خبرگزاری علم و فناوری

علم و فناوری گزارش می دهد؛

درمان بیماری دیابت با داروی محقق ایرانی آسان تر می شود/ تولید نوعی انسولین از سم حلزون دریایی که عوارض جانبی ندارد

محقق ایرانی همراه گروهی از پژوهشگران دانمارکی با استفاده از زهر نوعی حلزون، انسولینی ساخته اند که سرعت تاثیرگذاری آن نسبت به انسولین های موجود در بازار بیشتر است و عوارض جانبی داروهای فعلی دیابت را نیز ندارد.

گروه دانش خبرگزاری علم و فناوری – بسیاری از افرادی که دچار بیماری هایی همچون دیابت اند مجبور به استفاده از انسولین برای درمان و کنترل بیماری شان هستند. استفاده از انسولین مانند سایر داروها دارای عوارض گوناگونی می باشد ؛ این عوارض شامل مشکلات جزیی تا مشکلات جدی تر مانند افزایش وزن یا حتی انواع سکته قلبی و مغزی را شامل می شود. برای رفع این مشکل، هلنا صفوی همامی محقق ایرانی ، همراه گروهی از پژوهشگران دانمارکی با استفاده از زهر نوعی حلزون، انسولینی ساخته اند که سرعت تاثیرگذاری آن نسبت به انسولین های موجود در بازار بیشتر است و عوارض جانبی داروهای فعلی دیابت را ندارد.

انسولین چیست و چه وظیفه ای در بدن دارد ؟

انسولین هورمونی است که توسط اندامی موسوم به پانکراس/طحال ترشح می‌شود. وظیفه‌ی اصلی آن تنظیم میزان مواد مغذی در حال گردش در رگ‌های خونی است. اگرچه انسولین به طور خاص مسئول کنترل قند خون است اما بر سوخت و ساز چربی و پروتئین نیز تاثیرگذار است. هنگامی که غذایی گوشتی که حاوی کربوهیدرات است می‌خوریم، میزان قند خون در رگ‌های خونی افزایش می‌یابد.

ساختار انسولین

سلول‌های پانکراس این افزایش قند را در می‌یابند و بالطبع به خون انسولین می‌فرستند. سپس انسولین در رگ‌های خونی حرکت کرده و به اندام‌ها خبر می‌دهد که باید قند را از رگ‌های خونی بردارند و به سلول‌ها برسانند. همین امر میزان قند خون را کاهش می‌دهد و به اندام‌هایی که به آن نیاز دارند، به عنوان مثال به سلول‌ها برای استفاده یا ذخیره می‌رسانند. این واکنش از اهمیت ویژه‌ایی برخوردار است زیرا تجمع قند فراوان در خون تاثیراتی سمی بر جای می‌گذارد، صدمات جبران ناپذیری وارد می‌کند و در صورتی که بدون درمان رها شود منجر به مرگ می‌گردد.

ساختمان شیمیایی انسولین

انسولین پلی‌پپتیدی است که از دو زنجیره پپتیدی A و B تشکیل شده است. تعداد اسیدهای آمینه در زنجیره‌ها که در زنجیره A برابر 21 و در زنجیره B برابر 30 می‌باشد، در انسولینهای جدا شده از اغلب گونه‌های حیوانی ثابت است. این دو زنجیره به کمک دو پل دی‌سولفور ، یکی بین اسیدهای آمینه شماره 7 از دو زنجیره و دیگری میان اسیدهای آمینه شماره 20 از زنجیره A و شماره 19 از زنجیره B با یکدیگر اتصال دارند. علاوه بر این ، ریشه‌های اسید آمینه ردیف 6 و 11 در داخل زنجیره A بوسیله پیوند دی‌سولفور به یکدیگر متصل هستند. مکان این پیوندها در گونه‌های مختلف جانوری ثابت است.

پژوهشگران با بررسی اثرات تغییرات شیمیایی هر یک از اسیدهای آمینه در ردیفهای مختلف ساختمان انسولین موفق شده‌اند قسمتهایی از ساختمان انسولین را که برای بروز اثرات زیست شناختی آن ضروری هستند، تعیین کنند. انسولین در غلظتهای فیزیولوژیک به صورت یک مونومر ساده است و در غلظتهای بالاتر ، انسولین پلیمریزه شده و ساختمان کمپلکس را به خود می‌گیرد و یونهای روی (Zn ) نقش بسیار مهمی را در ایجاد این کمپلکس بر عهده دارند.

انسولین مهمترین داروی بیماران دیابتی

انسولین برای درمان و کنترل انواع بیماری ها به ویژه افرادی که به بیماری دیابت دچار هستند مصرف می شود. دیابت نوع ۱ که در گذشته دیابت وابسته به انسولین نامیده می‌شد هر سنی را دربر می‌گیرد اما در کودکان و جوانان شایع‌تر است. بدن افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ قادر به تولید انسولین کافی نمی‌باشد. این نوع دربرگیرنده ۵–۱۰٪ از انواع دیابت است. در این نوع از دیابت تخریب سلولی سلولهای بتا در پانکراس اتفاق می‌افتد. در دیابت نوع ۱، پانکراس هیچ انسولینی ترشح نمی‌کند و چنانچه قند موجود در خون نتواند وارد سلول‌ها شود، در رگ‌ها انباشته شده و نتیجه آن افزایش قند خون است. قند خون بالا به مرور زمان می‌تواند تأثیرات جبران ناپذیری را بر روی اعضای مختلف بدن داشته باشد. تشخیص سریع و به موقع این بیماری می‌تواند از عوارض و مشکلات آتی آن همچون نابینایی، فشار خون بالا، اختلالات عصبی و نارسایی‌های کلیوی پیشگیری کند. البته دیابتی‌های نوع ۱ علاوه بر انسولین، به ورزش منظم و رژیم غذایی سالم نیز احتیاج دارند.

بیماران دیابتی نوع 2 نیز بعد از 10 تا 20 سال ، تقریباً نیاز به تزریق انسولین خواهند داشت از آنجایی که در پانکراس این افراد بیشتر سلولهای سازنده ی انسولین از بین می رود  درمانهای خوراکی برای تحریک ترشح انسولین بی نتیجه خواهد بود. برخی مواقع بیمار با مصرف  همزمان 3 نوع مختلف از داروهای خوراکی قادر به کنترل بیماری خود نخواهد بود و  مقدار هموگلوبین A1Cبیمار به مقدار خطرناک می رسد. تغییر روند درمان ازمصرف چندین داروی خوراکی به تزریق انسولین می تواند روش درمان را ساده کند.

عوارض جانبی انسولین درمانی

همانگونه که در بالا به آن اشاره کردیم انسولین نقش اساسی در کنترل قندخون در تمام بیماران دیابتی بازی می‌کند و با افزایش شیوع روز افزون دیابت، مصرف انسولین نیز روبه افزایش است. انواع انسولین موجود در بازار شامل انسولین‌های سریع‌الاثر، کوتاه اثر، متوسط‌الاثر، طولانی اثر و مخلوط می‌باشد. عوارض ناشی از انسولین می‌تواند منجر به عدم کنترل مناسب قند خون و گاهی قطع مصرف توسط بیمار گردد.از طرفی عوارض ناشی از انسولین گاهی می‌تواند بسیار جدی و حتی تهدید کننده حیات باشد. عوارض جانبی که فرد ممکن است تجربه کند به نوع انسولین دریافتی بستگی خواهد داشت. با این وجود، برخی عوارض جانبی رایج شامل موارد زیر می‌شوند:

  • افزایش وزن اولیه، زیرا بدن سازگاری با درمان را آغاز می‌کند
  • قند خون بیش از حد پایین که به نام هیپوگلیسمی شناخته می‌شود
  • بروز راش‌های پوستی، جوش‌ها یا تورم در اطراف محل تزریق
  • سردرد
  • عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی مانند سرماخوردگی و گلو درد
  • اضطراب یا افسردگی
  • سرفه

تولید نوعی انسولین از زهر حلزون که عوارض داروهای مشابه را ندارد

استفاده از انسولین برای بیمارانی همچون افرادی که دچار بیماری های قلبی ، کلیوی و مغزی هستند بسیار زیان آور است و ممکن است در صورت مصرف مرگ بیمار را به دنبال داشته باشد. در این زمینه گروهی از محققین به سرپرستی  هلنا صفوی همامی استادیار دانشگاه کپنهاگ در دانمارک ادعا می‌کنند از زهر یک نوع حلزون دریایی مهاجم انسولینی تولید کرده‌اند که درمانی ایمن تر و مؤثرتر برای دیابت است. به گفته محققان این انسولین ویژگی‌های زهر حلزون دریایی را برای کاهش قند خون تقلید می‌کند و مانند بقیه داروهای دیابت، عوارض جانبی طولانی مدت ندارد.

در این پژوهش محققان دانشگاه یوتا آمریکا نیز شرکت کرده‌اند. آنها ادعا می‌کنند کوچک‌ترین و کارآمدترین نسخه هورمون انسولین را از زهر حلزون ساخته‌اند. یافته‌های پژوهشی آنان بر اساس مطالعات روی حیوانات است و نقطه آغازی برای توسعه درمان‌های انسولینی است که می‌تواند زندگی افراد مبتلا به دیابت را متحول کند. دانی هونگ چیو چو یکی از مؤلفان این پژوهش می‌گوید:

«اکنون می‌توانیم نسخه هیبریدی انسولین را بسازیم که ضمن اینکه کارآمد است، در عین حال به نظر می‌رسد بسیاری از ویژگی‌های مثبت انسولین حلزون مخروطی (cone snail) را نیز همراه خود دارد.»

این نوع از حلزون مخروطی روی صخره‌های مرجانی حرکت می‌کند و به دنبال طعمه است. زهر حلزون Conus geographus حاوی نوع خاصی از انسولین است.

این جانور زهر را در آب پراکنده می‌کند و همین امر سبب می‌شود گلوکز خون ماهی‌های اطراف به طور موقت کاهش یابد و آنها را فلج کند. همزمان با این کار حلزون به طور ناگهانی از زیر پوسته خود ظاهر می‌شود و طعمه را می‌بلعد.

محققان کشف کردند این انسولین زهرآگین ویژگی‌هایی مشابه انسولینی دارد که در بدن انسان تولید می‌شود و البته تأثیرگذاری آن نیز سریع‌تر است. صفوی در این باره می‌گوید:

 «انسولین با قابلیت تأثیرگذاری سریع‌تر خطر ایجاد هایپر گلیسیمی (افزایش ناگهانی قند خون) و اختلالات دیگر دیابتی را می کاهد. این کشف می‌تواند عملکرد پمپ‌های انسولین یا پانکراس‌های مصنوعی را بهبود دهد. ما می‌خواهیم به افراد مبتلا به دیابت کمک کنیم تا بهتر و سریع تر قند خونشان را کنترل کنند.»

شما می توانید نتیجه این تحقیقات را از اینجا مشاهده نمایید .

انتهای پیام /

خبرنگار : سجاد عبدلی

زمان انتشار: شنبه ۱۷ خرداد ۱۳۹۹ - ۰۸:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 88286

مطالب مرتبط :
دیابت

افزایش امید به درمان کامل دیابت نوع یک و دو در کانادا

دیابت در ایستگاه پایانی !

مححقان دانشگاه آلبرتا با کمک فرآیندی جدید در سلول‌های بنیادی موفق به درمان دیابت در موش‌ها شدند و امیدوارند بتوانند این روش را در انسان‌ها توسعه دهند.

بزرگسالان مبتلا به آرتریت روماتوئید خطر دیابت نوع ۲ کمتری دارند

بزرگسالان مبتلا به آرتریت روماتوئید خطر دیابت نوع ۲ کمتری دارند

محققان با یک تجزیه و تحلیل جدیدی از یک پایگاه داده بیمه ای ایالات متحده نشان دادند که بزرگسالان مبتلا به آرتریت روماتوئید نسبت به سایر افراد، از جمله افراد مبتلا به انواع دیگر آرتریت، ابتلا به دیابت نوع ۲ خطر کمتری (۲۴٪ تا ۳۵٪ ) دارند.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب