیری از رد عضو پیوندی است.

اگرچه ایمنی‌درمانی هنوز عمدتا محدود به آزمایشگاه‌ها است، استفاده از این رویکرد در خارج از حوزه‌ی سرطان ظرفیت درمانی چشم‌گیری دارد؛ زیرا سیستم ایمنی در تمام اعضای بدن و نیز در بسیاری از مشکلات سلامتی درگیر است. جاناتان اپستین، متخصص قلب و عروق و رئیس علمی سیستم بهداشت دانشگاه پنسیلوانیا (پن‌ مدیسین) این موضوع را فرصتی درجهت حرکت به‌سوی انقلاب ایمنی می‌خواند که در آن روش ایمنی‌درمانی فراتر از حوزه‌ی درمان سرطان گسترش پیدا می‌کند.

مزیت های ایمونوتراپی (ایمنی درمانی)

دلايل متعددى وجود دارند كه ممكن است پزشك شما بر اساس آنها، تصور كند كه اين نوع از درمان سرطان براى شما مفيد فايده خواهد بود:

گاهى ايمونو تراپى از ساير روش ها موثرتر است، مثلاً بعضى از سرطان ها مانند پوست، به شيمى درمانى ويا پرتو درمانى پاسخ مناسبى نمى دهند، اما با شروع ايمنى درمانى، روند رشد و گسترش تومور كند ويا متوقف مى گردد.

گاهى عملكرد ساير درمان ها را بهبود مى بخشد، مثلاً ديده شده كه بعضى اوقات، به كار گرفتن آن به همراه شيمى درمانى، بسيار موثرتر و بهتر بوده است.

اين نوع درمان عوارض جانبى كمترى را موجب مى شود و علّت آن اينست كه فقط سيستم ايمنى بدن در آن مورد هدف است و نه سلول هاى تمامى اعضاء بدن. بيشتر عوارض جانبى ديده شده، همانند عوارض سرماخوردگى و آنفولانزا، از قبيل تب، كوفتگى، كهير و حساسيت، و احساس گيجى و منگى، مى باشند. در اغلب موارد، اين عوارض جانبى پس از دريافت اولين دور درمان تخفيف زيادى مى يابند.

در اين نوع درمان، احتمال بازگشت (سرطان) كمترى وجود دارد، چرا كه سلول هاى سيستم ايمنى بدن، جستجو، يافتن و از بين بردن سلول هاى توده سرطانى را به خوبى فرا مى گيرند كه به نام "حافظه ايمنى" خوانده مى شود، و كمك مى كند كه شما، مدت زمان بيشترى را عارى از سرطان بمانيد.

معایب ایمونوتراپی (ايمنى درمانى) چيست؟

اين روش درمان، على رغم فوايد بسيار، متأسفانه هنوز كامل نيست، گاهى بدن ما، پس از دريافت آن عكس العمل بدى را از خود نشان ميدهد: موجب درد مى شود، باعث تورم، آماس و خارش مى شود، در نقاط ورود به بدن، توليد زخم و قرمزى و حساسيّت مى كند.

همانند ساير درمان ها، عوارض جانبى دارد. بعضى انواع ايمنى درمانى، سيستم ايمنى بدن را زيادى تقويت نموده و موجب مى شود كه علائمى شبيه به آنفلوانزا را، احساس كنيد. تب و لرز، خستگى و كوفتگى، ايجاد حس بادكردگى، افزايش وزن (به علت مايعات اضافه)، احساس منگى و پُرى در سر، اسهال، و يا ضربان تند و نامنظم قلب، از  عوارض ديگر است. همچنين، احتمال ابتلا به عفونت ها را بالا برده، بر سيستم اعصاب تاثير سوء گذارده، بر ريسك ايجاد لخته خون نيز می افزاید.

احتمال آسيب به بعضى اعضاء حياتى داخلى بدن وجود دارد، زيرا گاهى سيستم ايمنى، به اشتباه، قلب، ريه ها، كبد، كليه ها  و روده ها را مورد هدف و حمله قرار مى دهد.

سرعت درمان و معالجه، نسبت به ساير روش ها (مثلاً، شيمى درمانى) پايين تر بوده و زمان طولانى ترى لازم است تا سرطان متوقف، يا رشد آن كنترل و نهايتاً از بين برود.

كمتر از نيمى از كسانى كه اين نوع از معالجات سرطان را دريافت مى كنند، متاسفانه پاسخ و بازخوردى از آن دريافت مى دارند، و براى بسيارى از آنان، ميزان اثر درمان نسبى مى باشد. اين به  معناى آن است كه، مثلاً رشد تومور سرطانى متوقف شده و حتى كوچك تر هم شده، اما از بين نمى رود، و پزشكان هنوز دلايل اين كه چرا اين روش درمانى، فقط براى عده اى موثر است را نمى دانند.

بدن مى تواند به اين روش معالجه عادت كند، يعنى  ايمن درمانى اثر خود را بر سلول هاى سرطانى از دست بدهد، و، با اين كه در ابتداء شروع معالجات، پاسخ خوبى از درمان ديده شده، اما به تدريج تومور سرطانى رشد دوباره خود را آغاز كند. در مورد ايمونو تراپى و نوع داروهايى كه پزشك براى معالجه شما در نظر دارد، سوال نماييد.

هدف ایمنی درمانی چیست؟

اساس درمان سرطان تا به حال از بین بردن تومور به روش‌های مختلف همچون جراحی، شیمی درمانی یا پرتودرمانی بوده است اما در ایمنی درمانی، هدف این است که سیستم ایمنی خود علیه تومور وارد عمل شود که این کار از طریق تقویت یا تربیت سیستم ایمنی یا به عبارت دیگر سلول های T (نوعی گلبول سفید) صورت می‌گیرد.

سلول‎های T یکی از مهمترین سلاح‌های بدن در مبارزه با بیماری‌ها به خصوص عفونت‌ها و سرطانی شدن است.

در مورد سرطان یکی از عوامل رشد تومور این است که سلول‌های سرطانی خود را از دید رادارهای سیستم ایمنی مخفی نگه می‌دارند.

سلول‌های T در حمله به ویروس‌ها و باکتری‌ها شرکت دارند و در واقع سوابق این مجرمان را در بایگانی خود نگه مي‌دارند تا اگر دوباره سر و کله آنها در بدن پیدا شد، پادتن‌هایی را که دفعه قبل برای مهار آنها ترشح شده بود، بی درنگ فعال کنند.

در ایمنی درمانی، سلول‎های T را از بیمار گرفته و با مهندسی ژنتیک در سطح آنها گیرنده ای تولید می‌کنند که گیرنده آنتی ژنی مصنوعی نامیده می‌شود.

در این روش سلول‌های T بیمار را گرفته و در آزمایشگاه آن را از نو برنامه ریزی می‌کنند، مثل اینکه شما نرم افزار یا اپلیکیشن جدیدی را در موبایل خود نصب می‌کنید و به آن قابلیت‌های تازه می‌دهید.

برای روشن شدن موضوع در نظر بگیرید که با مهندسی ژنتیک آنتنی روی سلول‎های T نصب می‎شود که می‌تواند نوعی پروتئین خاص را که فقط در سلول های سرطانی یافت می‌شود ردیابی کند و تشخیص بدهد و سپس این سلول‌های مجهز را دوباره وارد بدن بیمار می‌کنند.

این سلول‌ها در بدن تکثیر می‌شوند و با استفاده از آنتن، سلول‌های سرطانی را یافته، به آنها حمله کرده و سلول سرطانی را نابود می‌کنند.

این سلول‌ها مشخصات سلول‌های خاطی را ثبت و ضبط کرده و اگر این مورد تکرار شود بلافاصله سرکوب خواهند شد و به همین دلایل است که دانشمندان به سلول‌های T لقب داروی زنده داده اند.

در عین حال این روش، خطراتی هم دارد از جمله حالتی که به آن توفان سایتوکین گفته می‌شود، تجمع سلول‌های دفاعی در بدن ابعادی پیدا می‌کند که خطرناک است و عوارضی مانند تب، افت فشارخون و آسیب سیستم اعصاب و در نهایت مرگ را به دنبال دارد.

از این رو ایمنی درمانی تا به حال به عنوان آخرین تیر در ترکش به کار رفته است، وقتی بیمار به هیچ درمانی پاسخ نداده و بین دو تا پنج ماه بیشتر زنده نیست.

------------------------------------------------------------------------

توسط پزشک ایرانی تبار در دانشگاه استنفورد مطرح شد؛

روشی جدید برای درمان سرطان

بهترین روش‌های درمان سرطان تا سال‌ها، جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی بوده‌اند اما پزشکان در دهه گذشته تلاش کرده‌اند تا سیستم ایمنی بدن بیماران را برای مبارزه با سرطان تحت کنترل درآورند.

پزشکان در روش CAR T، سلول‌های تی را که در واکنش ایمنی بدن نسبت به بیماری نقش دارند، حذف و اصلاح می‌کنند؛ در نتیجه توانایی سلول‌ها در حمله به سلول‌های سرطانی بهبود می‌یابد.

“اندرو رضوانی”(Andrew Rezvani)، استادیار پزشکی دانشگاه استنفورد گفت: CAR T، تاکنون برای درمان سرطان‌های غیرقابل کنترل از جمله “لنفوم”(lymphomas) مورد استفاده قرار گرفته اما کارآیی آن فقط بین 30 تا 40 درصد بوده است.

هیچ‌کس از رخدادهای این فرآیند مطمئن نیست اما طی دهه گذشته، سرنخ‌هایی در مورد نقش مهم میکروبیوم به دست آمده است. برای مثال، پژوهشگران اخیرا دریافته‌اند که تومورها، با سرعت‌های گوناگونی در موش‌های آزمایشگاهی که محل سکونت متفاوتی دارند، رشد می‌کنند.

هنگامی که موش‌ها در کنار هم ساکن شدند، تفاوت‌ها از بین رفتند و مشخص شد که یک عامل قابل انتقال، روی گسترش سرطان تاثیر می‌گذارد. بهات افزود: علاوه بر این، ما دریافتیم که موش‌ها مدفوع یکدیگر را می‌خورند و این موضوع، تاثیر قابل توجهی بر سرطان دارد.

تاثیر میکروبیوم بر روند درمان

بهات، رضوانی و “تسا آندرمن”(Tessa Andermann)، استادیار پزشکی دانشگاه کارولینای شمالی برای بررسی این موضوع که آیا اثر میکروبیوم بر انسان مانند تاثیر میکروبیوم بر موش‌ها است یا خیر، دو آزمایش بالینی CAR T را آغاز کردند. آنها نمونه‌های خونی حدود 100 نفر را که به لنفوم و سرطان خون وخیم مبتلا بودند، مورد بررسی قرار دادند.

آندرمن گفت: آزمایش‌ها، فرصت منحصر به فردی را برای ما فراهم کردند تا بتوانیم نمونه‌های خون و مدفوع را ادغام کنیم و میکروبیوم میزبان و اثر آن را بر پیامدهای درمان CAR T تشخیص دهیم.

از آنجا که هیچ‌کس دقیقا مطمئن نیست که چگونه میکروبیوتا، بر پیامدهای درمان CAR T اثر می‌گذارد، پژوهشگران در نظر دارند تا یک شبکه گسترده در این رابطه ایجاد کنند. آنها ارتباطات احتمالی سلول‌های تی و تاثیر آنها را بر پیامدهای درمان CAR T را بررسی کردند.

رضوانی ادامه داد: هدف نهایی پژوهشگران، تنها بررسی تاثیر میکروبیوم بر درمان CAR T نیست. ما قصد داریم بفهمیم که چه کسی می‌تواند بهترین نتیجه را از ایمنی‌درمانی بگیرد و چه کسی در معرض خطر عوارض جانبی آن قرار دارد.

وی افزود: سوال مهم این است که چگونه می‌توانیم تاثیر روش CAR T را افزایش دهیم اما به عنوان یک پزشک، برای من مهم است تا بیمارانی که به این روش، واکنش مثبت نشان می‌دهند و بیمارانی که هیچ واکنشی ندارند را شناسایی کنیم. هر نکته‌ای که به ما در شناسایی بیمارانی که از این روش سود می‌برند و یا این روش برای آنها مفید نیست، کمک کند، موثر خواهد بود.

ایمنی درمانی های سرطان خون

 اخیراً اکثر ایمنی درمانی‌های سرطانی در سرطان‌های مربوط به خون بررسی می‌شود چراکه در تومورهای جامد، محدودیت‌هایی مانند متراکم بودن محیط اطراف تومور وجود دارد. در چند سال اخیر چندین روش ایمنی درمانی مانند فعال کردن سایتوکاین‌ها و آنتی بادی‌های مونوکلونال برای انسداد نقاط وارسی، برای درمان تومورهای جامد نیز به تأیید FDA رسیدند.

لازم به ذکر است درمان با سلول‌های CAR T هنوز برای تومورهای جامد به تأیید FDA نرسیده است اما محققان به دنبال آن هستند که این امر را تحقق بخشند. در ارتباط با ارزیابی سلامت این روش، باید اشاره کرد که ایمنی درمانی ممکن است عوارض جانبی خود ایمنی را در برخی بیماران به همراه داشته باشد که سبب آسیب به بافت‌های سالم خواهد شد. چندین روش درمانی مانند درمان با IL-2 می‌توانند سبب بروز سندروم آزاد سازی سیتوکین و یا سندروم نشت عروقی شوند که منجر به افت فشار شدید، تب، از کار افتادگی کلیه و سایر عوارض جانبی شوند که به‌طور بالقوه کشنده هستند.

روش‌های نوین ایمنی درمانی، بر محل و نحوه دریافت دارو تمرکز می‌کنند که باعث می‌شود هدف گذاری دارو دقیق‌تر بوده و با دقت بیش‌تری به تومور و یا سلول ایمنی مورد هدف برسد، لذا عوارض کمتری هم بروز خواهد کرد. بدین منظور، محققان به دنبال بهبود زمینه‌های مختلف در ایمنی درمانی مانند نانوذرات، ایمپلنت‌ها، داربست‌ها، مواد بیولوژیکی و زمینه‌های مبتنی بر سلول هستند. برای بهبود تکنولوژی‌های دریافت دارو، مواد مختلفی استفاده می‌شوند ازجمله لیپیدها، پلیمرها و فلزات که می‌توان به مقالات مرتبط با آن‌ها رجوع کرد. زمینه‌های دریافت دارو مزایای درمانی بسیاری دارند و ما در این مطالعه به دنبال جواب این سؤال هستیم که چگونه می‌توان از این زمینه‌ها برای سالم‌تر کردن و مؤثرتر کردن ایمنی درمانی سرطان استفاده کرد.

اول از همه می‌توان از این روش‌ها برای حفاظت از دارو تا رسیدن به محل استفاده کرد، ثانیاً اینکه می‌توان بااستفاده از آن، سیستم دریافت دارو را ازنظر زمانی و مکانی کنترل کرد و اگر محرک‌هایی مانند pH، نور و یا فراصوت برای فعال شدن دارو نیاز است می‌توان آن را همراه دارو قرار داد به گونه‌ای که تنها در هدف عمل کرده و دارو را فعال سازند. هم‌چنین ایمپلنت‌ها برای بهبود بخشیدن هدف‌گیری و کنترل داروها مناسب هستند و درمان‌های مبتنی بر سلول برای کمتر کردن سمیت‌هایی که به دنبال عرضه سیستمیک رخ می‌دهند، مناسب می‌باشند.

انواع ایمنی درمانی سرطان

در این مقاله، پنج دسته از روش‌های ایمنی درمانی که برای سرطان به‌کار برده می‌شود به اختصار توضیح داده خواهد شد، این پنج دسته شامل موارد زیر است:

• مهارکننده‌های نقاط وارسی
• سیتوکین‌های تحریک کننده‌ی لنفوسیت‌ها
• سلول‌های T مهندسی شده مانند CAR T یا سلول‌های T با گیرنده‌های مهندسی شده
• آنتی بادی‌های رقابتی برای گیرنده‌های کمک تحریکی (co-stimulatory)
• واکسن‌های سرطان

نتیجه گیــــــری

امروزه ایمونولوژی نه تنها یک رشته علمی است بلکه به یکی از بزرگترین زمینه های اقتصادی دنیا تبدیل شده است و دارای گردش مالی قابل توجهی می باشد. این رشته توانسته با ایجاد تحولی عظیم در درمان سخت ترین بیماری های پیش روی بشر، تاثیر شگرف بر روی جوامع مختلف و حتی رابط بین کشور ها داشته باشد.دولت های قدرتمند جهان و حتی بزرگترین کمپانی های اقتصادی دنیا بودجه های عظیمی را به ایمونولوژی اختصاص می دهند.ایمونولوژی یک رشته ی استراتژیک است که می تواند باعث متمایز شدن کشورها و رسیدن به قله ی اقتدار علمی و انحصار محصولات تولیدی حاصل از تحقیقات آن شود. اما چرا؟ اهمیت ایمونولوژی در دنیای امروز چیست؟

اما آنچه که مسلم است در عصرکنونی بررسی شیوه های مختلف درمان برای بیماری ها به گونه ای است که هم دقت زیاد در تشخیص عارضه محقق گردد و هم اینکه راه درمان به سادگی و با خطرات احتمالی کمتری برای بیمار عملی شود.از این رو هر روزه شاهد پژوهش های وسیع در درمان و علاج بیماری ها خواهیم بود.

انتهای متن/ص

زمان انتشار: یکشنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۸ - ۰۸:۳۰:۰۰

شناسه خبر: 82590

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب