خبرگزاری علم و فناوری

دستاوردی دیگر از محققان حوزه کشاورزی در کشور؛

تکنولوژی تبدیل آب شور به آب کاربردی برای کشاورزی در دستان محققان ایرانی

شوری آب مصرفی کشاورزی و تاثیرات منفی و غیرقابل جبران آن سبب شده تا محققان به دنبال شیوه ای مناسب برای مقابله با این مسئله باشند.به تازگی محققان داخلی موفق به ساخت دستگاهی برای جداسازی شوری از آب شده اند.

به گــزارش خبرگزاری علم و فناوری - استان سمنان؛شـور بودن آب یا خاک زمین های زراعی یک چالش مهم و بزرگ دراین عرصه محسوب شده و مشکلات زیادی را برای فضای زیست محیطی در کشاورزی و نیز کشاورزان و فعالین این حوزه پدید می آورد که خود نوعی تهدید برای این حوزه به شمار می رود.این شوری آب یا بصورت طبیعی و ذاتی است و یا به علت برداشت های بی رویه چاه های زیر زمینی آب می باشد.

بــرداشت های بی حدو نصاب از سفره های زیر زمینی موجب کاهش سطح زیرین زمین شده و با توجه به این موضوع حالت منیزیمی و تلخ پیدا کردند که این موضوع خود باعث می شود تا در صنایع کشاورزی زراعت و باغبانی استفاده از این آبها فاجعه بسیار زیادی را به وجود آورده و شوری بسیار زیادی برای زمین‌های کشاورزی به وجود بیاید.کاهش تولید محصولات کشاورزی و بایر شدن زمین و خاک،ایجاد خلل در جذب آب و همچنین سدیمی شدن محصولات از جمله ی این مشکلات است.

همین اثرات منفی موجب شده تا سالها محققان و پژوهشگران حوزه کشاورزی و تحقیقات زیستی به دنبال راهکارها و شیوه های مناسب برای تبدیل آب نامطلوب به آب مناسب برای مصارف کشاورزی باشند.

گونه های مختلف گیاهی در برابر شوری آب حساسیت های مختلف و متفاوتی را از ظاهر می سازند.این موضوع به گونه ای است که برخی از گیاهان می‌تواند شوری خاک را تا مقدار مشخصی تحمل کرده که به این گیاهان محتمل شوری گفته می‌شود در مقابل برخی دیگر از گیاهان نیز وجود دارند که نسبت به شوری خاک حساسیت بسیار زیادی داشته و به عنوان گیاهان حساس به شوری شناخته می شوند.

در حالت کلی شیوه گوناگونی برای اصلاح شوری خاک وجود دارد که می تواند تاثیرات بسیار مثبتی را در حل این مشکل ایجاد کرده و به سرعت نتیجه مورد نظر ایجاد گردد  همچنین برای اصلاح شوری خاک روش دیگری نیز وجود دارد.

با وجـــود آنکه بخش وسیعی از منابع آب و خاک کشورمان با پدیده شوری مواجه هستند و در برخی مناطق نیز آب شیرین اصلا وجود ندارد لذا استفاده از فناوری های جدید برای استفاده از آب شور در آبیاری اراضی کشاورزی ضروری است.

براساس آمارهای تخمینی سازمان خواربار جهانی (FAO)، ۳۴ میلیون هکتار یعنی حدود ۲۰ درصد مساحت کشور، تحت تاثیر درجات مختلفی از شوری قرار دارد. براساس مطالعات انجام شده از ۱۰۰ میلیارد مترمکعب منابع آب سطحی کشور، حدود ۱۱ میلیارد مترمکعب، میزان شوری اش بیش از ۱۵۰۰ میلی گرم در لیتر است که عمده رودخانه های شور و لب شور ایران که شوری آن ها کمتر است در مناطق جنوبی، جنوب غربی و مرکز ایران قرار دارند.
هم چنین تخمین زده می شود که حدود ۷۳/۱ میلیارد مترمکعب آب های زیرزمینی شور با محتوای نمک بیش از ۵ هزار میلی گرم در لیتر، در حوزه های رودخانه های اصلی کشور وجود داشته باشد.

همانطور که بیان شد هر گیاه نسبت به آب شور حد آستانه ای دارد و تا مقداری می تواند در برابر شوری آب مقاومت کند اما اگر میزان شوری آب از حد آستانه تحمل گیاه بالاتر برود، عملکرد گیاه به تدریج کاهش می یابد تا جایی که دیگر گیاه نمی تواند از آب استفاده کند.

خوب است بدانیم،میزان شوری آب با واحدی به نام دی سی زیمنس بر متر سنجیده می شود و گیاهان مختلف با درجات متفاوتی از شوری آب، دچار کاهش عملکرد می شوند و به عنوان نمونه ممکن است آبی با یک درجه شوری برای تولید لوبیا مناسب نباشد اما همان آب، برای تولید گندم مناسب باشد و یا ممکن است آبی آن قدر شور باشد که برای تولید گندم مناسب نباشد اما برای گیاهان شورپسند یا گیاهان شورزیست، مناسب باشد.

در حال حاضر در دنیا و نیز کشورمان،فناوری استفاده از آب شور و بهبود آن، به ۴ شیوه روش های هیدرولیکی، روش های فیزیکی، روش های شیمیایی و روش های بیولوژیکی ممکن است تا مخاطرات استفاده از آب های شور در اراضی کشاورزی را به حداقل میزان و یا به صفر برساند.

روش های هیدرولیکی شامل رعایت اصول صحیح آبیاری و برنامه ریزی آبیاری است و در روش های آبیاری سطحی، کاهش سطح تبخیر آب و افزایش کارایی مصرف آب مدنظر است.

از انواع روش های فیزیکی هم می توان به تسطیح زمین، عملیات مناسب تهیه بستر، خاک ورزی، روش مناسب کاشت و تغییر در نوع سیستم شخم نام برد. اگر تسطیح زمین به شیوه صحیح صورت نگیرد، آب در یک منطقه تجمع پیدا می کند و مناطق دیگر آبیاری نمی شود و از طرفی، در منطقه ای که آب تجمع پیدا کرده، آب بیشتری بخار می شود و در نتیجه نمک های باقی مانده در آن منطقه به شکل لکه لکه درمی آید.

در روش های شیمیایی با توجه به انواع مختلف شوری باید از مواد اصلاح کننده مانند سنگ گچ (ژیپس) در اصلاح اراضی سدیمی و یا کودهای شیمیایی خاص استفاده کرد.

در روش بیولوژیکی هم باید انتخاب و معرفی ارقام و تولید محصولات مناسب و سازگار با شرایط موجود منطقه را مدنظر قرار داد. در این روش، نوع گیاه کشت داده باید تغییر کند. به عنوان مثال به جای این که یونجه بکاریم باید پنبه و یا چغندرقند که مقاومت بیشتری نسبت به شوری دارد، کشت کنیم.

-----------------------------------------------------------------------

محققان جهادانشگاهی کشور موفق شدند؛

سیستم شیرین سازی آب های شور برای کشاورزی

دکتر حمیدرضا طیبی در این باره اظهارداشت: محققان جهاد دانشگاهی در حال طراحی سیستم‌هایی هستند که با نمک زدایی نفت وارد زمین می‌شود و آب شور را به آب قابل تحمل در طبیعت تبدیل می‌کند و راه استفاده‌ای برای منابع کشاورزی باز می‌شود.

رئیس جهاد دانشگاهی با اشاره به این مطلب که یکی از معضلات محیط زیست با صنعت نفت، رهاسازی آب شور حاصل از نمک زدایی نفت در طبیعت است، گفت: این دستگاهی که محققان جهاد دانشگاهی طراحی کرده‌اند آب شور را به آب کاربردی در کشاورزی تبدیل می‌کند.

وی اعلام خبر ساخت دستگاه شیرین ساز آب برای کشاورزی، افزود:این دستگاه می‌تواند مناطق آلوده به آب شور حاصل از نمک زدایی نفت خام را پاکسازی کند.

وی عنوان کرد: این سیستم می‌تواند در مناطقی که قابل کشاورزی هستند مورد بهره برداری قرار بگیرد.

رئیس جهاد دانشگاهی با بیان اینکه این طرح در پژوهشکده محیط زیست گیلان به انجام رسیده است، بیان کرد: این طرح به صورت پایلوت در گیلان انجام شده و آماده عقد قرارداد است.

جمع بنــدی

همانگونه که گفته شد شوری آب در مناطق زیادی از کشور به عنوان مشکلی جدی در حوزه کشاورزی و زراعت مورد توجه قرار گرفته است.تحقیقات وسیعی در طول سالیان اخیر بر روی این معضل گستردگی و اهمیت این موضوع رو برای همه مشخص و مبین نموده است.

از سوی دیگر بحران آب در کشورهای جهان سبب شد تا به شیوه های مبدل و تغییرکیفیت آب های شور به آب قابل مصرف برای کشاورزی بیشتر پرداخته شود چرا که یافتن آب شیرین بدون دخالت بشر تقریبا اتفاق نادر و غیرقابل دسترسی است.به همین دلیل استفاده از آب های شور برای گیاهان امری است اجتناب ناپذیر.البته استفاده از آب­های شور، مستلزم رعایت مـدیریت‌هـای خاصـی در مزرعه می‌باشد.

در این رابطه شیوه ها و راهکارهای مختلف جهت افزایش تولیدات کشاورزی وجود دارد که از آن جملـه مـی‌تـوان کاشت گیاهان مقاوم به شوری، تغییرروش‌های کشاورزی به منظور کنترل شوری، افزایش رانـدمان کـاربرد آب، تلفیـق آب شور و شیرین به منظور کاهش غلظت نمک در آب آبیاری را نام برد.

انتهای متن/ص

زمان انتشار: چهارشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۹ - ۰۷:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 91255

مطالب مرتبط :
۵۶۴

با تلاش یک شرکت دانش بنیان دارویی؛

تولید داروی ضد سرطان برای دو عارضه در کشور/انحصار آمریکا به پایان رسید

یک شرکت دانش بنیان ایرانی، دارویی را برای درمان ۲ نوع سرطان تولید کرده است.این در حالی است که نمونه خارجی این دارو توسط یک شرکت در آمریکا تولید می شود.

۰۲۵۸

به گـزارش خبرگزاری علم و فناوری استان سمنان؛

سمنان|گفت و گو با فعال صنعت پرینت سه بعدی در شاهرود

شرکت نوفناوران ستاره برتر آسیا فعالیت خود را در سال ۱۳۹۶ با عنوان "مجموعه سوبا" در استان سمنان و با حمایت پارک علم و فناوری آغاز نموده است.

۰۲۵۸

به سرپرستی محقق ایرانی و در دانشگاه استنفورد انجــام گرفت؛

هوش مصنوعی این بار برای پیش بینی زمین لرزه

یک تیم پژوهشی به سرپرستی یک ایرانی در دانشگاه استنفورد با کمک هوش مصنوعی سیستمی برای پیش‌بینی زلزله‌ ابداع نمود.

۰۱۲

مدیر تعاون روستایی استان سمنان اعلام داشت؛

سمنان | توزیع ۱۵هزار تن کود شیمیایی در در بین فعالان کشاورزی

مدیر تعاون روستایی استان سمنان خبرداد: برای رفع نیاز کشاورزان استان به ویژه در آن دسته از واحدهای تولیدی توزیع کودشیمیایی در سطح استان آغاز گردید.این اقدام تاپایان سال و به حجم ۱۵هزار تن از این نهاده ادامه خواهد داشت.

۰۸۷

با هدف ایجاد درمان موثر برای عوارض مفصلی انجام شد؛

تحقیقات برای بازسازی مفاصل آسیب دیده به روش نوین

ناراحتی شدید ناشی از درد در ناحیه مفصل ها از جمله شایع ترین عارضه هایی که افراد در سنین مختلف به آن دچــــار می شوند.

۱

ترسیم نقشه راه کشاورزی کلید خورد

مدیرهماهنگی ترویج کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی یزد اعلام کرد: کشاورزی در کشور نیاز به یک نقشه راه دقیق داشت که به همین منظور سامانه‌ای تحت‌عنوان "سیاک" که مخفف سیستم یکپارچه سازی اطلاعات کشاورزی است در مجموعه معاونت برنامه‌ریزی وزارت جهاد کشاورزی پایه‌گذاری شده است.

۲۲۲۵

در ایگ نوبل ۲۰۲۰ معـــرفی شد؛

عجیب ترین تحقیقات دنیا در سال ۲۰۲۰

مراسم «ایگ نوبل» (Ig Noble) در شرایط کرونایی امسال بصورت مجازی برگزار و مانند هر سال جوایزی به تحقیقاتی عجیب تعلق گرفت.

پلاسما

کاربرد پلاسما در درمان بیماری همه گیر و محصولات کشاورزی

دانشمندان کشف کردند که درمان با پلاسما منجر به رشد سریعتر و بازده بالاتر برخی از محصولات کشاورزی می شود و در درمان بیماریهای همه گیر کاربرد دارد، فیزیکدانان، شیمی دانان و زیست شناسان با هم همکاری می کنند تا مکانیزم های محرک این پدیده را تحریک کنند.

گندم

ابزار جدید بالقوه برای غربالگری یخ زدگی در محصولات

دانشمندان و مهندسان کشاورزی در دانشگاه آدلاید یک ابزار جدید بالقوه را برای غربالگری محصولات غلات برای خسارت ناشی از یخ زدگی شناسایی کرده اند.

دستورالعمل‌هایی جدید برای پرورش‌دهندگان گیاهان/ تولید محصولات کشاورزی به روشی پایدارتر

مجله گیاه شناسی انجمن Linnean منتشر شد:

دستورالعمل‌هایی جدید برای پرورش‌دهندگان گیاهان/ تولید محصولات کشاورزی به روشی پایدارتر

دانشمندان دانشگاه پورتسموث و باغ گیاه‌شناسی رویال کیو، فرمولی که به پرورش‌دهندگان گیاهان و کشاورزان در سراسر جهان کمک می‌کند تا محصولات را به روش پایدارتری پرورش دهند ارائه کردند.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب