خبرگزاری علم و فناوری

چرا درصد زیادی از دانشجویان به رشته خود علاقه ندارند؟

انتخاب مسیر شغلی و تحصیلی یکی از مهمترین بخش های زندگی هر فرد می باشد. دلیل اصلی و ریشه این بی علاقگی به انتخاب های نادرست رشته تحصیلی و یا شغلی برمی گردد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از اردبیل؛ اخیرا رقابت کنکور سراسری سال 99 به پایان رسیده و دانش آموزان در حالی روزهای آینده را در انتظار اعلام نتایج آزمون و ورود به دانشگاه سپری می‌کنند که احتمالا در آینده‌ای نه چندان دور تعدادی از دانشجویان با گذشت زمان متوجه می‌شوند از رشته‌ای که با تلاش در آن پذیرفته شده‌اند رضایت ندارند و این تازه سرآغاز ماجرای بی‌علاقگی به رشته تحصیلی و تبعات مختلف آن است.

عدم علاقه به رشته تحصیلی می‌تواند به طور جدی در روند تحصیلی و شغلی دانشجو اثرگذار باشد؛ بی‌انگیزگی برای ماندن در تحصیل و به کلاس رفتن، ناامیدی از آینده شغلی، اهمال در وظایف تحصیلی و اتلاف منابع از تبعات این انتخاب است.

سیستم آموزش و پرورش مدارس عمدتا در مسیر مافیای کنکور قرار دارند که خانواده‌ها را وارد رقابت کنکوری می‌کنند و چیزی را به دانش‌آموز تحمیل می‌کند که مورد علاقه دانش‌آموز نیست. این مدارس برای اینکه عنوان و رتبه بگیرند که برای مثال در رشته‌های برتر دانشگاه‌های برتر فلان تعداد قبولی داده‌اند دانش‌آموز را به رشته‌های خاص که می‌تواند برای مدرسه یا مؤسسه کنکور امتیاز باشد سوق می‌دهند.

خانواده‌ها به دلیل اینکه تحت تاثیر جو داخل دبیرستان قرار گرفته‌اند و به دلیل اعتماد به مشاوران تحصیلی معتقدند مشاور خیر و صلاح دانش‌آموزان را بهتر می‌داند؛ همچنین در مباحث رغبت سنجی و استعداد سنجی در دوره دبیرستان به دانش‌آموز جهت داده می‌شود.

بنابراین دانش آموزان وارد فضایی می‌شوند که کشف نشده واقعا چه استعدادی دارند و این باعث می‌شود فرد مسیر شغلی خود را با آگاهی انتخاب نکند. در آموزش و پرورش و مدارس ما فرد ابتدا مسیر تحصیلی خود را انتخاب می‌کند و براساس آن دنبال شغل می ‌رود؛ در حالی که باید مسیر انتخاب شغل و سپس تحصیل را اجرا کنیم؛ برای مثال یک دانش‌آموز می‌گوید می‌خواهم به رشته ریاضی بروم زیرا مهندسی‌ها خوب است، سپس وارد دانشگاه می‌شود و پس از فارغ‌تحصیلی سراغ شغل می‌گردد اما در شغل خود استخدام نمی‌شود و سراغ شغل دیگری می‌رود؛ همچنین برخی بچه‌های مهندسی در دانشگاه لیسانس می‌گیرند اما در ارشد در حوزه‌های اجتماعی، سیاسی و مدیریتی تحصیل می‌کنند و مقطع لیسانس چیزی نبوده که با توجه به علایق و استعدادهایشان باشد

در سیستم دانشگاه تغییر رشته‌ها به راحتی صورت نمی‌گیرد و به ویژه در گروه‌های آزمایشی تغییر رشته ممنوع است؛ برای مثال اگر کسی وارد رشته علوم انسانی شده بسیار سخت است که رشته تجربی را شرکت کند، یا برعکس، مگر رشته‌هایی که از هم ورودی می‌پذیرند که آن هم دردسر دارد.

بسیاری از افرادی که تغییر رشته داده‌اند موفق بوده‌اند و نتایج نشان می‌دهند که حتی فرد در رشته‌های غیردرسی هم موفق شده است. اما مشکل اصلی این است که خانواده‌ها درباره این موضوع بسیار مقاومت دارند، به این معنا که هیچ کس دوست ندارد برای مثال امتیاز مهندسی دانشگاه تهران و دانشجوی فنی بودن را از دست دهد و علوم اجتماعی یا فلسفه بخواند و خانواده‌ها این موضوع را به سختی می‌پذیرند؛ اما پس از اینکه خانواده‌ها توجیه می‌شوند و از تصمیم دانشجو حمایت می‌کنند عملکرد دانشجو بسیار عالی می‌شود.

همچنین بسیاری از افرادی که جرات تغییر رشته را ندارند از موضوع نظام وظیفه می‌ترسند؛ آنها پس از تحصیل در 2 تا 3 ترم اگر رشته خود را تغییر دهند مشمول سنوات می‌شوند و ترجیح می‌دهند در رشته دلخواه از ابتدا شروع به تحصیل کنند.

از سوی دیگر اطلاعات دانشجویان مرتب در حال افزایش است. در حال حاضر همه دانشجویان می‌دانند اگر به رشته‌ای علاقه داشته باشند میزان موفقیت آنان بسیار افزایش پیدا می‌کند. اگرچه خانواده‌ها هنوز در کشور ما اعمال نظر پررنگی روی فرزندان دارند اما بچه‌ها غیر از مجرای خانواده از کانال‌های دیگر به اطلاعات دسترسی دارند؛ برای مثال بسیاری از استارت آپ‌ها را بررسی می‌کنند و متوجه می‌شوند حتما نباید در رشته خود فعالیت کرد ممکن است ایده‌ای داشته باشی و آن ایده را دنبال کنی و کارآفرین خوبی شوی و مجموعه بزرگی را شکل دهی. از این رو دانشجویان در حال تجربه‌های دیگر و جدید هستند و ممکن است براساس آنها تصمیم بگیرند.

اگر دانشجویان در رشته‌ای که مورد علاقه‌شان نیست تحصیل کنند و تجربه‌ای به دست آورند، ممکن است به سمت‌ دانشگاه‌های پایین‌تر تغییر جهت دهند و سراغ علاقمندی خود بروند. بنابراین شهامت و جسارت تغییر را به دست آورده‌اند؛ با این حال فکر می‌کنم برای دانشگاه‌های بزرگ قاعده فقط پارامترهای شناخت علاقه نیست و شرایط کمی سخت‌تر است.

این ایده که 4 سال درس خواندم و علاقه‌ای نداشتم و حالا سراغ علاقه‌ام بروم روش سالم است؛ وقتی فرد به بلوغ فکری برسد و بداند چه می‌خواهد مشکلی نیست ولی درصدی از دانشجویان هنوز نمی‌دانند چه می‌خواهند.

در این بحث این سؤال پیش می‌آید که آیا باقی ماندن در این مقطع وقتی فرد عدم علاقه دارد اتلاف هزینه و وقت است؟ خیلی‌ها می‌گویند که یک تجربه است و می‌توانند کمک کند و باید فرد پخته شود. باید بیاید در این فضا تا ببیند چه چیزهایی را می‌خواسته، چه چیزها را نمی‌خواسته، با چه چیزی هماهنگ بوده و شاید هیچ سیستمی نتواند تا قبل از اینکه فرد آن را لمس کند به او کمک برساند. شاید باید فرد این پختگی را کسب کند و سپس در مقطع ارشد به این نتیجه برسد که واقعا در چه زمینه‌ای علاقه و استعداد دارد. به نظر می‌رسد این دست از فعالیت‌ها کمک کننده است.

علاوه بر این، باید مقداری روی خانواده‌ها کار شود که کمک کنند از قالب قبلی که فرزندم باید حتما مهندس یا پزشک باشد و زحمت کشیده به این رشته رسیده دست بردارند. بنابراین بحث آموزش خانواده‌ها مهم است.

همه دوست دارند پولدار،‌ مشهور و موفق شوند اما آیا برای رسیدن به این اهداف خود را ریز کرده‌اند و خیلی از دانشجویان این کار را نکرده‌اند. اگر دانشجو به خودشناسی برسد و بداند می‌خواهد چه کند دانشگاه‌های مختلفی هستند که می‌تواند در آنها ورود کنند، گاهی ما به بچه‌ها می‌گوییم حتما نباید دانشگاه تهران باشد و هر دانشگاهی که بروی می‌توانی در آنجا تاپ باشی و بستگی به توانایی فرد دارد که چه کار کند.

پارامتر دیگر در معادلات که کمتر در نظر گرفته می‌شود بحث تعیین کننده‌های اجتماعی سلامت روانی جامعه و دانشجوست که هر چقدر آن شاخص‌ها بیشتر و بهتر باشد دانشجو تکلیف خود را بهتر می‌داند.

نگرش مثبت به آینده شغلی، نگرش مثبت به آینده و دسترسی به خدمات سلامت، از جمله پارامترهای تعیین کننده‌های اجتماعی سلامت روانی جامعه است. بنابراین همه چیز در سیستم دانشگاه و خود فرد نیست و برخی مسائل در حوزه اجتماعی و تابع سیاست‌های کلان‌تر است که مرکز مشاوره به تنهایی نمی‌تواند معجزه کند.

چند فاکتور در این بی‌علاقگی تاثیرگذار است. این موضوع در کل کشور و حتی در دانشگاه‌های بزرگ وجود دارد. قبلا تصور می شد بی‌علاقگی تحصیلی فقط بین دانشجویان مقطع کارشناسی وجود دارد اما آمارها نشان می‌دهد دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری حتی بیشتر از دانشجویان کارشناسی نیاز به توجه دارند. زیرا نیاز به امید دارند. کسی که از کارشناسی ارشد فارغ‌التحصیل می‌شود کم کم باید زندگی تشکیل دهد و کار انتخاب کند و انتظارات اجتماعی و خانوادگی در این مقاطع بیشتر است. اما کسی که کارشناسی می‌خواند تصور می‌کند هنوز دانشجوست و تصمیم‌های زندگی را به دوره‌های بعد عقب می‌اندازد و می‌گوید فعلا می‌توانم ارشد بخوانم.

از این رو دانشجویان ارشد و دکتری از این بابت بیشتر تحت فشار هستند و فشاری که قبلا روی دانشجویان کارشناسی بود اکنون به دانشجویان ارشد و دکتری منتقل شده است. اگر بتوان بسته به علایق فرد و نیاز بازار و امکانات دانشگاه دانشجو پذیرش شود بهتر است؛ در برخی رشته‌ها حتی نیاز به این تعداد فارغ التحصیل در سال نیست  در حالی که رشته‌های پیام نور،‌ آزاد و علمی کاربردی هر سال دانشجویانی را فارغ‌التحصیل می‌کنند که اساسا نیاز بازار کمتر از این تعداد دانشجو است؛ برای مثال کارشناسان برخی رشته‌ها و صنایع را تحلیل کرده بودند و گفته بودند که اگر به بهترین شکل در این صنعت کار کنیم باید مقدار مشخصی فارغ‌التحصیل داشته باشیم که تعداد فارغ‌التحصیلان 10 برابر نیاز واقعی رشته بوده است، در نهایت هم وقتی دانشجو می‌بیند بازار کاری برای رشته‌اش نیست بی‌علاقه می‌شود مگر اینکه شرایط و استعداد خاص در آن رشته داشته باشد که در رشته و کار خود شکوفا شود.

این آمار شامل دانشجویان تمام دانشگاه‌ها است و اساسا سیستم آموزشی نیاز به به روزرسانی دارد؛ در بسیاری از کشورها در مسیر تحصیل جهت شغلی فرد پیدا می‌شود که بسیار خوب است؛ شرط این است که آموزش‌ها از جنس نظری خارج و مهارتی شود؛ به این معنی که وقتی کالج تمام می‌شود فرد یک دانش عمومی در زمینه‌ای داشته باشد و برای ادامه تحصیل اطلاعات کالج  را استفاده کند و رشته‌ها را به صورت مهارتی پاس کند؛ آموزش و پرورش می تواند شرایط دانشگاه را تسهیل کند.

زمان انتشار: سه شنبه ۸ مهر ۱۳۹۹ - ۰۹:۲۳:۳۸

شناسه خبر: 91110

مطالب مرتبط :
ریه

ریه مصنوعی برای کمک به تنفس نوزادان نارس با همکاری دانشمند ایرانی ابداع شد

یک گروه بین‌المللی از پژوهشگران با همکاری دانشمند ایرانی، یک ریه مصنوعی ابداع کرده‌اند که می‌تواند به نوزادان نارس در تنفس کمک کند.

تصفیه هوا

توسط مخترع اردبیلی تحقق یافت؛

ابداع دستگاه تصفیه میکروبی هوا

مخترع بسیجی اردبیلی توانست دستگاه تصفیه میکروبی هوا را ابداع کند که قدرت تخریبی آن روی افراد حاضر در محل را کاهش داده و صرفا هوای محیط را در معرض پرتو قرار می دهد.

مجلس شورای اسلامی

در نامه ای به هیئت مجلس عنوان شد

درخواست دانشجویان برای وصول طرح توقف کامل تعهدات هسته ‌ای

بیش از ۸۰ حوزه و دفتر بسیج دانشجویی در نامه ‌ای خطاب به نمایندگان هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی خواستار اعلام وصول طرح سه فوریت «توقف کامل تعهدات هسته ‌ای در صورت بازگشت قطعنامه‌ ها» در مجلس شدند.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب