کمتر از ۱۰درصد راهکارها برای کاهش آلودگی هوا مفید خبرگزاری علم و فناوری - کمتر از ۱۰درصد راهکارها برای کاهش آلودگی هوا مفید بوده است

کمتر از ۱۰درصد راهکارها برای کاهش آلودگی هوا مفید بوده است

یک کارشناس محیط زیست با اشاره به راهکارهای اتخاذ شده برای حل بحران محیط زیست در کشور گفت: کمتر از ۱۰درصد راهکارها برای کاهش آلودگی مفید بوده است

لیلا داوودی کارشناس محیط زیست در گفت‌وگو با خبرگزاری علم و فناوری در استان قزوین با بیان اینکه استاندارد شاخص کیفیت هوا یاAQI   برای پنج آلاینده اصلی هوا یعنی ذرات معلق، دی اکسیدنیتروژن، ازن سطح زمین، منوکسیدکربن و دی اکسیدگوگرد محاسبه می شود، اظهار کرد: موضوع آلودگی هوا یک موضوع چند متغیره است.

وی با بیان اینکه آلاینده‌های هوا در دو گروه وارد اتمسفر می‌شوند،تصریح کرد: آلاینده های اولیه مانند مونواکسیدکربن و برخی ذرات معلق مانند سوخت های فسیلی کارخانه جات و نیروگاه ها، منابع و انرژی ها گرمایشی و سرمایشی مصرفی شهروندان و ادارات و گازهای  حاصل از احتراق سوخت  وسایل نقلیه به‌طور مستقیم از منابع آلاینده منتشر شده و وارد اتمسفر می شوند.

داوودی تصریح کرد: آلاینده‌های ثانویه، آلاینده‌هایی هستند که از ترکیب سایر گازها و ترکیبات در جو زمین تشکیل می‌شوند و از منابع آلاینده به‌طور مستقیم منتشر نمی‌شوند.

وی عنوان کرد: ازن یک آلاینده ثانویه است که به‌طور مستقیم از هیچ منبع آلاینده‌ای منتشر نمی‌شود بلکه از ترکیب سایر گازها و ترکیبات در جو به‌وجود می‌آید و یکی ازعامل های اصلی آلودگی هوای شهرهای کشور ازن است.

کارشناس محیط زیست اضافه کرد: احتراق خودروها و موتورسیکلت‌ها و نبود کاتالیست مناسب باعث افزایش غلظت ناکس و در نتیجه غلظت ازن می‌شود.

وی ادامه داد: سوخت های نامناسب  با گوگرد و بنزن بالا در  کارکرد کاتالیست‌ها تاثیر منفی دارد و می توان گفت که تنها یک بار سوخت‌گیری با سوخت غیراستاندارد، باعث تخریب یا کاهش بازدهی شدید کاتالیست می‌شود و اگر کاتالیست بر اثر سوخت خراب شود، مقصر تأمین‌کننده سوخت است و نباید مالک خودرو را مقصر دانست.

داوودی گفت: کاتالیست قطعه بسیار حساس و مهمی است که با نصب روی مسیر دود خروجی، خودروهای سواری اثر  فلز روی و سرب و ترکیبات آلاینده هوا را کاهش می‌دهد. و در اصل این قطعه یک واکنش‌گر شیمیایی است که گازهای سمی در دود را با یک بازدهی مشخص به گازهای بی‌خطر تبدیل می‌کند.

وی اظهار کرد: این قطعه در ایران در همه خودروهای دارای استاندارد یورو 2 به بعد نصب شده است و به شدت به کیفیت سوخت حساسیت دارد و وجود گوگرد در بنزین سبب از بین رفتن این قطعه می‌شود.

این کارشناس افزود: طبق آمارهای ارائه شده در خصوص روند آلاینده ها در کلان شهر تهران طی 5 سال اخیر روند کاهشی بوده است  و تنها عامل آلاینده  ذرات ریز زیر 2 میکرون هستند ولی بررسی های علمی در خصوص وضعیت سوخت، وضعیت خودرو ها این موضع را رد خواهد کرد زیرا داده های علمی با آمار ارائه شده هم خوانی ندارد .

وی با بیان اینکه  بیش از 70 درصد "ذرات معلق" در هوای تهران را منابع متحرک مانند خودروها تولید میکنند.، ادامه داد: در تهران بین ۳ تا ۴ میلیون خودرو در حال تردد هستند که بخش عظیمی از این خودروها با استانداردهای پایین‌تر در گذشته تولید شده اند. از این 70 درصد کمتر از 3 درصد توسط خودروهای سواری تولید بیش از 97 درصد توسط ، کامیونها، اتوبوسها، مینی بوسها و موتورسیکلت ها تولید می شود و بر اساس برنامه پنج ساله دوم شهرداری تهران موظف بوده تعداد ٨٤٠٠ دستگاه اتوبوس دیزلی خود را به فیلتر جذب دوده مجهز کند.

داوودی اضافه کرد: تاکنون و پس از گذشت ٤ سال از برنامه فقط در٥٠ دستگاه اتوبوس ،فیلتر دوده نصب شده است و تعداد ٨٣٥٠ دستگاه اتوبوس باقی مانده ، همچنین اتوبوس ها ،کامیون های بخش خصوصی و دولتی که عامل موثری در الودگی هوای تهران هستند نیز وضعیت خوبی نداشته و به دلیل مشکلات اقتصادی خیلی از خود رو ها فرسوده و از رده خارج است و مالکان آنها توان جایگزین کردن ندارند .

وی بیان کرد: تعداد خودروهای دیزلی ما حدود 2 درصد کل خودروها و موتورسیکلت‌ها در تهران هستند که حدود 65 درصد آلودگی ناشی از حمل‌ونقل را ایجاد می‌کند و اگر بتوانیم همین مجموعه را کنترل کنیم، آلودگی کاهش پیدا می‌کند.

این کارشناس با بیان اینکه باید برای این 65 درصد فکری کرد عنوان کرد: متاسفانه نهادهای اجرایی بسیار ضعیف عمل کرده اند و کارها ناقص باقی مانده و در نیمه راه رها شده است و بیشتر به نشر بیانه و محکوم کردن اکتفا نموده اند در حالی که اگر اراده ایی برای انجام و حل مسئله وجود داشته باشد با تشکیل تیم متخصص و تشریک مساعی و وضع قوانین کاربردی و برقرار کردن ضابطه به جای رابطه و دعوت از نخبگان دانشگاهی و دلسوزان این امر مهم شدنی خواهد بود.

وی تصریح کرد: بر اساس نتایج حاصل از پژوهش‌ها روزانه بالغ بر یک‌هزار و ۱۹۲ تُن مواد آلاینده در هوای تهران منتشر می‌شود و بیشترین این آلاینده‌ها مربوط به اکسیدهای گوگرد با انتشار ۶۹۵ تُن در هر روز است که بعد از آن به ترتیب اکسیدهای نیتروژن، منواکسید کربن و هیدروکربن‌های سوخته نشده، عمده آلاینده‌های هوای تهران محسوب می‌شوند.

داوودی با بیان اینکه سازمان بهداشت و محیط زیست میزان آزبست استاندارد موجود در هوای آمریکا و اروپا راپنج صد هزارم فیبر بر میلی لیتر اعلام کرده است  این در حالی است که میزان آزبست اندازه‌گیری شده در هوای تهران، سه‌هزارم فیبر بر میلی‌لیتر را نشان می‌دهد و این بدان معنا است هوایی که تهرانی‌ها تنفس می‌کنند، ۶۰ برابر اروپا و آمریکا آزبست دارد.

وی ادامه داد:  کمتر از 10 درصد تدابیر اندیشیده در سالهای اخیر را می توان مفید دانست زیرا  تمام طرح ها و پروژه بدون ارزیابی و پشتوانه علمی اجرا شده و فاجعه های زیست ومحیطی مثل سد گتوند و آلودگی های  غیر قابل مهار  را در مناطق مختلف ایجاد کرده و یا تشدید نموده است و این جدای از خسارات ناشی از هدر رفت بیت‌المال در انجام پروژه های نیمه تمام است.

این کارشناس عنوان کرد: نمونه از این بی تدبیری ها  نبود آمایش سرزمینی قبل از ایجاد زیر ساخت ها و شهرک ها است که در کلان شهر تهران که  ۲۰ درصد از جمعیت کشور ایران، در آن ساکن شده‌اند ، در حالی‌که این استان نزدیک به یک درصد از مساحت ایران را تشکیل می‌دهد؛ و افزایش جمعیت منجر به رشد ساخت و ساز در شهرک‌ها و شهرهای اطراف تهران شده‌است.

وی افزایش جمعیت و به تبعه آن افزایش تعداد خودرو ها موتوری در شهر قزوین را یکی از علت‌های اصلی آلودگی هوا دانسته و خاطرنشان کرد: وجود کارخانه سیمان آبیک و  کارخانجات شن  ماسه و معادن در اطراف قزوین که عامل اصلی انتشار ذرات زیر 2 میکرون هستند از دیگر عوامل این آلودگی است.

داوودی بیان کرد: افزایش تعداد واحد های صنعتی که به تبع آن افزایش مصرف انرژی و سوخت هاتی فسیلی را به دنبال داشته و انتشار گازهای آلاینده را سبب می شوند .

وی گفت: بخشی از این آلودگی پدیده بین قاره ای است که مواد شیمیایی و صنعتی را از چند کشور مختلف وارد ایران کرده و به تبع آن به تهران رسیده است. بخشی از این آلودگی حاصل مواد شیمیایی و صنعتی کشورهای سوریه، ترکیه و عراق است. در آلودگی بین قاره ای مواد معلق موجود در اتمسفر از کشورهای مختلف عبور کرده و وارد تهران شده اند و سپس با جریان باد از پایتخت خارج می شود و وارد قزوین و شهرهای دیگر شده که در این مهم جریان باد . سرعت وزش باد اثر گذار خواهد بود

وی عدم توجه به استاندارد های محیط زیست توسط صنایع را یکی دیگر از این عوامل دانسته و افزود:ه با توجه به مشکلات اقتصادی فشار اصلی به محیط زیست وارد شده و الویت،  فعال بودن صنایع به هر عنوانی است که خیلی از واحد های صنعتی شاخص های زیست محیطی را عایت نکرده و هزینه آسیب های زیست محیطی را نمی پردازند و محیط زیست نیز بر طبق سیاست کلی کشور همیشه کوتاه می آید.

داوودی با اشاره به راهکارهای علمی کاهش آلودگی اظهار کرد: راهکارعلمی کنترل آلاینده ازن است که باید پیش‌مواد اولیه تشکیل‌دهنده آن کنترل شود. با توجه به اینکه برای تشکیل ازن نیاز به اکسیدهای ازت و مواد آلی فرار با حضور نور خورشید است. پس اگر می‌خواهیم میزان ازن را کنترل کنیم باید میزان انتشار اکسیدهای ازت  و یا مواد آلی فرار  و یا هر دو کنترل شود.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: باید مشخص شود که آیا میزان تشکیل ازن بیشتر تحت تاثیر اکسیدهای ازت است که اصطلاحاً «مواد آلی فرار محدودشده نامیده می‌شود و یا بیشتر تحت تاثیر مواد آلی فرار  است که به آن اصطلاحاً «اکسیدهای ازت محدودشده گفته می‌شود و یا علت آن هر دو عامل است.

وی در پایان یادآور شد: این موضوع اهمیت دارد چراکه اگر تشکیل ازن بر اثر «مواد آلی فرار محدودشده (VOC-Limited) باشد، با کنترل و کاهش میزان کم مواد آلی فرّار می‌توان غلظت ازن را به‌میزان قابل توجهی کاهش داد و یا اگر تشکیل ازن تحت «اکسیدهای ازت محدودشده (NOx-Limited) باشد، با کنترل و کاهش میزان کم اکسیدهای ازت می‌توانیم غلظت ازن را به‌میزان قابل توجهی کمتر کنیم.

 

زمان انتشار: شنبه ۷ دی ۱۳۹۸ - ۱۶:۰۵:۲۶

شناسه خبر: 84589

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب