علم و فناوری گزارش می دهد؛

با ۱۰ بیماری کشنده که از حیوانات به انسان ها منتقل می شود آشنا شوید + عکس

بر اساس تحقیقات دانشمندان تاکنون ۳۰ نوع بیماری مشترک بین حیوانات و انسان کشف شده است که می تواند جان هر دو گونه را تحدید کند؛ آخرین نمونه این بیماری ها که به مرحله همه گیری جهانی رسیده است بیماری "کرونا" با منشاء حیوانی خفاش می باشد .

گروه دانش خبرگزاری علم و فناوری – ویروس‌ها و باکتری‌هایی که اغلب برای یک گونه زیستی، خنثی و بدون مشکل هستند می‌توانند به سرعت برای آلوده کردن گونه‌های دیگر تکامل یافته و آنها را بیمار و یا بکشند. بر اساس تحقیقات دانشمندان تاکنون 30 نوع بیماری مشترک بین حیوانات و انسان کشف شده است که می تواند جان هر دو گونه را تحدید کند. آخرین نمونه این بیماری ها که به مرحله همه گیری جهانی رسیده است بیماری "کرونا" با منشاء حیوانی خفاش می باشد که تاکنون میلیون ها نفر را در سرتاسر جهان به خود مبتلا کرده است. در این گزارش قصد داریم شما را با 10 بیماری خطرناک که از طریق حیوانات به انسان ها منتقل می شوند آشنا کنیم.

1- بیماری کشنده هاری

بیماری هاری یک بیماری کشنده است که توسط ویروسی که به سیستم عصبی حمله می کند ایجاد می شود. ویروس هاری در بزاق پنهان شده و معمولا توسط گازگرفتن حیوان یا انسان آلوده به فرد سالم منتقل میشود. فرم انتقال دیگر که چندان شایع نمی‌باشد ریخته شدن بزاق آلوده بر روی زخم باز، مخاط چشم، بینی و یا دهان است. هنگامی که علائم بیماری هاری ظاهر شوند، در اکثر موارد کشنده خواهد بود. در بیشتر مواقع هاری در حیوانات وحشی و عمدتا در اسکانک‌ها، راکون، خفاش، کایوت، سگ و روباه رایج است. در سال‌های اخیر، در میان حیوانات خانگی، گربه‌ها بیشترین آلودگی را به ویروس هاری داشته‌اند و آن به این خاطر است که صاحبان گربه‌هایی که با محیط بیرون در ارتباط هستند آن‌ها را در برابر بیماری هاری واکسینه نمی‌کنند. این بیماری همچنین در سگ‌ها و گاوهای شیری در تعداد قابل ملاحظه‌ای رخ می‌دهد و با شیوع کمتر در اسب، بز، گوسفند، خوک و راسو تشخیص داده می‌شود.

تصویر سه بعدی از ویروس هاری

اگرچه ظهور واکسن هاری برای حیوانات اهلی در دهه 1920، وقوع بسیار نادر این بیماری در کشورهای توسعه یافته را در پی داشته است، اما این بیماری در هند و بخش هایی از آفریقا همچنان یک مشکل جدی بشمار می آید. "الکه مالبرگر"، استادیار میکروبیولوژی از دانشگاه بوستون درباره بیماری هاری می‌گوید :

«این ویروس به مغز آسیب می رساند، و بیماری واقعاً بدی است سال هاست که واکسن هاری ساخته شده است و آنتی بادی هایی داریم كه ضد هاری عمل می كنند، بنابراین اگر كسی مورد گزش حیوان هاری قرار گیرد قادر به درمان این فرد هستیم، با این حال در صورت عدم درمان، احتمال وقوع صد درصدی مرگ قطعی است.»

2- مالاریا، بیماری که عامل آن پشه است

مالاریا (Malaria) مهم‌ترین بیماری انگلی و یکی از مشکلات مهم بهداشتی تعدادی از کشورها بخصوص کشورهای منطقه گرمسیری و نیمه گرمسیری دنیا است. بیماری مالاریا با نام‌های دیگری چون پالودیسم، تب و لرز، تب نوبه و تب متناوب نیز شناخته می‌شود. فرد مبتلا به مالاریا را مالاریال (Malarial) می گویند. کلمه مالاریا یک کلمه ایتالیایی و به معنای هوای بد (Mal-Aria) است و منظور از آن تعریف بیماری با ویژگی‌های تب متناوب است که ایتالیایی‌ها در گذشته وجود آن را ناشی از هوای بد و مناطق باتلاقی می‌دانستند.

عامل انتقال بیماری مالاریا

این بیماری به صورت عفونت حاد در بیشتر موارد وخیم و گاهی طولانی و با ویژگی‌های تب متناوب و لرز، کم‌خونی و بزرگی طحال و گاه با ویژگی‌های ساده یا کشنده دیگر خودنمایی می‌کند. اهمیت این بیماری به خاطر شیوع زیاد و مرگ‌ومیر قابل توجه‌است. انگل مالاریا توسط یک تیره از پشه به نام آنوفل به انسان منتقل می‌شود که این تیره شامل چندین گونه است. همواره با گرم شدن زمین، شیوع این بیماری افزایش می‌یابد.

3- آنفلوانزای خوکی

آنفلوانزای خوکی بیماری تنفّسی خوک‌ها است که از ویروس آنفلوانزای نوع «A» نشأت می‌گیرد. ویروس آنفلوآنزای خوکی (SIV) به بیماری آنفلوانزایی اشاره دارد که توسط اورتومیکسوویروس‌هایی ایجاد می‌شود که در میان خوک‌ها بومی هستند. این بیماری در واقع نوعی ویروس است که معمولاً خوک را مبتلا می‌کند امّا هرساله مواردی از ابتلای انسان به این بیماری، به ویژه از راه تماس با این جانور، گزارش می‌شود.

مراحل رشد و تکثیر ویروس آنفلوآنزا در بدن خوک

آنفلوانزای خوکی در انسان از طریق تماس با فرد مبتلا نیز سرایت می‌کند و نشانه‌های معمول آن تب، سرگیجه، خشکی مفصل‌ها، حالت تهوع و در موارد پیشرفته، بیهوشی و مرگ است. موارد انسانی آنفلوانزای خوکی ابتدا بیشتر در افرادی رخ می‌داد که در فاصله نه چندان دوری در نزدیکی خوک‌ها به‌سر می‌برند اما الان ویروس از انسانی به انسان دیگر نیز منتقل می‌شود.

4- ابولا، بیماری که باعث خونریزی در بیمار می شود

بیماری ویروسی ابولا (Ebola virus disease) یا تب خونریزی‌دهنده نوعی بیماری انسانی است که از ویروس ابولا ناشی می‌شود. این بیماری برای اولین بار در کشور کنگو دیده شد. نشانه‌های این بیماری معمولاً دو روز تا سه هفته بعد از تماس با ویروس و به صورت تب، گلودرد، دردهای ماهیچه‌ای و سردرد ظاهر می‌شوند. معمولاً حالت تهوع، استفراغ و اسهال و همچنین کاهش عملکرد کبد و کلیه‌ها به دنبال این موارد می‌آیند. در این زمان، مبتلایان دچار خونریزی می‌شوند.

روش انتقال ویروس ابولا

این ویروس از طریق تماس با خون یا مایعات بدن حیوان آلوده منتقل می‌شود (که معمولاً شامل میمون‌ها یا خفاش‌های میوه‌خوار هستند). انتقال بیماری از طریق هوا هنوز در محیط طبیعی به ثبت نرسیده‌است. دانشمندان بر این باورند که خفاش‌های میوه‌خوار بدون این که مبتلا به این بیماری شوند، می‌توانند ویروس آن را با خود حمل کنند و انتقال دهند.

5- تب مالت

بیماری تب مالت یا بروسلوز به عنوان یکی از مهم‌ترین بیماری‌های مشترک انسان و دام محسوب می‌گردد. باکتری بروسلا که ایجادکننده بیماری است، طیف وسیعی از پستانداران اهلی و وحشی را مبتلا می‌سازد. این بیماری به علت ایجاد سقط جنین در دام، کاهش تولید شیر، عقیمی و نازایی دام‌های مبتلا و همچنین به علت ابتلای انسان به بیماری تب مالت، همواره از دو بعد اقتصادی و بهداشتی مورد توجه قرار می‌گیرد.

چرخه انتقال تب مالت به انسان

تب مالت از گاو، خوک، گوسفند یا بز آلوده به انسان انتقال می‌یابد اما از انسان به انسان خیر. تب مالت روی اعضای خون‌ساز بدن مانند مغز استخوان، گره‌های لنفاوی، کبد و طحال تأثیر می‌گذارد. تب مالت در دو نوع حاد و مزمن دیده می‌شود. دوره نهفتگی این بیماری می‌تواند ۵ تا ۶۰ روز باشد (چندین ماه نیز دیده شده‌است). تب مالت در مردان ۲۰ تا ۶۰ ساله شایع‌تر است. مصرف شیر، محصولات لبنی (کره، پنیر) یا محصولات گوشتی حیوانات آلوده موجب سرایت بیماری به انسان می‌شود.

6- طاعون مرگبارترین بیماری همه گیر شده در جهان

شاید شیوع طاعون خیارکی در قرن ۱۴ را بتوان مرگبارترین بیماری همه گیر شده یا اپیدمیک در طول تاریخ انسانی دانست. این بیماری در آسیای مرکزی شکل گرفته و در اواخر سال ۱۳۴۰ میلادی اروپا را درنوردید. تعداد کسانی که در طول شیوع این بیماری در سراسر جهان جان خود را از دست دادند حدود ۷۵ میلیون نفر برآورد شده است. برخی معتقدند تنها ۲۰ تا ۳۰ میلیون نفر از این قربانیان از مردم اروپا بودند. با این حال، این طاعون بیشترین آسیب را به اروپا وارد کرد. مشهور است که در آن زمان طاعون سیاه بین یک سوم تا دو سوم از جمعیت اروپا را به کام مرگ فرستاد. برخی مورخان نوشته اند که تلفات بیماری سیاه در اروپا به حدی بود که برخی شهر‌ها مانند میلان و پاریس خالی از سکنه گردید.

بدن فردی که دچار بیماری طاعون شده است

طاعون خیارکی بیماری است که توسط جوندگان و کک‌ها به انسان منتقل می‌شد. بسیاری معتقدند گزیدن جوندگان به خصوص موش‌ها باعث انتقال سریع این بیماری از طریق کک‌ها به انسان می‌شود. باکتری عامل این بیماری در بدن کک تکثیر شده و فضای معده او را به کلی اشغال می‌کند و در نهایت باعث مرگ آن به دلیل گرسنگی می‌شود. این موضوع باعث می‌شود که کک حریصانه یک میزبان که می‌تواند انسان یا یک جونده باشد را نیش زده و تلاش بی نتیجه‌ای را برای فرو نشاندن گرسنگی خود انجام می‌دهد؛ سپس خونی که از بدن میزبان مکیده و با باکتری آغشته شده است را روی زخم استفراغ می‌کند؛ بدین ترتیب باکتری طاعون خیارکی میزبان جدیدی بدست می‌آورد و کک در اثر گرسنگی می‌میرد.

7- هانتاویروس

سندرم هانتاویروس ریوی (HPS) اولین بار در سال 1993در آمریکا هنگامی مورد توجه گسترده قرار گرفت که یک مرد جوان ناواجو و نامزدش در ناحیه فورکرنر آمریکا زندگی می‌کردند، چند روز پس از دچار شدن به تنگ نفس جان خود را از دست دادند. مسئولان بهداشتی هانتاویروس را از یک موش‌آهو (deer mouse) در خانه یکی از افراد آلوده به ویروس زندگی می‌کرد، جدا کردند.

راه های انتقال هانتاویروس

 براساس آمار مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا تا به حال بیش از 600نفر در این کشور به HPS مبتلا شده‌اند و 36درصد افراد در اثر ابتلا به این بیماری فوت کرده‌اند. این بیماری از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود و علت ابتلا به بیماری تماس با فضولات موش‌های آلوده است. بر اساس یک مقاله منتشر شده ژورنالClinical Microbiology Review در سال 2010، پیش از این یک سویه از هانتاویروس موجب شیوع بیماری در اوایل دهه 50 میلادی در حین جنگ کره شده بود. در این شیوع بیش از 3000 سرباز آمریکایی آلوده شدند و12درصد آنها جان خود را از دست دادند. با اینکه هنگام کشف هانتاویروس در امریکا، این بیماری برای پزشکی غربی موردی جدید محسوب می‌شد اما محققان بعد‌ها دریافتند در رسوم و سنت‌های پزشکی بومیان ناواجو بیماری مشابهی توصیف شده که با موش‌ها مرتبط است.

8- تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو

تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو یک بیماری حاد تب‌دار و خون‌ریزی دهنده است که از طریق گزش کنه یا تماس با خون یا ترشحات یا لاشه دام و انسان آلوده منتقل می‌شود. این بیماری اولین بار در سال ۱۹۴۴ در کریمه اوکراین شرح داده شد و نام تب خون‌ریزی دهنده برای آن اعلام شد. در سال ۱۹۶۹ معلوم شد بیماری‌زای ایجادکننده تب خون‌ریزی دهنده در کریمه مشابه همان بیماری است که در سال ۱۹۵۶ در جمهوری دموکراتیک کنگو مشاهده شده‌است. از این رو با توجه به مشابهت نشانه‌ها در هر دو مکان، به بیماری، نام کنونی داده شد. تب خونریزی‌دهنده کریمه-کنگو در انسان، بیماری شدیدی همراه با مرگ و میر حدود ۳۰ ٪ ایجاد می‌کند و شیوع بیمارستانی آن نیز بسیار بالا است.

علائم و راه های پیشگیری از بیماری کریمه و کنگو

عامل این بیماری ویروسی از خانواده Bunyaviridae و جنس Nairovirus است. این ویروس دارای پوشش پروتئینی است و قطر ساختمان آن ۸۵ تا ۱۰۰ نانومتر است و از گروه آران‌ای‌های تک رشته‌ای است. مقاومت ویروس در برابر گرما کم است و در دمای ۵۶ درجه سلسیوس به مدت ۳۰ دقیقه از بین می‌رود؛ بنابراین پختن گوشت یا پاستوریزه کردن شیر باعث از بین رفتن ویروس می‌شود.

9- ویروس دنگی

ویروس دنگی اولین بار در دهه 1950 در فیلیپین و تایلند ظاهر شد و از آن زمان در سراسر مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان گسترش یافته است. در حال حاضر حدود 40٪ از جمعیت جهان در مناطقی زندگی می كنند كه دنگی بومی (اندمیک) آن جا است و احتمال گسترش بیشتر بیماری – با پشه های ناقل آن- با گرم شدن جهان وجود دارد.

طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، بیماری دنگی سالانه 50 تا 100 میلیون نفر را تحت تأثیر قرار می دهد. اگرچه میزان مرگ و میر ناشی از تب دنگی، با نرخ 2.5 درصد، کمتر از برخی ویروس های دیگر است، اما این ویروس می تواند یک بیماری شبه ابولا بنام تب خونریزی دهنده دنگی را ایجاد کند و در صورت عدم درمان، مرگ و میر 20 درصدی را در پی داشته باشد.

10- کروناویروس

کروناویروس‌ها (Coronaviruses) خانواده بزرگی از ویروس‌ها و زیر مجموعه کروناویریده هستند که از ویروس سرماخوردگی معمولی تا عامل بیماری‌های شدیدتری همچون سارس، مرس و کووید ۱۹ را شامل می‌شود. کروناویروس‌ها در دهه ۱۹۶۰ کشف شدند و مطالعه بر روی آن‌ها به‌طور مداوم تا اواسط دهه ۱۹۸۰ ادامه داشت. این ویروس به‌طور طبیعی در پستانداران و پرندگان شیوع پیدا می‌کند، با این حال تاکنون هفت کروناویروس منتقل شده به انسان، کشف شده‌است. آخرین نوع آن‌ها، کروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲ (SARS-CoV-2)، در دسامبر ۲۰۱۹ در شهر ووهان چین با همه‌گیری در انسان شیوع پیدا کرد. کرونا ویروس پس از مدت کوتاهی تمام جهان را درگیر کرد .

ساختار تشکیل دهنده ویروس کرونا

از ۴۰ گونه مختلف خانواده کروناویروس، تاکنون هفت گونه منتقل شده به انسان کشف شده‌است که موجب بروز بیماریهایی همچون خانواده سرما خوردگی در انسان می‌گردند. گاهی برخی از کروناویروس‌ها به دستگاه تنفسی حمله می‌کنند و گاهی علائم خود را در روده و معده افراد نمایان می‌کنند. دانشمندان مورچه خار پولک دارو و خفاش را عامل شکل گیری این ویروس می دانند .

آمار ابتلا به ویروس کرونا در جهان

بر اساس آخرین آمار جهانی پایگاه اطلاعاتی "worldometer" تا این لحظه 11 میلیون و 197 هزار و 174 نفر در جهان به ویروس کرونا (کووید 19) مبتلا شده‌اند که از این تعداد، 529 هزار و 197 نفر جان خود را از دست داده‌اند. از مجموع تعداد مبتلایان در جهان تاکنون 6 میلیون و 342 هزار و 850 نفر بهبود یافته و توانسته‌اند این بیماری را شکست بدهند.

انتهای پیام /

خبرنگار : سجاد عبدلی

زمان انتشار: پنج شنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۹ - ۰۸:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 88873

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب