خبرگزاری علم و فناوری

محققان ایرانی موفق شدند:

دستیابی ایران به فناوری‌های جدید/ ساخت اولین نمونه نسل سوم واکسن کرونا در کشور

محققان شرکت دانش بنیان هوم ایمن زیست فناور با همکاری شرکت بیوسان فارمد موفق به ساخت نخستین نمونه واکسن نوترکیب نسل جدید علیه ویروس کرونا شدند که مبتنی بر فناوری بسیار پیشرفته‌ای است و تنها در اختیار ۵ مجموعه فناور بزرگ دنیاست.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری استان بوشهر؛ با توجه به مرگ و میر ناشی از بیماری‌های عفونی و غیر عفونی، تولید واکسن‌ها تاثیر زیادی بر سلامت جهان داشته است به طوری که واکسن، نقش کلیدی را در مهار بیماری‌های عفونی به عهده  دارد و  از قرن بیستم به بعد، برای اهداف پیشگیری و درمانی، طیف وسیعی از واکسن‌های جدید و متنوع در پزشکی بوجود آمده است.

واکسن چيست؟

موجود زنده، مانند بدن انسان به خودي خود نيروي مقاومت و غلبه يافتن بر ميكروب‌ها را دارد. این حالت را مصونيت می‌نامند. اما در برخي از موارد بايد بدن را از خارج كمك كرد، تا چنين مصونيتي را پيداكند. در بسياري از بيماري‌هايي كه از ويروس پديد مي آيند، اگر انسان يكبار آن بیماری را بگیرد و خوب شود دیگر در برابر آن مصونیت پیدا می‌کند. مثلا سرخك و آبله مرغان از بيماري هايي هستند كه اگر يك بار انسان آنها را بگيرد، براي هميشه از آنها مصونيت پيدا مي كند يعني ديگر آنها را هرگز نخواهد گرفت. امابيماري هاي ديگري مانند آنفولانزا ممكن است چند بار به سراغ انسان بيايند. پس براي رهايي از چنگ انها مي‌آيند و به طور مصنوعي در انسان مصونيت ايجاد مي‌كنند .

بدين طريق كه ويروس ضعيف شده آن بيماري را به بدن تزريق كرده، انسان را دچار يك حالت خفيفي از آن بيماري مي‌نمايند ولي چون اين بسيار ضعيف است، انسان به زودي بهبودي مي‌يابد و پس از بهبودي كامل براي يك مدت طولاني در برابر آن مرض، مصونيت مي‌يابد .

واكسن داراي ميكرب بيماري است كه البته آن‌را ضعيف و بي آزار ساخته‌اند واكسن از پي تزريق در بدن انسان «پادزهری»  درست مي‌كند كه با ويروس بيماري وارد نبرد مي‌شوند و آنها را خنثي مي‌كنند.

انواع واکسن

انواع مختلفی از واکسن‌ها وجود دارد و هر نوع از آن‌ها به گونه‌ای طراحی شده است که به سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند تا چگونه به مقابله با انواع خاصی از میکروب‌ها و بیماری‌های جدیدی که ایجاد می‌شوند، بپردازد. دانشمندان در زمان تولید واکسن مواردی را در نظر می‌گیرند از جمله این‌که سیستم ایمنی بدن چگونه به میکروب پاسخ می‌دهد، چه کسی باید در برابر میکروب واکسینه شود و بهترین فناوری یا رویکرد برای ایجاد واکسن چیست. براساس تعدادی از این عوامل، دانشمندان تصمیم می‌گیرند کدام نوع واکسن را تولید کنند.

واکسن‌ها به عنوان واکسن‌های نسل اول، دوم و سوم طبقه‌بندی می‌شوند.

واکسن نسل اول

Edward Jenner اولین تلاشها را برای واکسیناسیون برضد آبله در سال1796 آغاز کرد. واکسن‌های  قدیمی یا  نسل اول، از  میکروارگانیسم‌های  زنده  یا  تخفیف  حدت‌یافته  تشکیل شده‌اند. برای  تهیه  این  دسته  ازواکسن‌ها، تمامی میکروارگانیسم لازم  وضروری است.اگرچه واکسن‌ها  برای  مهار  بیماری  بسیار مفیدند، اما واکسن‌های  قدیمی یا  نسل  اول  خود  دارای  مشکلاتی بوده‌اندازجمله اینکه  سویه  تخفیف حدت‌یافته  می‌توانست به  فرم عفونی و خطرناک بازگشتـه و منجـر به عفـونـت پایـدار و مهلـک شود. بنابراین، برای  کاهش خطرات ناشی از واکسن نسل اول، واکسنهای  نسل  دوم تهیه  گردید.

 

واکسن‌های نسل  دوم

واکسن‌های نسل  دوم، واکسن‌های  زیرواحدی  هستند  که  از  چند  آنتیژن  پروتئینی یا اجزای  پروتئینی  نوترکیب  تشکیل  یافته‌اند.

واکسن‌های زیرواحدی (آسلولار)

واکسن‌های زیر واحدی از بخش‌های خاصی از میکروب مانند پروتئین، قند یا کپسید آن (محفظه اطراف میکروب) استفاده می‌کنند. از آنجا که این واکسن‌ها فقط حاوی قسمت‌های خاصی از میکروب هستند، پاسخ ایمنی بسیار قوی ایجاد می‌کنند که بخش‌های اصلی میکروب را هدف قرار می‌دهد. واکسن‌های زیر واحدی به جای همه پاتوژن، تنها شامل اجزا یا آنتی‌ژن‌هایی هستند که به بهترین وجه سیستم ایمنی بدن را تحریک می‌کنند. اگرچه این طرح می‌تواند واکسن‌ها را ایمن‌تر و تولید آن‌ها را آسان‌تر کند، اما اغلب نیاز به ترکیب ادجاونت‌ها (اجزای ضمیمه کمکی برای تقویت اثر واکسن) برای ایجاد یک پاسخ ایمنی محافظتی قوی دارند زیرا آنتی‌ژن‌ها به تنهایی برای تحریک ایمنی طولانی مدت کافی نیستند.

آنتی‌ژن‌های اساسی در یک واکسن می‌توانند عوارض جانبی را به حداقل برسانند، همان‌طور که پیشرفت نسل جدید واکسن‌های سیاه سرفه نشان داده‌اند.

محققان NIAID در سال 2017 یک آزمایش بالینی در مراحل اولیه واکسن برای جلوگیری از بیماری‌های مولد پشه، مانند مالاریا، زیکا، چیکونگونیا و تب دنگو راه‌اندازی کردند. واکسن آزمایشی، برای ایجاد پاسخ ایمنی به بزاق پشه به جای یک ویروس خاص یا انگل طراحی شد و شامل چهار پروتئین نوترکیب از غدد بزاقی پشه بود.

انواع واکسن‌های نسل دوم

  • واکسن‌های پلی‌ساکاریدی
  • واکسن‌های کونژوگه
  •  واکسن‌های توکسوئیدی
  • واکسن‌های نوترکیب
  • واکسن‌های VLP
  • واکسن‌های نانوذره

 

واکسن‌های نسل سوم  

پس از واکسن‌های تخفیف حدت یافته و زیرواحدی، DNA واکسن به عنوان واکسن نسل سوم در زمینه واکسن‌شناسی معرفی گردید. این نسل از واکسن، مسیر جدیدی را برای مبارزه و کنترل بیماری‌های موجود فراهم کرده است. علاوه بر بیماری‌های عفونی، این نوع واکسن جهت مقابله با انواع مختلف تومورها نیز قابل استفاده است. باوجود تلاش های بسیار، تنها یک نوع DNA واکسن جهت استفاده در انسان تایید شده است.

مرکز تحقیقات واکسن NIAID، واکسن‌های DNA منتخب را برای مقابله با تهدیدات چندین بیماری ویروسی در حال شیوع، از جمله کروناویروس سارس (SARS-CoV) در سال 2003، آنفولانزای مرغی H5N1 در 2005، آنفولانزای همه‌گیر H1N1 در سال 2009 و ویروس Zika در سال 2016 ایجاد کرده است.

DNA  واکسن‌ها در واقع واکسنهای نسل سوم هستند، تکنولوژیDNAنوترکیب، نقش  مهمی در  تهیه  این  نوع واکسن‌ها  ایفا  می کند. وقتیDNAواکسن وارد سلول میزبان می‌شود، سیستم های رونویسی و ترجمه داخل سلول را از رویDNA واکسن رونویسی کرده و سپس از رویmRNAآ، نتیژن‌های  پاتوژن ساخته  می‌شود. این آنتیژن‌ها یا  پروتئین‌ها به عنوان  پروتئین‌های بیگانه  توسط سیستم ایمنی شناسایی شده و طیف گسترده‌ای  از پاسخ‌های ایمنی بر ضد آنها تولید می‌شود. در   مقایسه با واکسنهای قدیمی که نیازمندفرآیندهای پیچیده تولید، محیطهای کشت  سلولی و محیط‌های غنی شده بوده‌اند،   DNAواکسن به سادگی تهیه وفرآوری می‌شود.

 نگهداری ازDNA واکسن، نیازمند زنجیره سرمایش وحفظ در شرایط خاص نبوده و به شرایط محیطی بسیار مقاوم است.   تهیه زنجیره سرمایش و فراهم کردن شرایط مناسب نگهداری از واکسن، یکی از معضلات، به خصوص در کشورهای در حال توسعه است.

 

 

وضعیت کشور ایران در تولید واکسن‌های نسل سوم

محققین سراسر دنیا در حال ساخت بیش از 165 واکسن علیه ویروس کرونا هستند و 27 واکسن به فاز آزمایش انسانی رسیده اند. معمولا واکسن قبل از رسیدن به فاز بالینی به چند سال تحقیق و آزمایش نیاز دارد اما دانشمندان سعی دارند تا سال آینده واکسن امن و موثر این ویروس را تولید کنند.

شرکت دانش بنیان هوم ایمن زیست فناور با همکاری شرکت بیوسان فارمد وابسته به مجموعه دارویی برکت ستاد اجرایی فرمان امام (ره) موفق به ساخت نخستین نمونه واکسن نوترکیب نسل جدید علیه ویروس کرونا شد.

ساخت چنین واکسن نسل جدیدی، مبتنی بر فناوری بسیار پیشرفته است که صرفاً‌ در اختیار 5 مجموعه فناور بزرگ دنیاست و جمهوری اسلامی ایران برای اولین‌بار با توجه به ساخت قطعی کاندیدای واکسن کرونا، ورود خود را به این مجموعه به طور رسمی اعلام می‌نماید.

شرکت هوم ایمن زیست فناور در سال 1393 تاسیس گردیده و در زمینه‌های تحقیق، طراحی و تولید محصولات زیست فناوری و نانو فناوری و در حوزه دارو و فرآورده‌های پیشرفته حوزه تشخیص و درمان (سنتتیک،گیاهی-طبیعی سلولی و مهندسی بافت و بیوتکنولوژی) فعالیت دارد. کار روی داروهای نوترکیب از مهم‌ترین فعالیت‌های این شرکت دانش‌بنیان است.

بیوسان فارمد نیز یکی از شرکت‌های هلدینگ دارویی برکت می‌باشد که در تاریخ 29/7/1391 به ثبت رسید. حوزه فعالیت این شرکت تحقیق، توسعه و تولید محصولات بیوسیمیلار، واکسن، آنتی بادی های مونوکلونال و داروهای پپتیدی می‌باشد. شرکت بیوسان فارمد شرکت تازه تاسیس در گروه دارویی برکت است که رسالت آن تولید فرآورده‌های استراتژیک بیوتکنولوژی می‌باشد.

 

ساخت اولین نمونه نسل سوم واکسن کرونا در کشور

بابک نگاهداری، مدیر عامل یک شرکت دانش بنیان در نشست خبری امروز اعلام کرد که موفق به ساخت اولین نمونه واکسن نسل جدید ویروس کرونا و نوترکیب  شده‌اند و تا پایان آبان، آزمایش‌های حیوانی روی این واکسن انجام می‌شود و تا ابتدای سال آینده، وارد بازار خواهد شد. در واقع این واکسن در مرحله آزمایش‌های حیوانی است و  پس از اخذ مجوز‌ها، وارد فاز انسانی و تولید انبوه خواهد شد. این واکسن‌ها بر پلتفرم سکو‌هایی نظیر ذرات شبه ویروسی، RNA، ویروس‌های نوترکیب، زیر واحد‌های پروتئینی، وکتور‌های ویروسی غیر تکثیر شونده، ویروس ضعیف و ویروس غیر فعال و DNA طراحی و ساخته شده‌اند.

محققان این شرکت دانش‌بنیان در حال تست واکسن روی نمونه‌های حیوانی هستند و برنامه ریزی آنها برای تولید انبوه در فاز انسانی تا انتهای سال ۹۹ پیش‌بینی شده است.

 

انتهای پیام/

 

خبرنگار:حسینی مفرد

زمان انتشار: سه شنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۹ - ۱۶:۰۹:۳۴

شناسه خبر: 91492

مطالب مرتبط :
آیا برخی از واکسن های کووید۱۹ می تواند افراد را در معرض ویروس ایدز قرار دهد؟/ سویه آدنو ویروس۵  بعنوان

هشدار چهار محقق باسابقه برای داوطلبان واکسن کووید۱۹؛

آیا برخی از واکسن های کووید۱۹ می تواند افراد را در معرض ویروس ایدز قرار دهد؟/ سویه آدنو ویروس۵ بعنوان "ناقل" پیشینه خوبی ندارد

چهار محقق بر مبنای آزمایشات گذشته واکسن ایدز مبتنی بر آدنوویروس۵ (Ad۵ ) شرکت MERK که منجر به نتیجه معکوس؛ افزایش انتقال ایدز شد، اکنون پرچم هشداردهنده ای را برای داوطلبان واکسن کووید۱۹ برافراشته اند و به این مسئله اشاره دارند که چهار واکسن کووید۱۹ کاندیدا که اکنون در چندین کشور از جمله ایالات متحده تحت آزمایشات بالینی قرار دارد، Ad۵ به طور مشابه به عنوان "ناقل" برای حمل ژن پروتئین سطح SARS-CoV-۲، عامل ویروسی همه گیر عمل می کند.

۱

واکسن ایرانی کرونا اواسط آبان وارد مرحله آزمایش انسانی می‌شود

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: واکسن ایرانی کرونا مراحل آزمایش حیوانی را رد کرده و از اواسط آبان ماه امسال وارد مرحله آزمایش انسانی می‌شود.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب