ارتقاء جایگاه ایران در رتبه‌بندی مقالات پراستناد/ ۳۶ نشریه ایرانی ضریب تاثیر گرفته‌اند

بر اساس اعلام پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، ایران در سال ۲۰۱۸، بر اساس استناداتی که به مقاله‌های نشریات علمی داده شده است، در جایگاه ۱۷ قرار دارد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری؛ ملاك‌هاي متعددي براي ارزيابي توليدات علمي و سنجش پيشرفت علمي پژوهشگران معرفي شده‌اند كه يكي از ملاك‌هاي اصلي در سنجش ميزان پيشرفت علمي كشورها، تعداد نشريات نمايه شده در مؤسسه اطلاعات علمي(Institute for scientific information) ISI تعداد مقالات منتشر شده در اين مجلات توسط پژوهشگران آن كشور مي‌باشد. مؤسسه اطلاعات علمي(ISI) سازماني است كه در دنيا برترين مقالات جهان را در سايت خود قرار مي‌دهد و معيار ارزشي دانشمندان در اكثر نقاط جهان است.

يكي از مهم‌ترين و در عين حال پركاربردترين شاخص‌هاي مهم مورد استفاده در حوزه علم سنجي، ضريب تأثير مي‌باشد كه اولين بار در سال 1995 توسط Garfield بنيانگذار مؤسسه   ISIمطرح شد. وی موسس موسسه اطلاعات علمی (ISI) نیز بود. "گارفیلد" که از پیشگامان علم‌سنجی در جهان به شمار می‌رفت، توانست ضریب تاثیرگذاری را به یکی از مهم‌ترین معیارهای ارزیابی و رتبه‌بندی مجلات پژوهشی دنیا بدل کند.

ضريب تأثير به صورت ميانگين تعداد ارجاعات به يك مورد قابل استناد، نظير مقاله پژوهشي، مقاله مروري، نامه، شماره اختراع، يادداشت و چكيده در يك مجله علمي در طول يك دوره زماني معين تعريف شده است. اين شاخص معياري براي سنجش كيفيت نشريات است و در هر سال توسط مؤسسه اطلاعات علمي(ISI) محاسبه مي‌شود. همچنين اين فاكتور در حقيقت توانايي مجله و هيأت تحريريه آن را در جذب بهترين مقاله‌ها نشان مي‌دهد.

صمدي در پژوهش خود تحت عنوان«تأملي در كاربرد ضريب تأثير براي ارزيابي كيفيت نشريات» نشان داد كه ضريب تأثير، يكي از مهم‌ترين شاخص‌هايي است كه با تكيه بر وضعيت استنادي نشريه، به منظور ارزيابي كيفيت نشريه، مورد استفاده قرار مي‌گيرد و براي بررسي نشريات تحت پوشش در پايگاه‌هاي گزارش استنادي و همچنين مقايسه كيفيت نشريات و نويسندگان با يكديگر از اهميت بسزايي برخوردار است.

محاسبه ضریب تاثیر به این شکل است که تعداد استنادها در دو سال اخیر باید بر تعداد مقالات منتشر شده در نشریه در دو سال اخیر تقسیم شود. مثلا برای محاسبه ضریب تاثیر یک نشریه در سال ۲۰۱۹ باید تعداد استنادها به مقالات این نشریه در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ به دست آید و سپس بر تعداد مقالات منتشر شده در همین دو سال تقسیم شود.

ایران در رتبه‌بندی ISI چه جایگاهی دارد؟

بر اساس اعلام پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، ایران در رتبه‌بندی ISI از لحاظ تولید علم در جایگاه شانزدهم قرار دارد و رتبه اول را در میان کشورهای اسلامی داراست. ایران از لحاظ استنادات در سال ۲۰۱۴ رتبه ۲۲، در سال ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ رتبه ۲۰ و در سال ۲۰۱۷ رتبه نوزدهم را به خود اختصاص داده است و در سال ۲۰۱۸ نیز با دو پله صعود مقام ۱۷ جهان را از لحاظ استنادات به دست آورده است.

آمار و ارقام پایگاه استنادی علوم جهان اسلام نشان می‌دهد ایران در رتبه‌بندی مقالات پراستناد در سال ۲۰۱۴ جایگاه ۳۵ را داشته، ولی در سال ۲۰۱۸ توانسته به جایگاه نوزدهم دست پیدا کند.

هر ساله ضریب تاثیر مجلات در  journal citation reports منتشر می‌شود. بر پایه ویرایش ۲۰۱۸ «جی. سی. آر.» (گزارش استنادی نشریه‌ها) که در ژوئن ۲۰۱۹ منتشر شده است؛ ۳۶ نشریه ایرانی «ضریب تأثیر» گرفته‌اند.

بر اساس آن چه در جی.سی.آر. منتشر شده، نشریه «International Journal of Health Policy and Management» با ضریب تأثیر ۴.۴۸۵ و نشریه‌ای در زمینه شیمی با ضریب تأثیر  ۰.۴۶۱ به ترتیب بیشترین و کمترین «ضریب تأثیر» را در میان نشریه‌های ایرانی در «جی. سی. آر.» دارند.

سند چشم‌انداز بيست ساله ايران، سندي جهت تبيين افقي براي توسعه ايران در زمينه‌هاي مختلف فرهنگي، علمي، اقتصادي، سياسي و اجتماعي است كه توسط مجمع تشخيص مصلحت نظام تدوين شده است. اجراي اين چشم‌انداز از سال  1384و در قالب چهار برنامه توسعه 5 ساله انجام مي‌گيرد كه سال 1404 افق چشم‌انداز است. قرار گرفتن ايران در رتبه بالاي علمي در بين كشورهاي منطقه، برخورداري از دانش پيشرفته، توانايي در توليد علم و فنآوري، اتكا بر سهم برتر منابع انساني و سرمايه اجتماعي در توليد ملي، دست يافتن به جايگاه اول اقتصادي، علمي و فنآوري در سطح منطقه آسياي جنوب غربي(شامل آسياي ميانه، قفقاز، خاورميانه و كشورهاي همسايه) با تأكيد بر جنبش نرم‌افزاري و توليد علم، از اهداف بسيار مهم تعيين شده در اين سند ملي مي‌باشد.

 

به قلم: مجتبی صفاری

زمان انتشار: چهارشنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۸ - ۰۸:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 82642

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب